Geçtiğimiz hafta TBMM Genel Kurulunda kabul edilen, hafta başında da Cumhurbaşkanlığına gönderilen yeni teşvik sistemine ilişkin yasal düzenlemeleri kısa başlıklar halinde Salı günü yazmış, detaylarını sonraya bırakmıştık.
Bugün, yatırım teşviklerinin kapsam ve etkinliğinin artırılması bağlamında mevcut indirimli kurumlar vergisi uygulamasında yapılan iyileştirme ile yeni bir teşvik unsuru olarak getirilen katma değer vergisi (KDV) iadesini ele alacağız.
MEVCUT KURUMLAR VERGİSİ UYGULAMASI
Kurumlar Vergisi Kanunun 32/A maddesinde yer alan mevcut düzenlemede indirimli kurumlar vergisi, yatırımın tamamlanıp işletmeye geçmesinden sonra, teşvik konusu yatırımdan elde edilen kazançlara uygulanıyordu.
Vergi indiriminden yatırım döneminde yararlanılamaması ve indirimli oranın yatırımcının diğer faaliyetlerinden doğan kazancına uygulanmaması, indirimli kurumlar vergisi teşvikine ilişkin eleştirilerin odağını oluşturuyordu.
Zira devlet desteği, asıl lazım geldiği yatırım döneminde değil, yatırım tamamlanıp işletmeye geçtikten hatta kar etmeye başladığı dönemden itibaren hissedilebiliyordu. Dolayısıyla bu teşvikten yararlanmak çoğu zaman uzun yıllar alabiliyordu.
YENİ DÜZENLEME
Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32/A maddesinde yapılan değişiklikle, indirimli kurumlar vergisi uygulamasından yatırım döneminde de yararlanılmasına imkan sağlanıyor.
Buna göre yatırımcının diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlarına da indirimli kurumlar vergisi uygulanabilecek ve devlet desteği, yatırıma başlanıldığı dönemden itibaren hissedilebilecek.
Bakanlar Kurulu; yatırıma başlama tarihinden itibaren yatırıma katkı tutarına mahsuben, toplam yatırıma katkı tutarının yüzde 50'sini ve gerçekleştirilen yatırım harcaması tutarını geçmemek üzere; yatırım döneminde yatırımcının diğer faaliyetlerinden elde edilen kazançlarına indirimli kurumlar vergisi uygulatmak suretiyle devletin yatırıma katkı tutarını kısmen kullandırmaya yetkili olacak. Bakanlar Kurulu, yüzde 50 oranını her bir il gurubu için yüzde 80'e kadar artırıp, yüzde sıfıra kadar indirebilecek.
Yatırım döneminde diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara uygulanacak indirimli kurumlar vergisi, 1.1.2013 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara
uygulanacak.
YATIRIMIN TAMAMLANAMAMASI
Yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanmadan önce, başka bir deyişle yatırım döneminde, diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlarına indirimli kurumlar vergisi uygulayan yatırımcının, yatırımını tamamlayıp işletmeye geçememesi durumunda, yatırım döneminde uygulanan indirimli vergi oranı nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş kurumlar vergisi, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil edilecek.
STRATEJİK YATIRIMLARDA KDV İADESİ
31.12.2023 tarihine kadar uygulanmak üzere, yatırım teşvik belgeleri kapsamında asgari 500 milyon Türk Lirası tutarında sabit yatırımın öngörüldüğü stratejik yatırımlara ilişkin inşaat işleri nedeniyle yüklenilen ve takvim yılı sonuna kadar indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisi, mükellefin talep etmesi halinde izleyen yılda iade edilecek. Böylece özellikli yatırımlar açısından yatırımcının finansman yükü hafifletilmiş olacak.
Teşvik belgesine konu yatırımın tamamlanmaması halinde, iade edilen vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanarak iade tarihinden itibaren gecikme faizi ile birlikte tahsil edilecek. İade edilen vergiler ve cezalarında zamanaşımı, verginin tarhını veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun meydana geldiği tarihi takip eden takvim yılı başında başlayacak.

Hacizde sınır
Ödeme emrine rağmen borcun süresinde ödenmemesi üzerine icra dairesi, gerek mal bildiriminde bulunan borçlunun bildirdiği malları ve gerekse kendi belirlediği malları haczeder. Haciz işleminde amaç, alacağın tahsil edilmesini sağlamaktır. Dolayısıyla haczedilebilecek mal ve hakların 'alacağı karşılayacak miktarda' olması yeterli olup, borçlunun tüm mal varlığının haczine gerek yoktur. Kendisine haciz uygulanan borçlu, hacze rağmen de borcunu ödemezse, haczedilen mallar paraya çevrilir. Elde edilen paradan alacak tahsil edildikten sonra haciz masrafları düşülür; kalan tutar kendisine geri verilir.

Vergi mükellefiyetinden çıkamazsınız
30 yıldır gelir vergi mükellefiyim, işletme defteri tutuyorum. Yıllardır her ay beyanname vermekten yoruldum artık. Şu anda ecnebi bir firmanın buradaki işlerini büromda takip ediyorum. Ancak işimi yapmam için sabit bir mekan gerekmiyor, evden dahi yapabileceğim bir iş. Çalışanım yok, alış satışım yok, emekliyim. Ecnebi firmada ücretli çalışıyor görünmemi firma uygun görmüyor. Gelir vergisi mükellefiyetinden çıkarak işimi yürütmek istiyorum, bu mümkün müdür? Cevdet Yılmaz
Yurtdışındaki firmaya verdiğiniz hizmeti ya ücretli olarak ya da ticari faaliyet kapsamında verebilirsiniz. Firma, ücretli olmanızı uygun görmediğine göre vergi mükellefiyetinizi devam ettirmeniz gerekiyor. Yurtdışındaki firmaya vermiş olduğunuz hizmeti evinizden de verebilirsiniz ama vergi mükellefiyetinizi sona erdirmeniz mümkün olmaz.

GÜNÜN SÖZÜ
'Başarı elleriniz cebinizde tırmanamayacağınız bir merdivendir.' Amerikan Atasözü