Zorunlu genel sağlık sigortasının 1 Ocak 2012 tarihinde yürürlüğe girmesiyle birlikte, çok sayıda soru aldığımız konulardan biri de 4/a (SSK), 4/b (Bağ-Kur) ve 4/c (Emekli Sandığı) kapsamındaki sigortalılığı sona erenlerin ne kadar süreyle sağlık hizmeti alabilecekleri ve hangi tarih itibariyle zorunlu genel sağlık sigortalısı sayılıp, prim ödemeye başlayacaklarıyla ilgili...

90 GÜN SAĞLIK HİZMETİ
4/a (SSK), 4/b (Bağ-Kur) ve 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında sigortalı olanlar, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 60. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılıyorlar. 
Bunlar, zorunlu sigortalılıkları sona erdiği tarihten itibaren on gün süreyle genel sağlık sigortasından yararlanabilecekler.
Ayrıca bu kişilerin sigortalılık niteliğini yitirdikleri tarihten geriye doğru bir yıl içinde 90 günlük zorunlu sigortalılıkları varsa, sigortalılık niteliğini yitirdikleri tarihten itibaren 90 gün süreyle bakmakla yükümlü oldukları kişiler dahil sağlık hizmetinden yararlandırılacaklar.
Buna göre, genel sağlık sigortası uygulamasında (60/a)'lı olarak tanımlanan 4/a, 4b ve 4/c sigortalıları, zorunlu sigortalılıkları sona erdiği tarihten itibaren her halükarda on gün, geriye doğru 90 gün sigortalılıkları varsa, 90 gün süreyle sağlık hizmeti alabilecekler. 

ZORUNLU GSS BAŞLANGICI
Zorunlu sigortalılıkları sona eren bu kişiler, 90. günün sonunda 60. maddenin birinci fıkrasının (c/1) veya (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olacaklar. Yani (60/c-1) veya (60/g)'li olarak genel sağlık sigortalısı sayılacaklar.
60. maddenin (g) bendine göre genel sağlık sigortalısı sayılanlar, 60. maddenin diğer bentlere göre genel sağlık sigortalısı olmadıkları veya diğer bentlere göre genel sağlık sigortasından yararlanma haklarının sona erdiği tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılıyorlar ve bunların sigortalılıkları kurumca resen tescil ediliyor.
Buna göre, zorunlu sigortalılıkları sona erenler, prim ödeme durumlarına göre 10. veya 90. günden itibaren 60/g'li olarak genel sağlık sigortalısı sayılacaklar ve tescilleri SGK tarafından resen yapılacak. 
Bu kişilerin bir ay içinde başvuracakları gelir testi sonucunda, aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az olduğunun tespiti halinde, 60/c-1'li olarak tescilleri düzeltilecek ve primleri devlet tarafından karşılanacak.
Aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık tutarının asgari ücretin üçte biri veya üzerinde olduğu tespit edilenler ise 60/g'li olarak genel sağlık sigortalısı sayılacaklar ve gelir durumlarına göre aylık 35 lira ila 213 lira arasında prim ödeyecekler.

İŞSİZLİK ÖDENEĞİNE HAK KAZANANLAR 
İşsizlik ödeneğinden yararlandırılan kişiler 5510 sayılı SS ve GSS Kanunu'nun 60. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine göre genel sağlık sigortalısı sayılıyorlar. Buna göre, zorunlu sigortalılığı sona eren 4/a (SSK) sigortalıları işsizlik ödeneğine hak kazanmış olmaları halinde, işsizlik ödeneği aldıkları süre için ayrıca genel sağlık sigortası primi ödemeyecekler. Bunların primleri Çalışma ve İş Kurumu tarafından ödenecek. Bunların SGK'ya bildirimleri, Çalışma ve İş Kurumu tarafından işsizlik ödeneğinin bağlandığı tarihten itibaren bir ay içinde yapılacak. İşsizlik ödeneğinin sona erdiği tarihte hala iş bulamamışlarsa ve bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda da değillerse, gelir durumlarına göre 60/c-1'li veya 60/g'li olarak genel sağlık sigortalısı sayılacaklar.

AKLINIZDA BULUNSUN
Part-Time çalışan emekliler GSS ödemeyecek
Part-time yani kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar ile ev hizmetlerinde ay içerisinde 30 günden az çalışanlar, 1 Ocak 2012 tarihinden itibaren eksik günlerine ait genel sağlık sigortası primlerini 30 güne tamamlamak zorundalar. Ancak emekli olup sosyal güvenlik destek primine tabi olarak part-time çalışanlar için eksik günlerine ait genel sağlık sigortası primlerini 30 güne tamamlama zorunluluğu yok. Onlar emekliliklerine bağlı olarak genel sağlık sigortalısı sayıldıklarından, ay içindeki eksik günlerini 30 güne tamamlamak zorunda değiller.

Kız çocukları ve Bağ-Kur'luların durumu
GSS ile ilgili olarak, 01 Ekim 2008 öncesinde 18 yaş üstü olup da anne veya baba üzerinden sağlık yardımı alan kız çocukları, sağlıktan yararlanmaya devam ederek genel sağlık sigortalısı sayılıyor. Ancak evlenme ve sigortalı olarak çalışmaya başladığında, sağlıktan yararlanma bakımından yeni yasanın şartlarına mı tabi olurlar? Kız çocukları için devam eden böyle bir ayrıcalık var mıdır? Ayrıca 01 Ekim 2008 öncesinde anne ve baba üzerinden sağlık yardımı alanların 18 yaş üstü veya altı olmasının farkı var mıdır?
Şirket ortağı olup da Bağ-Kur'a prim borcu olanların, sağlıktan yararlanmak istemeseler de kendilerini genel sağlık sigortasına kaydettirmeleri gerekir mi, yoksa otomatikman genel sağlık sigortalısı mı sayılırlar ve cezası var mıdır? Deniz Gamze
1 Ekim 2008 tarihi itibariyle ister 18 yaşından küçük, ister 18 yaşından büyük olsun bakmakla yükümlü olunan kişi olarak anne veya babası üzerinden sağlık hizmeti alan kız çocukları, 5510 sayılı Kanununa göre de bakmakla yükümlü olunan kişi sayılıyor. Çalışmaya başlamaları halinde kendi sigortaları üzerinden, evlenmeleri halinde ise eşleri üzerinden sağlık hizmeti alacaklar. Tekrar işsiz kalmaları veya boşanmaları halinde ise yeniden anne veya babaları üzerinden sağlık hizmeti almaya başlayacaklar.
Şirket ortağı olarak 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalı sayılanlar, otomatikman genel sağlık sigortalısı sayıldıklarından, ayrıca GSS kaydı yaptırmalarına gerek yok. Ancak 60 günden fazla prim ve prime ilişkin borcu bulunan Bağ-Kur'lular ve 18 yaş altı çocukları hariç olmak üzere bakmakla yükümlü olduğu kişiler sağlık yardımı alamayacaklar.