• $7,4498
  • €9,0633
  • 443.996
  • 1562.79
07 Nisan 2012 Cumartesi

Çin'de ilk durak Türk yurdu

Başbakan Erdoğan, Ortadoğu ve dünya dengelerinin müthiş bir rekabetle yeniden şekillenmekte olduğu bugünlerde önemli bir uluslararası geziye çıkıyor. Geçtiğimiz hafta Güney Kore ve İran'ı ziyaret eden Erdoğan, bugün Çin seyahatine başlıyor.
Yani, yükselen iki küresel aktör bir araya geliyor; Çin ve Türkiye...
Bu temasların ana eksenini, ikili ilişkiler, siyaset ve ticaret oluşturacak. Gündemde Suriye, İran ve Irak da var... Kendisini 'bir dünya gücü olarak' konumlamaya çalışan Çin ile Türkiye'nin temasları, bölgede atılacak adımlar konusunda kritik önemde.
Başbakan'ın temaslarını yerinde izleyeceğiz. Hem uçaktan hem de Pekin-Şangay hattındaki ikili ve heyetler arası temaslardan detaylar aktaracağız.
İlk durak Urumçi. Doğu Türkistan'ın başkenti...
İlk kez bir Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı gidiyor. Malum, Doğu Türkistan Uygur Türklerinin vatanı olarak bilinir. Uygurların dışında Kazak ve Kırgız Türklerinin de yaşadığı bölge aynı zamanda... Çin'in en önemli yeraltı zenginliklerine sahip. Çin, Doğu Türkistan için Sincan adını kullanıyor. Bölge, Göktürklerden bu yana pek çok Türk devletlerinin vatanıydı. Çin gezisinin stratejik öneminin yanı sıra, bence duygusal bu boyutu da son derece değerli. Türk dünyasında bir coşku yaratacağı muhakkak.
Kısa süre önce Türkiye'ye gelen Çin Devlet Başkan Yardımcısı Şi Cinping'in ziyaretiyle birlikte Erdoğan'ın Urumçi'ye gitmesinin yolu açılmış. Bu, karşılıklı güven duygusunu ortaya koyuyor.
Çin, dünya sahnesinde yeniden görünür olmaya, baş döndürücü ekonomik performansıyla başladı. Ekonomisini büyüttükçe önce Afrika'da, ardından Orta Asya'da ve sonra Ortadoğu'da varlığını hissettirdi. Özellikle Afrika'da çok ciddi yatırımlara girişti. Bugün artık güç dengelerinde Çin'in adını saymadan uluslararası siyaset ve stratejiden bahsetmek imkansız. Ama bu daha başlangıç. 20-30 yıllık perspektifte ABD'nin belli bir ivme kaybetmesiyle birlikte, BRIC ülkeleri olarak bilinen Çin, Hindistan, Brezilya ve Rusya'nın çoklu bir güç dengesi oluşturacağı öngörülüyor. Bunun temelinde de ekonomi yatıyor.
Türkiye, 2023 vizyonuyla birlikte dünyanın en güçlü on ekonomisi arasına girme hedefini bu perspektife oturtmaya çalışıyor. Bugün en büyük 20 ekonomi içinde ilk 16'ya ulaşan Türkiye, on yıl içinde en az altı ülkeyi daha geride bırakmayı hedefliyor. Yükselen ülkeler arası ilişkilerin yakınlaşması ve ticaretin geliştirilmesi en büyük öncelik. Bu tam bir kazan kazan uygulaması. Çin gezisi bu manada da kritik önemde.
Günümüzde global ölçekte büyük olmak için demokratik standartları da geliştirmek şart. Çin'in en büyük handikabı burada. Dünyanın büyük bölümüne model olabilmek, insan haklarına dayalı demokratik ilkelerin geliştirilmesini gerektiriyor. Çin bu alanda ciddi baskı altında. Sadece sosyal medyadaki yasaklar bile ülkedeki durumu anlatmaya yeterli. Facebook, YouTube, Twitter Çinliler için erişilemez konumda. Çünkü Çin Hükümeti dünyanın en büyük internet sansür ve kontrol sistemine sahip ve pek çoğumuz için vazgeçilmez olan bu kaynaklar Çin'de yasak.
Ülke coğrafyasının yüzde 55'i azınlık bölgelerinden oluşuyor. Beş özerk bölgeden biri de Sincan Uygur Bölgesi.
Bugünlerde en güncel ve sıcak tartışma Suriye...
Eşzamanlı olarak İran...
Biz ABD'nin yanında duruyoruz. Ve Batı blokunun...
Rusya ile Çin, Suriye ve İran'a yakın.
Çin, Rusya ile beraber BM'den Esad'a karşı daha sert yaptırımların çıkarılmasını engelliyor.
Ama müzakereler sürüyor. Taktikler de öyle...
Amaç askeri seçenek dışında çözüme ulaşmak.
Obama-Ahmedinecad arasında mekik diplomasisi yürüten Başbakan Erdoğan, almış olduğu bölgesel inisiyatifi önümüzdeki dört gün boyunca Çin'de sürdürecek. Nasıl sonuç alacağını önceden kestirmek güç. Uluslararası toplum hem İran hem de Suriye konusunda Çin ve Rusya'yı karşısına alarak adım atmak istemiyor.
Bu temasların ticari açıdan başarılı olacağına kuşku yok, siyasal ve diplomatik neticelerini hep birlikte göreceğiz. Urumçi-Pekin-Şangay hattından aktaracağız.

<p>Neslihan Atagül, Sefirin Kızı dizisindeki Nare karakterine can veriyordu. Atagül diziye veda etti

Neslihan Atagül'den ayrılık kararı... Haftanın Magazin Başlıkları'nda

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Dev piton yılanının avı görenleri şaşırttı

Gediz Deltası'nın Yoılkı atları böyle görüntülendi