• $28,9208
  • €31,485
  • 1924.11
  • 8026.27
22 Temmuz 2023 Cumartesi

Türk-Arap ilişkilerinde yeni dönem bölgenin kaderini değiştirecek

Cumhurbaşkanımızın Suudi Arabistan, BAE ve Katar'a düzenlediği gezi Arap dünyasıyla uzun bir süredir yaşadığımız gerilimlere kesin bir nokta koydu. 200 iş adamının da iştirak ettiği gezide haliyle en çok konuşulan, 100 Milyar doların üzerindeki anlaşmaların yapılmasıyla işin ekonomik boyutuydu.

Servetlerini petrol ve doğalgaza borçlu olan bu ülkeler yakın gelecekte petrol alternatifi enerji kaynakları çoğaldığında zenginliklerini yitireceklerini gördükleri için bir süredir başka alanlara yatırım yapıyorlar. Suud'un 2030 yılına kadar yurt dışında farklı sektörlere yapmak istediği yatırım miktarı 3 Trilyon doları buluyor. İşte Türkiye bu sermayenin bir kısmını sadece ülkemizde değil, Asya ve Afrika ülkelerinde birlikte çalışarak kullanmak istiyor. Yani ortak iş hacmi konuşulan miktardan çok daha büyük. Ekonomik ilişki şüphesiz siyasi ilişkinin düzelmesine bağlıydı. Cumhurbaşkanı Erdoğan sayesinde bu ilişki düzelmek bir yana "stratejik ortaklık" seviyesine çıktı. Gezinin en önemli kazanımı budur. Peki, bu nasıl oldu?

Arap Baharı olarak isimlendirilen devrimler süreci kara bir kışa dönmüş durumda. Aslında Arabistan Yarımadası'ndaki ülkelerle aramızda soğuk rüzgârlar estiren süreçte devrimlerin yaşandığı her ülkede ayrı kamplarda yer almadık. Suriye ve Libya'da bu ülkeler de tıpkı bizim gibi rejimlerin değişmesini isteyerek, halkın yanında yer almışlardı. İşi bozan şey Mısır'da Mursi iktidarının devrilmesinde takındıkları tavır oldu. Türkiye darbe karşısında net tavır alırken, Suud ve BAE, Mursi'nin estirdiği rüzgârın kendi yönetimlerini sarsmasından korkmuşlardı. Öyle ki, bu yüzden Kaddafi'yi deviren Trablus yönetiminin yanında olmaktansa, Hafter gibi birisini desteklemeyi daha uygun buldular.

Türkiye'nin Mısır ve Libya'da izlediği politikalarının karşısında tutum alırken, Suriye'de devrime sırtlarını dönmeleri İran'ın nüfuzunu arttırmasını sağladı. Bunun bedelini ise yalnız Suriye'de değil, Yemen'de acı bir şekilde tecrübe ettiler. İran destekli militanların attıkları füzeler Cidde'ye kadar ulaştığında Arabistan'da alarm çanları çaldı. Biden'ın iktidara gelir gelmez Yemen'deki Arap Koalisyonu'ndan desteğini çekmesi ise bardağı taşıran son damla oldu. Türkiye'yle ilişkilerin bozulması bizi bir etkiliyorsa, Suud ve BAE'yi on kat fazla etkiliyordu. Özetle ilişkimizi biz ne kadar düzeltmeye çalıştıysak, karşı taraf da kendi menfaatini gözeterek çok daha fazla istekli oldu.

İlişkimizin neredeyse bittiği BAE ile stratejik ortaklık seviyesine gelmiş olmamız bölgede pek çok şeyi değiştirecek. Yemen İç Savaşı'nda İran'a karşı aynı cephede fakat farklı yerlerde duran BAE ve Suud'un ortaklaşması, Libya'da Trablus Hükümeti'nin güçlendirilmesi, Suriye'de İran'ın etki alanının daraltılması ve Mısır'da tansiyonun düşürülmesi gibi pek çok gelişmeye şahit olabiliriz.

Körfez ülkelerinin Türk Savunma Sanayi ürünlerini satın almaya karar vermeleri dahi başlı başına bir devrimdir. Bu durum ABD'nin bölgedeki etkisinin daralmaya başladığını, Suud, BAE ve Katar'ın daha bağımsız hareket etmeye gayret ettiklerinin bir işareti olarak okunabilir. Tüm bunlar Türkiye'nin bölgedeki etkisinin daha da artmasını sağlayacak değişimler olacaktır.

"Erdoğan para bulmak için kapı kapı geziyor" diyenlere kulak asmayın. Onlar Arap dünyasındaki küçük bir meselenin sebebini ya da arka planını bilecek durumda değiller. İki yıl boyunca masa toplantılarında iktidar hayali kuran ve ülkeye şeffaf bir yönetim vaat edenler, adayları Kılıçdaroğlu'nun yüzde 2'lik bir partiye üç bakanlık ve MİT Başkanlığı sözünü verdiğini dahi medyadan öğrendiler. Ortadoğu gibi karmaşık ilişkiler yumağını nereden bilecekler?

<p>Şanlıurfa'da silah ve mühimmat kaçakçılarına yönelik operasyonda 5 şüpheli gözaltına alındı. İl J

Şanlıurfa'da silah kaçakçılığı operasyonu: 5 gözaltı

Filistinlilerin kefenleri Beyaz Saray önünde

70 bin TL'den başlıyor: Kaçıran pişman oluyor! İşte adeta kapış kapış giden otomobiller

Tokat'ta bir garaj alev alev yandı! 4 araç kullanılamaz hale geldi