• $7,4771
  • €9,0821
  • 442.198
  • 1565.01
08 Ekim 2011 Cumartesi

Rakının dünyada hak ettiği yeri bulması mümkün mü?

Nedim Atilla
Nedim Atilla
YAZARIN SAYFASI

Geçtiğimiz hafta Antalya'da, 'yerel lezzetlerimiz özellikle milli içkimiz rakıyla birlikte nasıl ikram edilebilir'i konuştuk. Size 'Üstatlar Sohbeti'nde konuşulanları anlatacağım. 

Yıllardır sorup duruyoruz:
Türk mutfağının evresel bir değeri yok mudur ki gastronomi turizmi içinde yer almıyor? Coğrafyanın getirdiği zenginlikler bir yana, Anadolu'yu mesken edinmiş onlarca uygarlıktan kalanlar öte yana, Türk mutfağına dünyadaki turizmciler neden gerekli değeri vermezler? Bırakın yabancı tur operatörlerini, ülkemizde her yıl en az 20 milyon turist ağırlayan büyük oteller bile mutfağımızın hakkını gerçekten verebiliyorlar mı? Geçen hafta Antalya'da enine boyuna bu konuyu tartıştık ve yerel lezzetlerimiz, özellikle 'milli içkimiz' rakı ile birlikte ikram edilirken yapılması gerekenleri konuştuk. Rakının 'sürdürülebilir' ve 'kalıcı' bir turistik öğe olabilmesi için yapılabilecekleri, yapılması gerekenleri masaya yatırdık. Rakı ile birlikte gelişmiş meze kültürümüzün nitelikleri üzerinde durduk.
'Üstatlar Sohbeti' gecesinde, ülkemizin gastronomik belleğinde önemli iki isim olan Günay ve Turgut Kut çiftinden öğrendiklerimiz kayda değer şeylerdi. Rakı denilince akla gelen ilk isim Aydın Boysan'ın 90 yıllık deneyimlerine, Anadolu'yu karış karış gezen Mehmet Yaşin'in gözlemleri ve olaya evrensel açıdan bakan Mehmet Yalçın'ın önerileri eklenince tadından yenmez bir sohbet çıktı ortaya. İlk rakı kitaplarından birinin yazarı olarak sunduğum naçizane fikirler ve neredeyse bir 'rakı-meze' paneline dönüşen tartışmayı yöneten Semih Somer'in düşünceleriyle oldukça yol kat ettik. Rakı meselesinde, mezelerin sunumu ve 'uzo' organizasyonlarında Yunanlıların yaptıklarını örnek almamız konusunda Teoman Hünal ile düşüncelerimiz ortaktı. 

Rakıbar - Rakiclup           
Bir kere açıkça kabul etmeliyiz ki 'Türk rakısı'nı da yeterince tanıtamıyoruz. Organizasyonun ev sahipliğini Rixos grubu adına yapan ve pek yakında Dubai'de açılacak yeni otelin de genel müdürlüğünü üstlenen Erol Sezer'in 'Rakıbar' ya da 'Rakiclup' hayalleri geldi gündeme... Planlı ve programlı gidilirse, iletişim ve sunum profesyonelce düzenlenirse neden olmasın? Ulusal içkimiz dünyada hak ettiği yeri bulmakta gecikmedi mi sizce de? Final sunumunda, rakı mezelerini                  7 bölgeden 7 şef hazırlamıştı. Her şef Anadolu'nun başka bir noktasına giderek yemekler-mezeler derlemişti. Kasım Şentürk'ün liderliğinde ortaya çıkan iş gerçekten de çok iyiydi. Akdeniz mezeleri tüketilirken, rakı,  Silifke usulü içildi; yani oyulmuş elmanın içinden... Zamanında rakıyı bu şekilde içenler, yasak ya da korku yüzünden mi böyle yapıyorlardı, yoksa boğma rakının tadına tat katmak için mi bilemiyorum? Bildiğim, oyulmuş yeşil elma içindeki rakı pek güzel, tattığımız her yemek pek lezzetliydi. Gece, 'Soframız bereketli, rakımız tatlı, sohbetimiz daim, birliğimiz baki olsun' dilekleriyle sona erdi.

