• $28,9919
  • €31,2252
  • 1866.62
  • 7913.76
23 Eylül 2023 Cumartesi

“Bilgi iktidardır” ne demek?

Bazı afili laflar vardır...

Ekseriyetle künhüne varılmadan, bağlamı tam olarak bilinmeden, derin anlamlar içerdiği varsayılarak, doğru olduğu düşünülerek, çoğu zaman yerli yersiz kullanılır.

Sartre'ın "Varoluş özden önce gelir" sözü mesela...

Yüzeysel Facebook paylaşımları ile özdeşleşmiş özlü sözlerin muadili olarak (entelektüel değil) entel sohbetlerinde karşımıza çıkar.

Sartre'ın mottosu kadar olmasa da "Bilgi iktidardır" cümlesi de bu minvalde bir örnek olarak değerlendirilebilir.

Sadece telaffuz edildiğinde dahi büyük anlamlar ifade eden bu iki hacimli kavram bir araya geldiğinde dolaşımdaki halinin ötesinde bir yere tekabül ediyor.

Bilgi ve iktidar dendiğinde akla Foucault'nun özne-bilgi-iktidar kuramı geliyor.

Popülaritesinin yanı sıra Foucault'nun bu kavramların birbirleriyle ilişkisine dair güçlü tezinin hakkını teslim etmek gerekiyor.

Foucault, bu ilişkiyi bireysel, toplumsal ve siyasal düzlemde birbirlerini üreten bir etkileşimle açıklıyor.

Ancak, "Bilgi iktidardır" sözü Foucault'un konuştuğu zeminin çok üstünde bir bağlama sahip.

Tarihsel olarak da daha gerilerde bir arka planı var.

Genellikle Foucault'nun olduğu zannedilen söz aslında Bacon'a ait.

Bacon, "Bilmek egemen olmaktır" olarak da çevrilen bu sözü modern zamanların doğumuyla müteradif, ve hatta öncül bir noktada serdediyor.

Pozitif bilimlerin kayda değer bir atılım gösterdiği 16. yüzyılda Bacon, bilime bir hedef tayin ediyor, bilgiye bir kıyafet giydiriyor, ilerlemeye bir inanç aşılıyordu.

Bacon, bilginin iktidarı ile toplumsal ve siyasal olanı değil, insanın doğa ve gelecek üzerinde kurmayı planladığı egemenliği kastediyordu.

Bilgiye sahip olan insanın tarihin akışını belirleyebileceğini söylüyordu.

Bu, zaman üzerindeki ilahi egemenlik inancının sona ermesi demekti.

<p>Zonguldak'ta heyelan nedeniyle bir bölümünde çökme meydana gelen yol, ulaşıma kapatıldı.</p><p>Ke

Zonguldak'ta heyelan! Yol trafiğe kapatıldı

BİM 12 Aralık 2023 aktüel ürünler kataloğu

Gazze güneş batmadan karanlığa gömülüyor... İşgalci İsrail'in durmayan vahşeti

İşgalci İsrail'den Gazze'ye yeni saldırı