Vergiye tabi gelir elde edenler, bu gelirler için her zaman vergi ödemezler. Bazen de devlet gelir sahiplerine vergi iadesi yapar. Yani üste para verir. Okurlarımızı fazla merakta bırakmadan sistemin nasıl çalışacağını kısaca açıklayalım.

2010 yılında 22 bin TL'nin üzerinde işyeri kira geliri elde edenler, 25 Mart akşamına kadar beyanname verecekler. Sadece işyeri kira geliri elde etmiş olup, kira geliri toplamı 22 bin TL'yi aşmayanlar ise beyanname vermeyecek. Ancak 22 bin TL'nin altında işyeri kira geliri elde edenlerin beyanname vermemesi için, kira ödemesi üzerinden kiracının stopaj (vergi kesintisi) yapmış olması gerekiyor. İşyeri kira geliri üzerinden stopaj yapılmamışsa ve 2010 yılında elde edilen işyeri kira gelirinin tutarı 1.090 TL'yi aşıyorsa beyan edilecek.

Örneğin, işyeri basit usulde vergilendirilen bir mükellefe kiralanmışsa, söz konusu mükellefler stopaj yapmak zorunda olmadıklarından, elde edilen işyeri kira gelirinin tutarı 1.090 TL'yi aşıyorsa beyan edilmesi gerekiyor.

KİMLER ÜSTE PARA ALACAK?
İşyeri kira gelirinin 22 bin TL'yi aşması halinde, aşan kısmın değil, tamamının beyan edilmesi gerekiyor. Ancak her beyanname verenin vergi ödemesi gerekmeyecek. Bazıları üste vergi iadesi alacaklar.
2010 yılında yıllık 95 bin 680 TL'ye kadar, üzerinden vergi kesintisi yapılmış işyeri kira geliri elde edenler açısından ilginç bir durum söz konusu.
İşyeri kira geliri 22 bin TL'yi aştığı için beyanname vermek zorunda olanlardan, işyeri kira geliri 95 bin 680 TL'yi aşmayanlar ilave vergi ödemeyecekleri gibi vergi iadesi bile alabilecekler.

İADE NASIL ÇIKIYOR?
İşyeri kira ödemelerinde yüzde 20 oranında stopaj (gelir vergisi kesintisi) yapılıyor. Götürü gider usulünü seçenler yıllık brüt kira gelirinin yüzde 25'ini gider olarak düşüyorlar. Götürü gider uygulaması nedeniyle vergi matrahı yüzde 25 oranında azalınca, hesaplanan vergi, kira ödemesinden yapılan vergi kesintisinden daha az çıkıyor. Hesaplanan vergi ile kesinti yoluyla ödenen vergi, 95 bin 680 TL brüt işyeri kira geliri elde edenlerde başa baş geliyor.
Buna göre, 2010 yılında 22 bin TL ile 95 bin 680 TL arasında işyeri kira geliri elde edenler, 25 Mart akşamına kadar beyanname verecekler. Ancak tablodan da görüleceği üzere, vergi ödemeyecekleri gibi vergi iadesi alacaklar.

KİM NE KADAR VERGİ İADESİ ALACAK (TL)
2.000 24.000 4.800 3.160 - 1.640
3.000 36.000 7.200 5.310 - 1.890
5.000 60.000 12.000 10.170 - 1.830
7.000 84.000 16.800 16.070 - 730
7.973,33 95.680 19.136 19.136 - -
8.000 96.000 19.200 19.220 20 -

Emekli statüsünün belirlenmesinde son yedi yılın önemi
Babamın şu anki hali ile 1234 gün SSK, 600 gün isteğe bağlı SSK, 1077 Bağ-Kur, 475 gün isteğe bağlı Bağ-Kur olmak üzere toplam 3386 prim günü var. Doğum tarihi 02.02.1953 (sigortada 1952 görünmekte), sigorta başlangıcı (SSK) 01.04.1975.
Bu şartlarda 7-8 ay askerlik borçlanması yapıp emekli olur diye düşünüyordum ama babam sigortaya gittiğinde kendisine son 7 yıl içinde 1400 gün hizmet ödenmesi zorunluluğundan bahsetmişler. Babamın yaş haddinden (3600 gün) emekliliği için neler yapmam ve nasıl bir yol izlemem gerektiğini söyleyebilirseniz çok sevinirim.
l Ümit Kurt
Birden fazla sigortalılık statüsünde prim ödemiş olanların hangi statüden emekli olacaklarının belirlenmesinde, emeklilik tarihinden geriye doğru prim veya kesenek ödenerek geçen son yedi yıllık (2520 günlük) fiili hizmet süresi dikkate alınıyor. Emekli aylığı, bu süre içinde fiili hizmet süresi fazla olan sigortalılık statüsüne, hizmet sürelerinin eşit olması halinde ise eşit hizmet sürelerinden sonuncu sigortalılık statüsüne göre bağlanıyor. Hem SSK hem de Bağ-Kur statüsünde prim ödemesi bulunan babanızın SSK'dan emekli olabilmesi için son 2520 prim gününün en az 3,5 yılı (1260 günü) SSK kapsamında ödenmiş olmalı. Bugünden geriye doğru bu hesabı yapın. Son 2520 gün içinde SSK statüsünde prim ödemesi en az 1260 gün ise eksik kalan süreyi askerlik borçlanması ile tamamlayabilirsiniz. 1260 günden eksik ise sadece prim gününü 3600 güne tamamlamak yetmez, son 2520 gün içinde en az 1260 gün SSK statüsünde prim ödemiş olma şartını da sağlamanız gerekir.

GÜNÜN SÖZÜ
'Gerçekten yaşamaya başlamak için emekliliği beklerseniz, çok beklemeniz gerekebilir'.
(Jackson Brown)