Turiste Türkiye'yi yemekle tanıtmak...
Etkinlikleri planlayan ve yöneten Erol Sezer, yaptıklarını ve yapacaklarını 'ülkenin yedi bölgesini yemeği, rakısı, el sanatları, folkloru, dansları ve müziği ile tanıtmak' olarak hedefliyordu. Gerçekleştirilen etkinlikler, 25 dakikalık belgesel tadında bir filme dönüştürülüp Kültür ve Turizm Bakanlığı'na verilecek. Filmler, turizm fuarlarında katılımcılarla buluşacak. Bence bu iş ayakta alkışlanacak.
SAKİLER VE ATEŞ OĞLANLARI SUNDU
Etkinliğe katılanlara eski rakı kültürü, sakiler ve ateş oğlanları üzerinden tanıtıldı, anlatıldı. Meyfuruşlar da bildiklerini paylaştı. Rakı içme faslına başlarken, eski usulde gerçekleştirilen ritüeller canlandırıldı. Mönü ise bir Türkiye haritasının yemeklerle tamamlandığı puzzle şeklinde hazırlanmıştı.

7 bölgeden mezeler
Gala yemeğinde rakı ile eşleştirilen mezeler şöyleydi:
Marmara: Karides çorbası, ızgara lüfer ve Tekirdağ rakısı.
Ege: Zeytinyağlı şevketi bostan, koruk ekşili deniz börülcesi, beyin söğüş ve buzda badem.
Akdeniz: Akdeniz yeşillikleriyle keçi peyniri ve kuru domates.
İç Anadolu: Çirleme adında bir et yemeği ve pancar çırpması.
Doğu Anadolu: Çökelek cacığı, pestilli ekşili dolma, gravyerli Kars böreği.
Güneydoğu Anadolu: Patlıcan söğürme eşliğinde haşhaş kebabı.
Karadeniz: Laz böreği.

Rakı nasıl üretiliyor?
Eskiden sadece Tekel varken, rakı kuru üzümden yapılıyordu; özel sektörle birlikte yaş üzümden de rakı yapımına başlandı. Yaş (taze) ya da kuru üzüm parçalanıp ezilir ve karıştırılır. Ezilen üzüm özel tanklarda fermente edilerek içindeki şekerin alkole dönüşmesi sağlanır. Ardından da damıtma işlemi başlar. 'Suma' denilen bu üzüm alkolü karışımına anason tohumu ilave edilir ve ikinci kez damıtılır; alkol oranını düşürmek için su eklendikten sonra elde edilen içkiye de 'rakı' denir. Rakı, genellikle yüzde 65 üzüm sumasından yapılıyor ve alkol oranı en az yüzde 40 oluyor. Türkiye'de alkol oranı yüzde 48 olan rakılar da var. (Yunanistan'da ise alkolü 49 derece olan uzo, sadece Sakız Adası'nda üretilir. Ayrıca uzo yapımında anason yerine rezene kullanılır.) Damıtıldıktan sonra dinlendirilen rakılar, filtrelendikten sonra şişelenir. Unutmadan yazmakta yarar var: Mustafa Kemal, Ankara'da kendi adıyla anılan Orman Çiftliği'nde, rakıyı ilk kez şarap gibi bir meşe fıçıda dinlendirmiş ve ortaya yeni bir tat çıkmış. Bugün de keyifle yudumluyoruz sarışın rakıyı...

<p>Trump Destekçileri Kongre Binası’nı bastı hayatını  kaybedenler ve gözaltına alınanlar oldu

ABD'de devir teslim töreni nasıl olacak?

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

256 yaşında ölen adamın sırrı ne?

Zehir tacirlerine şafak baskını! 6 İlde eş zamanlı operasyon gerçekleştirildi