10 yıl önce Gezi Parkı olayları esnasında Y kuşağı ile ilgili yapılan analizler son zamanlarda Z kuşağı için kopyalanarak piyasaya sürüldü.

Hatırlayalım. Ne söyleniyordu?

"Bunlar başka!"

Öyle miydi gerçekten?

Biraz geriye gidelim.

Önceleri gençlikten söz açıldığında, 80 sonrası gençlerin apolitikliğinden, siyasal bilinçten yoksun olmalarından dem vurularak günümüz gençliği eleştirilirdi.

Gezi Parkı olaylarından sonra ise gençlerin aynı niteliği yani ideolojisizliği üzerinden gençlik övgüleri yapılmaya başlandı. Tanımaktan ve anlamaktan ziyade tanımlayıp yönlendirmeyi hedefleyen bu methiyeler aylarca kamuoyuna adeta pompalandı.

Olaylara katılan gençlik evvela "90'lar kuşağı" olarak isimlendirilirken, daha sonra "XYZ kuşağı" (Generation XYZ) teorisi keşfedildi ve bundan sonra "Y kuşağı" gençliğinin güzellemelerine maruz kaldık.

Generation XYZ teorisi kapitalizmle doğrudan ilişkili. Şirketlerin reklam amaçlı piyasa araştırmalarına hizmet etmek üzere ortaya çıkan teoriye göre Y kuşağı 1979-1999 arasından doğanlardan oluşuyor.

Teori, Y kuşağının her şeyi sorguladığını, "saçmalık dedektörü" (bullshitdedector) gibi işleyen bir zihne sahip olduğunu, herhangi bir hiyerarşiyi kabul etmediğini söylüyordu. Bu kuşak ideolojisizdi ve ötekileştirmiyordu. Bireysel hayatı önceleyen bir görüntü verseler de sosyal ağlar üzerinden müthiş bir kolektif kültüre sahiplerdi. Otoriter bir yönetime şahit olmadıkları için isyan etme yetilerini kaybetmemişlerdi. Estetik bir protesto anlayışları vardı, özgür düşünüyorlardı ve daha bir sürü şey.

Bu manipülasyonlar, gençleri bir meşrulaştırma aracı ve propaganda malzemesi olarak kullanmak için yapıldı. Zamanın sosyal ve kültürel yapısıyla şekillenen gençlik sanki zamanın ruhunun belirleyicisi gibi gösterildi.

Bir protesto gösterisinde gençlerin devrimcilik adına ortalığı yakıp yıkması, etrafa zarar vermesi gencin kendini gerçekleştirmesi olarak yansıtılarak ona sorumsuz bir çocuk muamelesi yapıldı.

Aşırı anlam yüklenen bu kıymeti kendinden menkul gençlik kavramı ve algısı üzerinde bazı yanılsama ve şartlandırmalar vardı.

Bilhassa gençliğin belli bir siyasal bir kesim olarak lanse edilmesi sözünü ettiğimiz yanılsama ve kandırmacanın önemli bir parçasıydı.

Lümpen, depresif, bencil ve sorumsuz da olsalar gençlik olgusu muhaliflikle zorunlu olarak bağdaştırıldı ve muhaliflik başlı başına bir değer yüklenerek sunuldu. Ayrıca bu yanılsama başkalarınca tanımlanan bir kimlik olarak dayatıldı.

İdeolojilerin baskın siyasal kültürde önemini koruduğu zaman politiklik ve muhalifliğin; ideolojilerin kaybolduğunun söylendiği zaman ise hayat tarzı savunuculuğunun ve ideolojisizliğin övüldüğüne şahit olduk.

Sosyal medyada, televizyon ekranlarında ve köşe yazılarında gençlikle ilgili üzerine yeterince düşünülmeden yahut yönlendirme kastıyla yapılan yanlış değerlendirmeler başta gençler olmak üzere birçok kişinin olaylara bakışını ve politik duruşunu belirlemesinde etkili oldu.

Bugün benzer senaryo isim değiştirerek Z kuşağı için sahneleniyor.