Ekonomik açıdan zor durumda kalan kişilerin başvurabilecekleri çözüm yollarından birisi, ellerinde bulunan malların paraya çevrilmesi. Bu yönde bir tercihte bulunulduğunda, özellikle manevi değeri olan veya ucuza gitme olasılığı bulunan mallarının aile içinde kalması amacıyla yakın akrabalara satılması yoluna gidilir.
Son derece olağan olan bu yolla ilgili olarak bilinmesi gereken ince bir nokta var. Yakın akrabalara yapılan bu tür satışlar, halen devlete borçlu olanlar veya izleyen yıllarda borçlu duruma düşebilecekler tarafından yapıldığında ciddi sorunlar ortaya çıkarabilir.
Satış işlemi gerçekten yapılmış ve bedeli tahsil edilmiş olsa bile bazı özellikli durumlarda bu satış geçersiz sayılıyor ve satılan mallara el konulabiliyor.

GEÇERSİZ İŞLEMLER
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 27. maddesine göre; 'Amme alacağını ödememiş borçlulardan, müddetinde mal beyanında bulunmayanlarla, malı bulunmadığını bildiren veyahut beyan ettiği malların borcuna kifayetsizliği anlaşılanların ödeme müddetinin başladığı tarihten geriye doğru iki yıl içinde veya ödeme müddetinin başlamasından sonra yaptıkları bağışlamalar ve ivazsız tasarruflar hükümsüzdür.'
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 28. maddesi uyarınca;
'Üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan hısımlarıyle, eşler ve ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) sıhri hısımlar arasında yapılan ivazlı tasarruflar' bağışlama olarak kabul ediliyor.

AKRABALIĞIN DERECESİ ÖNEMLİ
Üçüncü dereceye kadar kan hısımları; dede-nine, anne-baba, amca, dayı, teyze, hala, kardeşler, çocuk, kardeş çocukları ve torunlardan oluşuyor.
Kayınpeder, kayınvalide, eşin kardeşleri (kayın birader, baldız, görümce) ise ikinci dereceye kadar sıhri hısım sayılıyor. Ayrıca eşler arasındaki satışlar da geçersiz sayılabilecek işlemler arasında.

HANGİ DURUMDA SATIŞ GEÇERSİZ?
Satış işleminin geçersiz olması için devlete olan borcun ödenmemiş olması ve kişinin mal varlığının borcu karşılamaya yetersiz olması gerekiyor. İşte, borcunu ödeyemeyecek durumda olanların belirttiğimiz akrabalarına yapmış olduğu satışlar geçersiz sayılıyor.
Kuşkusuz, yapılan bütün satışlar geçersiz sayılmıyor. Geçersiz sayılacak satışlarla ilgili belirlenmiş süreler söz konusu. Borcun ödeme süresinin başlamasından itibaren geriye doğru iki yıl içinde yapılan satışlar ile ödeme süresi başladıktan sonra yapılan satışlar da geçersiz sayılıyor.
Devlete borcunu ödeyemeyecek durumda olanların akrabalarına yaptığı satışlar dışında, kişi ve kurumlara yaptığı bağışlar da geçersiz sayılıyor. Bağışların geçersizliğinde de aynı süre söz konusu.

AMAÇ NE?
Kanunda yer alan düzenlemenin temel amacı, kişilerin bazı hileli davranışlara başvurarak devletin alacağını tahsil etmesini olanaksız hale getirmelerinin ya da zorlaştırmalarının önüne geçmek. Bu bakımdan yerinde bir düzenleme. Ancak, özellikle akrabalar arası gerçek satışlarda uygulamada sorunlar yaratacağı kesin. 'Elaleme gitmesin', 'aile içinde kalsın' mantığıyla akrabalarının mallarına alıcı olanların dikkat etmesinde yarar var.

Ölüm aylığı bağlanması için ne gerekiyor?
Merhabalar, eşimi 3 ay önce kaybettik. Ölmeden önce yaklaşık 2,5 yıllık sigorta (SSK) süresi var. Bu zaman zarfında 485 gün de pirim ödemesi gözüküyormuş. Eşimden dolayı bana aylık bağlanması için ne yapmalıyım? Yardımcı olursanız minnettar kalırım. İlkay S.
5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi kapsamında (SSK) çalışanların vefatı halinde hak sahiplerine aylık bağlanabilmesi için aranan bazı koşullar var. Bu koşullar; en az 5 yıllık sigortalılık süresi ve en az 900 gün prim ödenmiş olması. Bu koşulların her ikisinin birlikte sağlanması gerekiyor.
Verdiğiniz bilgilere göre, merhum eşinizin hem sigortalılık süresi hem de prim gün sayısı aylık bağlanması için yetersiz. Bu durumda eşinizden dolayı size aylık bağlanması mümkün değil. Ancak, veraset ilamı ve bir dilekçeyle başvurmanız halinde ödenmiş olan primleri geri almanız mümkün.

AKLINIZDA BULUNSUN
Karşılıksız çekte bankanın sorumluluğu
Çek Kanunu'nun 3. maddesine göre; çekin, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi halinde, muhatap bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu sona eriyor. Bankalar, süresinde ibraz edilen karşılıksız her çek yaprağı için 1.000 TL ödemek zorunda...

GÜNÜN SÖZÜ
'Zorluklar hayatımızın bileği taşıdır; onlara sürtüne sürtüne keskinleşiriz.'
 Gassion