Yeni anayasa çalışmaları şu anda sessiz ve derinden yürüyor gibi görünse de içten içe çetin bir mücadeleye dönüşmek üzere.
İktidar ve muhalefet partileri, haziran seçimlerinden önce meydanlarda verdikleri sözlerin altında kalmamak için ince taktikler ve siyasi manevralar içinde.
Başbakan Erdoğan, Pakistan'a uçmadan hemen önce 'Masadan kalkan taraf olmayacağız' sözleriyle ısrarcı olacaklarının altını çiziyordu.
Bahçeli ve kurmayları da 'Anayasa Uzlaşma Komisyonu'nu terk edersek AKP'yi tek başına bırakırız' düşüncesiyle 'Ne pahasına olursa olsun sürecin içinde kalalım' çizgisinde.
Ana muhalefet partisi CHP'nin enine boyuna bu konuda tartışma ve arayış içinde olduğu biliniyor. En son, Emine Ülker Tarhan'ın, arkadaşımız Ersin Bal'a yaptığı açıklamayla, 'İktidarın uzun tutukluluk sorunundaki tutumu bizlere anayasa çalışmalarından çekilme hakkı vermektedir' sözleri gündeme geldi. Kılıçdaroğlu'nun net tutumu merak ediliyordu. Önceki akşam kendisiyle bunu konuştum. Gazeteci arkadaşımız Şükrü Küçükşahin'in kızı Gözde'nin düğün töreninde TBMM Başkanı Cemil Çiçek, CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu ve Adalet Bakanı Sadullah Ergin de vardı. Kokteyl bölümünde Kılıçdaroğlu'na yeni anayasa yapımında partisinin tutumunun bundan sonra ne olacağı konusunda bazı sorular yönelttim. İşte Kılıçdaroğlu'nun açıklamaları:
'Biz o komisyonda olacağız. Sürecin içinden çıkmaya niyetimiz yok. Türkiye'nin yeni bir anayasaya ihtiyacı var. Demokratikleşme için bu şart. Ama herkesten çok muhalefetin, CHP'nin ihtiyacı var. Masadan kalkmayacağız. Başbakan, bizim bırakacağımız düşüncesiyle hareket ediyor. Bırakmayacağız. Onun stratejisini görebiliyoruz. Samimi bulmuyoruz. Başbakan
ve iktidar 12 Eylül'de neye
ihtiyacı varsa onu ele geçirdi.
Onlar için yeni anayasa olsa da olur olmasa da. Bizim açımızdan durum farklı. Sonuna kadar daha çok demokrasi diyeceğiz ve anayasayı değiştirmeyi talep edeceğiz. Masadan kaçacak tarafın kim olacağını da millete göstereceğiz.'

KIRMIZI ÇİZGİ BAŞKANLIK
Kılıçdaroğlu'nun sözleri böyle...
Kararlı görünüyor. Komisyonda ve sonrasındaki yapım sürecinde 'içeriden' mücadele etmeyi tercih ediyor. Doğrusu da budur.
İktidar ve muhalefet cephelerinde yeni anayasa konusunda gelinen son noktayı şöyle özetleyebiliriz:
Anayasanın değiştirilmez maddeleri konusunda bir pürüz beklenmiyor. Metnin bütününün en az yüzde 80'lik kısmında dört partinin de uzlaşacağı tahmin ediliyor. BDP'nin talep ettiği yerel yönetimlerde reform ve belediyelerin güçlendirilmesi konularında mutabakata varılacağına kesin gözüyle bakabiliriz. AKP'nin en önemli önceliği yarı başkanlık veya başkanlık sistemlerini tartışmaya açmak. Başbakan bu konuda ısrarcı. Ancak her iki muhalefet partisi de kesinlikle kapılarını bu yöndeki önerilere kapalı tutuyor. BDP'nin durumu biraz ortada gibi. En önemli tartışma konularından birisi anayasadaki vatandaşlık tanımlarıyla ilgili. İktidar 'Türk veya Kürt gibi ifadeler kullanmadan genel vatandaşlık, cumhuriyete bağlılık' tanımlamaları üzerinde çalışıyor. BDP'yi memnun edecek bir noktaya gelinirse maddelerin kabulü için gereken 367'ye değil, referandum şartını sağlayacak çoğunluğa ulaşılabilir. Ancak hem Başbakan'ın sertleşen söylemleri hem de milliyetçilik rüzgarları nedeniyle bu konuda bazı tartışmaların yaşanması büyük ihtimal olarak görünüyor.
'Kürt sorunu anayasayla çözülür' şeklinde özetlenecek beklenti yüksek, ancak Başbakan'ın o riski üstleneceğini düşünmek biraz hayalperestlik olur. Hele önümüzde üç seçim bir de halkoyu yapılacağı göz önüne alınırsa...
Kısaca, kimse masadan kalkan taraf olmak istemiyor. Bu duruma düşenin millet nezdinde sorun yaşayacağı ortada. Başbakan ise 'Bir şekilde halkoyuna gidilirse olumlu sonuç alacağı' kozunu elinde tutuyor. Ancak orada gerekli çoğunluğa ulaşmak için bir partinin daha kesin desteğine ihtiyaç duyuyor. CHP ve MHP'den birini tercih eder ama elde edebilir mi bilinmez. BDP mümkün ama onu da siyaseten tercih eder mi kestiremeyiz.