Rusya yeniden Ortadoğu’dadır ve ABD eski günlerdeki gibi Rusya’yla baş başa görüşmeler yapıyor. Geçen yazımda Suriye’deki son durumu şöyle özetlemiştim: ‘2014’den beri hem Esad, hem IŞİD, hem İran ve hem de Esat’ın işbirlikçisi PYD ile savaşmak durumunda kalan muhalefet güçleri yine de büyük başarılar kazandılar ve İdlip üzerinden Esad’ın merkezi Lazkiye’ye yürümeye başladılar. İşte bu nedenle Rusya, Esat’ın yardımına koştu.’

Putin’in ilk amacı bizzat Esad’ı değilse bile Baas rejimini kurtarmaktır ve bunun ABD’nin pasifliğinden yararlanılarak yapılan bir hamle olduğu açıktır. Tabii hep IŞİD’le mücadele bahanesiyle. Gerçi ABD ve koalisyonu için de IŞİD’in rutin bombalanması aslında Esad sonrası rejimi dizayn etmek için zaman kazanma çabasından ibaretti. Nitekim Özgür Suriye Ordusu’ndan Albay Abdülcabbar El Ukeydi, geçen hafta mücahitlerin Halep’i ve Lazkiye’yi rahatça ele geçirecek güçte olduklarını fakat Batılıların baskısıyla beklemek zorunda kaldıklarını söyledi. Komutan El Ukeydi, Rusya’nın savaşa katılmasıyla bölgeye dışarıdan gelecek yabancı savaşçıların sayısının zirve yapacağını, Afgan anılarının canlanacağını ve Putin’i bir felaketin beklediğini vurguluyor. Rusya yine kumar oynuyor.

Rusya dünya kamuoyunda sadece aşırı sağdan destek görüyor olması ilginçtir. Fransa’da neo-faşist parti, Putin’in İslam’a karşı savaşını alkışladığını ilan etmiştir. Beyaz ırkın korunmasını talep eden Avrupa Parlamentosu üyesi Moreno ise Putin’i Brüksel’e davet etmiştir. Rusya, kendini İslam düşmanı güçlerin öncüsü olarak konumlandırarak nereye varabilir?

Almanya ise bugün bizzat uygulamaya çekindiği antisemitizmi İran eliyle uygulamaya koymaktadır. İran’ın binlerce askeri, Lübnan Hizbullah’ı, Afganistan’dan getirilmiş Hazara Şiileri ve Irak Şii milisleriyle beraber Suriye’de Arap katliamı yapmaktadır. PYD Arap ve Türkmenleri yıldırarak etnik temizlik yapma peşindedir. Türkiye solunun bir bölümü olan mezhepçi sol da aynı kafadadır. Hepsinin ortak bahanesi IŞİD’le savaştır.

Irak’taki Sünni halkın ABD ve Şii milisler tarafından gördüğü ağır baskıya tepki olarak doğan IŞİD’in Suriye’de nasıl ve hangi güçler tarafından manipüle edildiği, adeta bir manivela olarak kullanıldığı biliniyor. Şimdi bu oyuna Rusya da katılmıştır. Bugüne dek Türkiye karşıtı stratejisini ABD’ye dayanarak sürdürmeye çalışan PYD de artık kendini Rusya’ya pazarlamaya çalışıyor.

Rusya’nın askeri varlığı Suriye’nin geleceğinde şu veya bu şekilde söz sahibi olmasını sağlayacaktır. Nihai amacı ise Ortadoğu’da ağırlık koyup yeniden bir küresel güç olabilmektir. Asıl küresel güç ABD’nin NATO müttefiklerine danışmadan yürüttüğünü itiraf ettiği Rusya temaslarında örneğin Ukrayna üzerinde ne pazarlıklar yaptığı bilinmiyor. Öte yandan Rusya’nın kendisini Suriye’de batağa saplayacak bir tuzağa düşmekten çekindiği tahmin edilebilir. Suriye’deki satranç oyununda aralarında Türkiye’nin de bulunduğu en az 10 taraf var ve konu giderek bölgesel bir savaşa dönüşme riski taşıyor.

Türkiye bilindiği gibi Obama’nın BM konuşmasındaki tutuma yakın bir şekilde Esad’ı Suriye’de çözümün değil, sorunun bir parçası olarak görüyor ve güvenli bölge konusunda ısrar ediyor. Bu konuda yalnız da değildir ama İran’ın gizli ve PKK’nın açık destekçisi Bayan Merkel Türkiye’nin güvenli bölge önerisini sabote etmek için PKK’ya karşı yürütülen operasyonların sona erdirilmesi önerisini ortaya atıyor. Ancak ülke güvenliği açısından gittikçe daha büyük bir risk haline gelen Suriye’deki boşluk ortamına, terörist ve soykırımcı PYD’nin faaliyetlerine uzun süre hoşgörü gösterilemez. Suriye ile uzun bir sınırı bulunan Türkiye’nin IŞİD bahanesine sığınmasına bile gerek yoktur, Kuzey Irak’ta olduğu gibi Kuzey Suriye’de de uluslararası hukuktan doğan haklarını kullanmak zorunda kalabilir.