Depremin vurduğu şehirler savaş alanlarına benziyor. Islahiye, Nurdağı ve Kahramanmaraş'ta yürürken adeta bombardımanda yerle bir edilmiş Halep'in sokaklarında gibiyim. Moloz yığınları, etrafa savrulmuş eşyalar, bir teneke yığını haline gelmiş arabalar arasında güçlükle ilerlerken, tek bir çatlağı dahi olmayan binalara da rastlıyorsunuz. Bazı caddeler bütünüyle yıkılmışken, arkasındaki sokaklara bu yıkım hiç uğramamış. O zaman anlıyorsunuz ki, yıkan sadece deprem değil, insanoğlunun tamahkârlığı.

Yapılan tespitlere göre yıkılan binaların yüzde 98'i 1999 depremi öncesinde yapılanlar. Yıkılan yeni binaların tamamında karşılaşılan sorun ise yapı denetim hizmeti alınmadan inşa edilmiş olmaları ya da inşa edildikten sonra kolon kesilmesi gibi sonradan yapılan müdahaleler.

Depreme dayanıksız olarak inşa edilen tüm eski yapıların yıkılması ve şehirlerin yeniden inşa edilmesi gerekiyordu. Birçok yerde bunu başardık. Deprem bölgelerinde inşa edilen TOKİ binalarının tamamının sağlam kalması, son 20 yılda inşa edilen okul, hastane gibi kamu binalarının neredeyse hiçbirinin hasar almaması bunun kanıtı.

Fakat hükümetin kentsel dönüşüm adı altında yapmaya çalıştığı bu yeni şehirler kurma çabası daima büyük zorluklarla karşılaştı. İskenderun bunun en çarpıcı kanıtı. 2013'te Bakanlar Kurulu ilçenin 6 mahallesinin tamamını "afet riski" taşıyan bölgeler olarak kabul eden bir karara imza atıyor. Meydan, Cumhuriyet, Modernevler, Numune, Pınarbaşı ve Esentepe mahallelerinde toplan 78 hektarlık alanda yapılmak üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığı büyük bir proje tasarlıyor. Bakanlığın internet sitesinde bu modern projeyi görmek hala mümkün.

295 bin metrekare inşaat alanı olarak belirleniyor. Fakat her zaman olduğu gibi başta CHP olmak üzere marjinal sol çevreler ayağa kalkıyor. Devletin "kentsel dönüşüm değil, rantsal dönüşüm" yapmaya çalıştığı, bununla kendisine yakın firmaları zengin etmek istediğini hatta bölgenin deprem riski taşıdığı iddiasının yalan olduğunu söylüyorlar. İskenderun'da 150 yıldır yıkıcı hiçbir depremin yaşanmamış olmasını da delil olarak gösteriyorlar.

Halkı sokağa döküp eylemler yapıyorlar. İktidarın tüm ülkeyi bir rant alanı haline getirdiği, vatandaşın barınma sorununu arttırıp İskenderun'u yandaşlarına peşkeş çekeceğini söylüyorlar. Konu yargıya taşınıyor. 2017'de mahkeme kentsel dönüşümü iptal ediyor. Fakat hükümet verdiği kararın ardında duruyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan İskenderun'un ciddi bir deprem riski barındırdığını, ilçenin bir felaket gelmeden yeniden inşa edilmesi gerektiğini söyleyerek meseleyi bir kez daha Bakanlar Kurulu'na gönderiyor. Kurul bölgeyi yeniden "riskli alan" ilan ediyor.

Ancak bu defa Bakanlar Kurulu'nun kararını 2022'de Danıştay'da iptal ettiriyorlar. Böylece Bakanlık nezaretinde projeyi uygulayacak olan Ak Partili İskenderun Belediyesi'nin yine elini kolunu bağlıyorlar. Sonunda Cumhurbaşkanlığı 4 Şubat 2022'de en üst yargı merci olan Danıştay'ın kararı üzerine Bakanlar Kurulu Kararı'nı yürürlükten kaldırmak zorunda kalıyor.

Sonra ne mi oldu? Hepimiz acı bir tecrübeyle yaşadık. Binlerce insanımız beton yığınlarının altında can verdi. Peki İskenderun'da 10 yıl önce yapılabilecek kentsel dönüşümü mahkeme kararıyla durduranlar bu durumdan pişman olmuşlar mıdır? Danıştay'da bu kararı alanların vicdanı rahat mıdır?

Onları bilmiyorum ama dönüşümün önünde duran, bunu rant kavgası gibi gösteren CHP'den bir milletvekili önceki gün bir paylaşım yaptı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Danıştay'ın verdiği karar üzerine "mecburen" yayınladığı kararnameyi gösterip, iktidarı cinayetle suçladı.

Pişkinliğin, arsızlığın bir sınırı kaldı mı, bilmiyorum.