Geçtiğimiz hafta ABD’nin neredeyse bütün kentlerini kapsayan ırkçılık karşıtı protestolar 21’inci yüzyıldaki en önemli gelişmelerden birinin yaklaşan ayak sesleriydi. Doğudan Batı’ya 190 farklı merkezde milyonların katıldığı eylemler kitlesel tutuklamalar sonucu ve bu arada ülkenin geleneksel Şükran Günü’nün gelişiyle birlikte bastırıldı. ABD‘de polis memurları son yıllarda güvenlik gerekçesiyle defalarca yoksul ve siyah insanlara ateş edip ölümlere neden olmuşlardı. Ancak kamuoyunu bilgilendirme görevi bulunan medya organları bu gelişmelere kayıtsız kalmışlardı. Ülkeyi sarsan son gösteriler ırkçılık konusunu yeniden gündeme getirmiş oldu.

Medyanın sözüm ona özgür olduğu 400 milyon nüfuslu ABD’de, sektöre 5-6 büyük sermaye grubunun hâkim olduğu bilinen bir gerçektir. İfade özgürlüğü ayarı veren bu ülkede medya, asla çok sesli olmayıp, liberalizmin ‘tekçi düşüncesi’ni topluma empoze etmeye çalışır. Ferguson’da 18 yaşındaki bir siyahi çocuğu 12 kurşunla öldüren beyaz polis memuru, rejimin mahkemesi tarafından ‘takipsizlik’ kararıyla aklanınca, bu ırkçı kararın milyonlar tarafından protesto edileceğini iyi bilen bazı TV kanalları hemen bazı sanatçıları, sporcuları, yine kendilerinin parlattığı bazı ünlüleri stüdyolarına çağırmışlardır. Bu kişilere TV kanallarından anonslarla ‘şiddete başvurulmaması’ şeklinde çağrılar yaptırılmıştır. Aynı minvalde röportajlar, açık oturum ve analizler birbirini izlemiştir. Medyanın ön plana çıkardığı aydınlar imzalar toplamış, Afrika kökenli Amerikalıları ılımlı olmaya, direnmemeye davet etmişlerdir.
ABD medyasının Türkiye’deki aynı adlı uzantıları da doğal olarak aynı yayın çizgisini izlemişlerdir. ABD’de insanların renklerine göre ayrımcılığa tabi tutulduğu gerçeği Türkiye kamuoyundan gizlenmek istenmiştir. Rejimin ırk esasına göre istatistik düzenlemeye bile izin verdiği ABD’de Ferguson'da trafik kontrolleriyle ilgili resmi bir rapor yayımlanmıştır. Burada sürücüler beyaz, siyah, İspanyol asıllı, Asyalı, Kızılderili olarak beş ayrı gruba ayrılmaktadır. 2013 rakamlarına göre siyahlar nüfusa oranlarının 8 misli fazla olarak kontrol ediliyorlar. Siyahi bir gencin başlıklı siyah bir eşofman giymesinin yeterli bir kuşku sebebi olduğu mahkeme kararlarına yansımış ve içtihat haline gelmiştir.
ABD’nin merkezinde bulunduğu kapitalizm, çağdaş kriz döneminde sadece ekonomiyi değil her türlü insan ilişkisini reel hayattan koparıp, toplumu bir ‘gösteri toplumu’na dönüştürüyor. Filozof Guy Debord’un dediği gibi parlak ışıklar altında insanları aldatan bir tiyatro sahnelenmektedir. Birçok kişinin içeriğini pek düşünmeden tekrarladığı ‘gerçek değil algılama önemlidir’ şeklindeki sloganın anlamı da budur. Siyahi bir babanın çocuğu olan Obama’nın ABD Başkanı seçilmesi bu ülkede artık ırkçılığın kalmadığı şeklindeki yanlış bir algılamaya neden olmuştur. Ancak bugün gerçek hayattaki ırkçılık gizlenemez hale gelmiştir. ABD’de zenci olmak suç, fakir olmak suç, hem fakir hem de zenci olmak neredeyse ağır cezalık bir cürümdür. Liberal demokrasi budur. ABD’li düşünür Dick Howard, sorunun bu rejim içinde hallolmayacağı, siyah Amerikalıların mücadelesinin yeniden yükseleceği görüşündedir.
Türkiye’de hükümet ve kamuoyu için sürpriz olan Gezi kalkışmasından bir hafta önce İstanbul’a gelerek otellere yerleşen ve ‘Diren Gezi’ adı altında haftalarca ajitasyon yapan ABD’li medya mensuplarının Ferguson’daki yatıştırıcı tavrı yoruma gereksinim göstermiyor. ABD medyasıyla fikir ve gönül birliğine giren, ticari adı bile ABD kökenli olan kanallarda Gezi için direniş çağrıları yapıp Ferguson’da susan Türk solunun tavrı da açıktır aslında. Fark, Gezi kalkışmasıyla, Ferguson direnişi arasındaki farktır.
Ferguson’da ABD’nin yoksul ve zenci kitleleri beyaz zenginlerin idaresine karşı direnmiştir. Gezi’de ise beyaz ve zengin Türklerin çocukları fakirlerin, zenci Türk olarak görülenlerin desteklediği hükümete karşı eylemler düzenlemişlerdir. Konunun özü budur.