Miras konusuyla ilgili yazılarımız yayınladıkça okurlarımızdan ilginç sorular geliyor. Sorulara sayfa olanakları ölçüsünde yanıt vermeye çalışıyoruz. Bazı sorular ise aynı alanda yoğunlaştığından konuyu bir yazıyla açıklamayı tercih ediyoruz. Mirasın reddi konusu da bu nitelikte.
Mirasın açılmasıyla, miras (tereke) aktifi ve pasifiyle kendiliğinden mirasçılara geçer. Ancak bu durum, mirasçıların mirası kabul etmek zorunda oldukları anlamına gelmiyor. Yasal ya da atanmış (mansıp), mirasçılar mirası reddedebilirler. Mirasçıların, mirası reddetmesi iki nedenle söz konusu olabiliyor.
Birincisi, murisin (miras bırakan kişinin) borcunun, miras bıraktığı mallardan fazla olmasıdır. Bu durumda, mirasçı mirası reddetmediği takdirde, üste ödeme yapmak durumunda kalacaktır. İkincisi ise mirasçılardan bir ya da birkaçının kişisel borcunun olması, miras payına alacaklılarının el koyacak olması nedeniyle mirası reddetmeleridir. Bu durumda, mirası reddeden kişinin payının ne olacağı, yasal mirasçı veya atanmış mirasçı olmasına göre değişmektedir.
Mirasın reddi, ancak miras hakkının mirasçıya intikalinden sonra söz konusu olur. Mirasçı, iki halde ret hakkından mahrum olur. Bunlardan birincisi, mirasın açık veya kapalı kabulü halidir; ikincisi de üç aylık süre içinde ret hakkının kullanılmamış olmasıdır.
MİRASIN RET SÜRESİ
Medeni Kanun'un (MK) 606. maddesi gereğince miras, 'üç ay' içinde reddedilebilir. Ret hakkının kullanılması, murisin son yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesine yapılacak yazılı veya sözlü bir beyanla olur. Bu süre içinde reddedilmediği takdirde, miras, mirasçı tarafından kabul ve kesin olarak iktisap edilmiş olur (MK m. 610).
Ayrıca mirası reddeden kişi, miras bırakanın ölüm olayını ve ölüm tarihini ispat etmek zorundadır. Mirası ret talebinde bulunan mutlaka sebep bildirmek zorunda değildir. Mirası ret talebi, şarta bağlanamaz.
Mahkeme, dilekçe geldikten sonra öncelikle ret talebinin zamanında yapılıp yapılmadığını inceler. Ayrıca ret talebinde bulunanın, mirasçılık sıfatının olup olmadığı ve hukuki menfaatinin olup olmadığı da incelenir.
MİRASIN REDDEDİLMESİNİN SONUÇLARI
Mirasın reddi halinde, mirası reddeden mirasçının mirasçılık hakları sona erer. Mirasın reddedilmesi sadece mirası reddeden kişiye yönelik sonuç ortaya çıkartır. Mirasın reddi halinde, reddeden kişinin yasal mirasçı veya atanmış mirasçı olması, reddeden mirasçıların sayısı gibi durumlara göre farklı sonuçlar ortaya çıkmaktadır. Aşağıda bu durumlara değinilmektedir.
Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı, miras açıldığında kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer. Örneğin, murisin 240.000 TL değerindeki mirası için kanuni mirasçıları eşi (E) ve 4 çocuğu (A, B, C, D) olsun. Miras reddedilmediğinde eş mirasın 1/4'ü olan 60.000 TL'yi alacak; çocuklar ise kalan 180.000 TL'yi 45.000 TL'lik paylar halinde alacaktır. Çocuklardan (D) mirası reddederse, mirası (D)'nin mirasçılarına geçecektir. (D) evli ve çocukluysa (D)'nin miras payı olan 45.000 TL (D)'nin eşiyle çocukları arasında paylaştırılacaktır (eşe 1/4'ü, kalan çocuklara). (D) evli ve çocuğu yoksa (D)'nin miras payı (D)'nin eşiyle (D)'nin üstsoyu arasında paylaştırılacaktır (eşe 1/2'si kalan (D)'nin annesine). Eğer (D) bekarsa, payının tamamı annesine geçecektir.
Mirası atanmış mirasçı reddederse; murisin aksi yönde iradesi olduğu anlaşılmadığı takdirde, mirası reddeden atanmış mirasçının payı murisin en yakın yasal mirasçılarına kalır.

İnternetten ilişiksiz belgesi alınabiliyor
Sosyal Güvenlik Kurumu bürokrasiyi azaltmak amacıyla yerinde bir uygulama daha başlattı. 'E-ilişiksizlik uygulaması' ile işverenlerin elektronik ortamda iş bitim dilekçelerini işlem gördükleri Sosyal Güvenlik Merkezlerine gönderebilmelerine ve ilgili makamlara sunulmak üzere Sosyal Güvenlik Merkezleri tarafından düzenlenen yazıları barkod numarası alarak ilgili makama ibraz edebilmelerine imkan sağlandı.
Bu uygulamadan yararlanmak isteyenler kurumun internet sitesinde (www.sgk.gov.tr) yer alan E-SGK ekranından 'Diğer Uygulamalar-İlişiksizlik Belgesi Başvuru' seçeneğini kullanarak ilişiksizlik başvurusunu yapabiliyorlar.

Dışarıdan müdür olacak emeklinin SSK'lı olması gerekir mi?
Bir limited şirkette ortak olmadan dışarıdan müdür olacak emekli birinin SSK'lı olması gerekir mi? Emekli maaşından kesinti olur mu? O. Kır
Şirket ortağı olmayan, yani dışarıdan atanan limited şirket müdürünün emekli aylığını kestirmemesi halinde 4/a statüsünde Sosyal Güvenlik Destek Primine tabi olması gerekir. Sosyal Güvenlik Destek Primi, kendisine ödenen ücret üzerinden hesaplanır, emekli aylığından kesinti yapılmaz.
Kendi isteğimle işten ayrılsam tazminat alabilir miyim?
2000 yılında işe girdim ve aralıksız olarak çalışıyorum. Kendi isteğimle işten ayrılsam tazminat alabilir miyim? H. Özkök
Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için iş sözleşmesinin 1475 sayılı (eski) İş Kanunu'nun 14. maddesinde sayılan sebeplerden birisiyle feshedilmiş olması gerekiyor.
Örneğin, iş sözleşmenizin; ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışınızın dışında bir nedenle işveren tarafından, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinde sayılan haklı nedenlerle veya emeklilik için gereken yaş dışındaki şartları sağlamış olma, emeklilik, askerlik gibi nedenlerle sizin tarafınızdan sona erdirilmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanabilirsiniz. Kendi isteğinizle işten ayrılmanız halinde kıdem tazminatına hak kazanamazsınız.

GÜNÜN SÖZÜ
'Herkes düşüncenize katılırsa yanılmış olmaktan korkmalısınız.'  Oscar Wilde