• $28,8923
  • €31,2543
  • 1875.85
  • 8057.42
25 Ağustos 2023 Cuma

Tarihsellik – tarihilik tahtaboş – meydan

1

Siz bakmayın, çoğunlukla ikisinin birbirinin yerine kullanıldığına; 'tarihsellik' başkadır, 'tarihilik' başka...

Öte yandan Müslüman kişi 'tahtaboş' ile hayatın merkezine 'namahremlik' olgusunu yerleştirirken, Batılının dünyasında, insanı açığa, açıklığa, teşhire çağıran meydan hayati önem taşır...

Tarihsellik; kimi olguları, olayları, davranışları, düşünceleri belirli bir zaman dilimine hapsederken

Tarihilik; Takiyettin Mengüşoğlu'nun ifadesiyle "insan yapıp-eden varlıktır. İnsanın yapıp-ettikleri 'şimdi' denilen zamanla başlar. Fakat 'şimdi' bir orta noktadır, onun bir dünü bir yarını vardır; o, bir tarafıyla insanı düne, geçmişe, diğer tarafıyla da yarına, geleceğe bağlar. Çünkü her 'şimdi' biraz sonra 'geçmiş' olacaktır, hem de geleceğe uzanmaktadır."

'Tahtaboş'u TDK sözlüğü 'teras' olarak tanımlarken; öte yandan Ahmet Yüksel Özemre 'Üsküdar Ah Üsküdar' isimli kitabında kendi konaklarındaki tahtaboş'u söyle tarif etmekte;

"Bizim tahta tahtaboş konağın haremlik ve selamlık bölümleri arasında birinci kat hizasında kalan, zemini çinko kaplı, korkuluklu ve çamaşır asmaya matuf üstü açık büyük balkonumsu bir mekandı."

Görüldüğü gibi buradaki 'tahtaboş'a yüklenen anlam terası aşıp geçmekte hatta zıt bir anlam kazanmakta; malumunuz modern evlerde teras evin dışarıya açık mekanlarına verilen addır. Oysa tahtaboş tam bir mahremiyet sağlamasıyla mahiyet kazanır, zira Müslümanlar için çamaşırların bir mahremiyeti vardır, o kadar ki, şükür ki, bazı evlerde hala bu mahremiyete uyulur.

Teras, bu tarafıyla Batı insanının, herkesi eşitleyen meydanına gidişin başlangıcıdır. Önce size ait olan 'hane'den terasa çıkarsınız, orası dışarıya atılan ilk adımdır. Sonra sokağı ve caddeyi geçip, medreseye ve camiye uğramadan meydana çıkarsınız...

Söz buraya gelmişken, kadim Müslüman şehirlerin bir merkezi vardır ama pek meydanı yoktur.

Batılının meydanda icra ettiği aktivitelerin bir kısmı Müslüman hayatında ya hiç yoktur ya da bunlar camilerde uygulanır.

Malumunuz Müslüman şehirlerde sultanlar dahi camide kılıç kuşanır, hilkat giyer, fetih ve gaza kararı camide alınır, duyuru ve tebligat da camiden yapılır. Yani şehrin, hayatın merkezi camilerdir.

2

18 Ağustos 2023 tarihli 'Ne eksik ne fazla biz Türkiye'yiz' başlıklı yazıda, 'tarihilik' kavramı yerine yanlışlıkla 'tarihsellik' kavramını kullanmış bulunduğum için cümlenizden özür diliyorum.

Devam edecek...

<p></p><p>Endonezya'da, Sumatra Adası'nın batısında bulunan ve 3 Aralık'ta patlayan Merapi Yanardağı

Endonezya'da Yanardağı Patlaması: Ölü Sayısı 22'ye Yükseldi

İşgalci İsrail Batı Şeria'da ablukaya devam ediyor... Cenin Mülteci Kampı'na baskın

300 bin TL ile 350 bin TL arası! İşte adeta teklif yağan ikinci el otomobil modelleri…

Anadolu kökenli 41 eser Türkiye'ye dönüyor... Yurtdışına yasadışı yollarla kaçırılmışlardı