İstanbul Sarayburnu’daki ünlü Sepetçiler Kasrı, Basın Kartları Merkezi olarak kullanıldığı yıllarda uğrak yerimizdi.

Bugün Yeşilay Genel Merkezi.

Yıllar sonra Yeşilay Genel Başkanı Prof. Mücahit Öztürk’ü ziyaret için gittim.

Birçok şey öğrendim, bir dünyada ‘laf işittim!..

Önce sizin işitmeniz gerekenler:

Yeşilay, 5 Mart 1920’de kurulmuş.

Milli Mücadele’yi verenler, memleketi düşmandan kurtarmaya çabalarken, aynı anda gelecek nesilleri de zararlı alışkanlık düşmanından kurtarmayı düşünmüşler.

Bu yıl Yeşilay’ın 100’üncü yılı.

Ancak, içki ve sigara uzun yıllar Türkiye’nin ‘batılılaşması’nın simgesi sayıldığı için olsa gerek, ‘dönemin ruhu’ ve ilgili ‘lobi’lerin de çabasıyla biraz ‘kenarda’ kalmış.

Belki de bu yüzden, aklımda “Koyu renk lambrili bir ‘yazıhane’de ‘içki öldürür, kumar süründürür’ pankartları hazırlayan dernek” tablosu vardır.

Bu benim ilgisizliğimin sonucu da olabilir.

2011’de Sepetçiler Kasrı Yeşilay’a verilince, “Artık mekanın hak ettiği bir çaba gösterirler” diye düşünmüştüm.

Göstermişler…

Yeşilay, sigara, alkol ve uyuşturucunun yanı sıra artık teknoloji, internet bağımlılığını da ‘kara listeye’ almış.

Sanal oyun, sanal kumar Yeşilay’ın girişimleriyle Dünya Sağlık Örgütü’nce ‘hastalık’ olarak tanımlanmış.

Çalışma başlığını değiştirmişler.

‘Bağımlılıkla mücadele’ yerine ‘sağlıklı yaşam’ başlığını kullanıyorlar.

Öncelikli hedef kitle olarak okul öncesi, ilköğretim, lise ve üniversite öğrencilerini almışlar.

Hedef, çocukların “akranlarına ‘hayır’ diyebilecek özgüvene sahip olmaları” …

Çocuğun gündemine ne kadar erken yaşta ‘sağlıklı yaşam’ algısı yerleşirse o kadar sürdürülebilir oluyor.

Okullara gidip çocuklara, gençlere nutuk çekmiyorlar.

Üniversitelileri eğitiyorlar, onlar da hem kendi akranlarına hem de küçüklerine ulaşarak ‘rol model’ oluyorlar.

100 üniversitede ‘Yeşilay Kulübü’ kurulmuş.

Lafta değil.

Toplantılar en az 80 kulüple yapılıyor.

Liselerde de ‘Yeşilay Kolları’ kurulacak.

Üyelik yok, kayıt yok.

Siyasallaşmasın diye…

Gönüllülük var.

Okul öncesi için ayrı; ilk ve orta öğrenim için ayrı, yetişkinler için ayrı Yeşilay dergileri yayınlıyorlar.

Oyunlar, ‘yap-boz’lar, çizgiromanlar, anket, röportaj ve makalelere uzanan bir yayın zenginliği var.

Yeşilay dergisinin son sayısının numarası ‘bin 37’…

Çocuklarım için bir takım hediye ettiler; hemen aboneliğimi başlattım.

Karikatürcüler Derneği ile ortaklaşa ‘Sağlıklı Nesiller Sağlıklı Gelecek’ başlıklı uluslararası karikatür yarışması başlatmışlar.

Geçen yıl 189 bin eser gelmiş, bu yıl 528 bin!..

En kritik çağ lise dönemi.

‘Zararlı alışkanlıklara’ yönelme yaşları.

Okullarda projeler yürütüyorlar.

‘Öğrencide sigara yakalanmış, doğru disipline…’ yok.

Öğrenciyle diyalog, rehberlik ve aile işbirliği var.

Öğretmenlere, ‘tanı, olaya ve kişiye yaklaşım, okul ve aile diyaloğu’ konusunda eğitim veriliyor.

Yöntemi Yeşilay uzmanları geliştirmiş.

En dirençli alışkanlık sigara.

Ama öğrencinin en çok üç kez rehberlik alması bırakmaları için yeterli oluyor.

Adı OBM, Okulda Bağımlılıkla Mücadele.

Bunun bir de Türkiye versiyonu var: Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Programı.

Onu da Yeşilay geliştirmiş.

Diyanet, Aile Bakanlığı, Gençlik Spor Bakanlığı rehberlik hizmetlerinde kullanıyor.

BM’ye kabul ettirmiş; şimdi bütün dünyada uygulanmaya başlanmış.

Her yaştan yetişkinler için Yeşilay Danışma Merkezleri (YEDAM) var.

5’i İstanbul’da, 35 şehirde 40 merkez açılmış, hedef 81 il.

Okuldaki gibi kişiye, ailesi ve çevresiyle birlikte destek veriliyor.

Çağrı merkezlerine ulaşmak yeterli.

Bu model de Yeşilay’a ait.

Bütün bunlar ücretsiz ve gizlilik esas.

Yeşilay uzmanları ailenin bir üyesi gibi çalışıyor.

Parası olmayanın ulaşımı sağlanıyor, gelemeyenin evine gidiliyor.

Yeşilay, bu çalışma düzeniyle iş mükemmelliği anlamında ‘Yönetim Kalite Ödülü’ almış.

Bu ödülü dev ulusal ve küresel şirketler alınca gazetelere tam sayfa övünç ilanları veriyorlar.

Yeşilay Genel Başkanı Prof. Mücahit Öztürk’ün anlattıklarından etkilendim.

İKİ ŞAHANE NOT

Yeşilay’ın bağımlılıktan kurtardığı gençler, İstanbul’da bir kafe açmış, işletiyor. İşleri de gayet yolunda. Gizlilik burada da geçerli, adı açıklanmıyor.

Bir annenin “Çocuğuma renkleri yeniden kazandırdınız” yazılı teşekkür mektubu, Yeşilay’cıların en büyük moral kaynağı.

DÜNYAYA ‘ULUSLARARASI YEŞİLAY FEDERASYONU’ KAZANDIRDIK

Türk Yeşilayı dünyada ‘tüm bağımlılık türleriyle’ mücadele eden tek örgüt.

Belki de bu yüzden Uluslararası Yeşilay Federasyonu’nun kuruluşuna önayak olunca yadırganmamış.

Bazı Avrupa ülkeleri ‘yeşil haç’ logosu kullansa da, federasyonun logosu ‘Yeşilay’ olarak kabul edilmiş.

BİR DÜNYA LAF İŞİTTİM; ÇÜNKÜ:

- Medyada uyuşturucu, alkol, sigara, teknoloji ve internet bağımlılığı konusunda ‘dil’den sınıfta kalmışız.

- Gereksiz ayrıntılar, bilgiler verilerek zararlı alışkanlığın, maddenin tanıtımını yapıyormuşuz.

- Etkilerinden uzun uzadıya söz etmemiz özendirici bile olabiliyormuş.

- ‘Uyuşturucu baronu’ gibi ifadeler de ‘güç’ özendirmesi yapabiliyormuş.

- Ya da maddenin piyasa değerini abartarak verirken, bunun ‘zenginlik fırsatı’ olarak algılanmasına katkıda bulunuyormuşuz.

Dersimi aldım.