Maliye son yıllarda özellikle kira gelirleri ile gayrimenkul satışlarını mercek altına aldı. Bu yıl da 600 bin vatandaşın kapısını çalmayı planlıyor. Hedefindeki 600 bin kişi içinde yer alan gayrimenkul alım satımı yapanların vergisel durumunu 21 Temmuz da yazmıştık.
Bu gün de yine hedef kitle içinde yer alan 2010 yılı kira gelirlerini beyan etmeyenlerin durumunu irdeleyeceğiz.
Vergi daireleri, elde ettiği kira gelirini beyan etmeyen ev sahiplerini, apartman veya site yöneticilerinden, apartman ve sitelerdeki kiralık bölümlerle ilgili bilgileri istemek suretiyle takibe alabiliyor.
Yöneticilere gönderilen yazılarda, yönettikleri site veya apartmanda ikametgah olarak kullanılan kaç bölüm bulunduğunun, kiracılar tarafından kullanılan ne kadar bölüm olduğunun bildirilmesi istenebiliyor. Böylece de kira gelirini beyan etmeyenler kolayca tespit edilebiliyor. Yani işin kaçarı yok...   

KİMLER BEYANNEME VERMEK ZORUNDA?
2010 yılında;
- Tahsil ettiği konut kira geliri 2 bin 600 lirayı aşanlar,
- Stopaja (vergi kesintisine) tabi işyeri kira geliri 22 bin lirayı aşanlar,
- Hem konut hem de işyeri kira geliri elde edip, konut kira gelirinin 2 bin 600 TL'yi aşan kısmı ile stopaja tabi tutulmuş işyeri kira geliri toplamı 22 bin lirayı aşanlar,
- Konut dışındaki gayrimenkulünü (büro, dükkan, mağaza ya da depo gibi) bedelsiz olarak oğluna, kızına, annesine, babasına, kardeşine ya da başka kişilere tahsis edenler,
- Konutlarını oğlu, kızı, torunu, kardeşi, annesi, babası, büyük annesi ve büyük babası dışındaki kişilere kullanımları için bedelsiz olarak tahsis edenler,
- İşyerini vergi kesintisi yapma zorunluluğu olmayanlara (örneğin basit usulde vergiye tabi olan mükelleflere) kiralayıp, elde ettiği kira geliri 1.090 lirayı aşanlar,
- Diğer mal ve haklardan kira geliri elde edenler, gelir vergisi beyannamesi vermek zorundalar.

VERGİNİN HESAPLANMASI
Beyan edilen konut kira gelirinden önce 2 bin 600 lira konut kira geliri istisnası, sonra tercihe göre yüzde 25 götürü gider veya kira geliri elde edilen gayrimenkulle ilgili belgeli giderler düşülecek (Gerçek gider usulünde istisnaya isabet eden gider düşülemiyor).
İşyeri kira gelirlerinden ise herhangi bir istisna uygulanmaksızın tercihe göre yüzde 25 götürü gider veya kira geliri elde edilen gayrimenkulle ilgili belgeli giderler düşülecek.
Kalan tutar üzerinden yüzde 15'den başlayan gelir vergisi tarifesine göre vergi hesaplanacak.

PİŞMANLIKLA BEYAN
Beyan edilmeyen veya eksik beyan edilen kira gelirinin mali idare tarafından tespit edilmesi halinde, verginin bir katı tutarında vergi cezası kesiliyor.
Beyan etmediğiniz 2010 yılı kira gelirlerinizi, Vergi Usul Kanununun 371. maddesinde yer alan pişmanlık hükümlerinden yararlanarak beyan ederseniz 'vergi ziyaı cezası' kesilmesi söz konusu olmuyor. Böylece beyan etmediğiniz gelir üzerinden hesaplanan verginin bir katı tutarında ceza ödemekten kurtulursunuz.
Sadece, 15 lira birinci derece usulsüzlük cezası kesiliyor. Kesilen usulsüzlük cezası için 30 gün içinde, söz konusu cezayı Vergi Usul Kanununun 376. maddesi hükmüne göre ödemek istediğinizi belirten bir dilekçe ile başvurarak ödemeniz halinde, 15 liralık cezayı 10 lira olarak ödeyebiliyorsunuz.
2010 yılında elde ettiğiniz kira gelirinizi beyan etmediyseniz, pişmanlık hükümlerine göre beyan edip, hesaplanan verginin birinci taksitini 15 gün içinde aylık yüzde 1,40 oranındaki pişmanlık zammıyla, ikinci taksitini ise pişmanlık zammı ödemeksizin Temmuz ayı sonuna kadar ödeyebilirsiniz.
Diğer yandan, konut kira gelirinizi pişmanlıkla kendiliğinizden beyan ettiğinizde 2 bin 600 liralık istisnadan yararlanabilirken, konut kira gelirinizi beyan etmediğiniz tespit edilirse, istisnadan da yararlanamıyorsunuz.
Son söz: Maliye işi sıkı tutuyor. Tüm bu avantajlardan yararlanmak ve cezalı duruma düşmemek için beyan etmediğiniz kira gelirinizi, maliyenin tespitinden önce beyan etmeniz gerekiyor...

Kızımın kira giderini, kira gelirimden indirebilir miyim?
İki dairem var. Birisinde oğlum oturuyor, diğeri kirada. Ancak kira geliri, kızımın kira giderini karşılamıyor bile. Bu durumda kira gelir vergisi ödemem gerekir mi? N. Türkoğlu
Kirada olan evinizden elde ettiğiniz kira geliri, kızınızın kira giderinden az olsa da kira gelirini elde ettiğiniz yıl için belirlenen konut kira geliri istisna tutarını (2010 yılı için 2.600, 2011 yılı için 2.800 lirayı) aşması halinde, beyan edilmesi gerekiyor.
Zira kira geliri beyanında gerçek gider usulünün seçilmesi halinde, kirada oturulan ev için ödenen kira bedeli kira gelirinden indirebiliyor. Kız çocuğunun ödediği kira bedelinin, babanın kira gelirinden indirilmesi mümkün değil.

AKLINIZDA BULUNSUN - Konut kira geliri istisnası kişiye bağlı
KONUT kira geliri istisnası kişiye bağlı olup, bir kişinin birden fazla konuttan kira geliri elde etmesi halinde de sadece 2 bin 600 TL'lik istisna uygulanacak. Birden fazla kişiye ait olan bir konuttan elde edilen kira geliri için ise istisna tutarı her kişi için ayrı ayrı uygulanacak.

GÜNÜN SÖZÜ
'Neden'i olan, Nasıl'a katlanır.'
 Nietzsche