• $28,9919
  • €31,2252
  • 1866.62
  • 7913.76
3 Eylül 2023 Pazar

Darısı başına darıdan, dopuktan horana haydın oyuna… /2

4

1989 yılının başlarında, Bu Meydan Dergisi'ni çıkardığımızda biz de demiştik ki; mealen ve hafızamda kaldığı biçimiyle

"Bu Dergi, benim memleketimde çalınan kemençe ve oynanan horan gibi olacaktır.

Otantik şekliyle horanda her an herkes aynı hareketi yapmaz. Oyuncular tabi ki gaydaya-melodiye uyarlar ama herkes kendi oyununu oynar. Oyunun içinde 'alaşa' diye bir bölüm vardır ki sadece burada bütün oyunculardan aynı anda aynı figürleri sergilemeleri beklenir.

Böylece; hem kişisel farklılıklar ortaya çıkar, yetenekler görünür hale gelir, usta olanla olmayan birbirinden ayrılır; hem de gerektiğinde en iyi şekliyle, en kaliteli biçimde birlikte hareket edilebileceği de gösterilmiş olur. Bu dergide de, herkes ana ilkeye, İslam'a/hakikate/doğruya uyacak fakat herkes kendince dünyaya, olaylara ve eşyaya müstakilen bakabilecek ve buradan hareketle düşüncelerini ortaya koyabilecektir..."

Görülen o ki; bizde de horanı fikriyatımız ve hissiyatımızla ele alıp hayatın ve insan olmaklığın merkezine yerleştirmişiz. Yaşama ve düşünme biçimimizi kemençe-horan ilişkisindeki gibi tanzim etmeye çalışmışız...

Hele dışarıdan bakanların tek bir kelimeyle 'horan' deyip geçtiği şeyin onlarca alt başlığı, çeşidi, biçimi, biçemi olduğunu kale alırsak; orada inişi de çıkışı da, yola koyuluşu da yoldan çıkışı da, aşkın olmayı da düşkün olmayı da, savrulmuşluğu da toparlanmışlığı da, hüznü de neşeyi de görürüz ve buluruz...

Eyvah ki, ne yazık ki; günümüzde salonlarda folklar öğretilmesi adı altında gençlerimize horan adına, hayattan ve gerçeklerden kopuk, mekanik, kurşun askerler gibi herkesin aynı anda kolunu bacağını indirdiği kaldırdığı ruhsuz bir şov öğretilmektedir.

Eğer kanaat önderleri, bilgi ve görgü sahipleri acilen olaya müdahil olmazlarsa iş işten geçmiş olabilir.

Bir anda kendimizi tarihin dışında bir yerlerde bulabiliriz...

Aman dikkat...

5

Okuyabildiğim ve inceleyebildiğim kadarıyla, Hayrettin Günay'ın 'Kemençenin Üstüne' ismiyle yayınladığı eseri şimdiden özgün ve kaynak eser olma hüviyeti kazanmış, sahasında önemli eserler kategorisine dahil olmuş bulunmaktadır.

Böyle bir emeğe ancak saygı duyulur ve gıpta edilir.

Bu vesileyle biz de tebriklerimizi ve teşekkürlerimizi sunarız.

Ancak; Günay'ın eserini okurken anlayamadığım bir hususu da sizlerle paylaşmak istiyorum.

Günay'ın anlatılarında öyle bir husus var ki; ne anlatırsa anlatsın; sözü, kavramsallaştırmaları, betimlemeleri, analizleri gide gide şamanlığa bağlayıp bırakıyor...

Biraz derinden okuyunca görülüyor ki; Günay'a göre, Çepnilerin yaşadığı yurtlara İslam hiç uğramamış, ya da şamanlığın verdiği güç ile karşı çıkılmış ve İslam bu topraklara sokulmamış.

Yine bu anlatıya göre yerel değerler de pek bir şey söylememiş Çepnilere, Oğuzlara... Sanki onlardan önce bu topraklarda kimse yaşamamış, hiçbir devlet kurulmamış, hiçbir medeniyet serpilip gelişmemiş.

Yazının ve burada yaşıyor olmanın kaçınılmaz sonuçları gereği, İslam'a ve yerele şöyle bir değinilse de, onlar hemen tali unsurlar haline getirilip şamanlığa atlanmaktadır.

Aslında, özel bir işçiliğe de gerek yok. Aşağıdaki satırlarda Günay, inancını kendisi ortaya koyuyor. "Atalarımızın, Çepnilerin ilk yüzyıllardaki 'inançlarını' biliyoruz. Türklerdeki çalgı kutsallığı ile Çepni inançlarını bütünleştirdiğimizde kemençenin Görele'de, Görele'yi saran yakın çevrede inançsal bir kimliği söylenebilir. Bu kimlik yüzyıllar içinde Türkçeyi, türküleri, ses yaratıcılığını, horanda bütünleşen ten yaratıcılığını Arapça, Farsça, Osmanlıca, Medrese etkisine karşı korumuştur."

Dikkat edilirse Çepnilerin inancı tırnak içene alınmıştır. Ve bu inancın Arapçaya, Farsçaya, Osmanlıcaya ve dahi medreseye direndiği söylenmektedir ki burada direnilen şeyin İslam olduğu açıktır.

Günay bununla da yetinmeyip bir kemençecinin isminden hareketle (Ali Kam)

"Kam sözcüğünden yola çıkarak, onu ozanlara, şamanlara, Dede Korkutlara bağlayabiliriz" diye yorum yapabilmektedir.

Üzülmek elde değil...

Günay kendini 'Şamanizm'e nispet edebilir. Buna hiç itirazım olmaz.

Ancak, bir yöreyi, o yörenin insanlarını, onların yaşam biçimlerini, acılarını, huzurlarını, düğünlerini, cenazelerini... anlatırken; bin yıldın fazladır onların dini olan, onları merhametiyle ve adaletiyle kucaklayan, onlara fethin kapılarını açan İslami yok saymak hatta dışlamak ne ilim adamının tarzıdır ne de halkının değerlerine saygı gösteren birinin üslubudur.

Bilinmelidir ki böyle bir tavır hem İslam'a; hem de Çepnilere, Görelelilere, Çürükeynesillilere iftiradır.

Vesselam.

<p>Avrupa'nın en göden kış turizmi destinasyonu olan Palandöken Kayak Merkezi 2023-2024 kayak sezonu

Palandöken'de kış sezonu büyük bir coşkuyla açıldı

İşgalci İsrail'den Gazze'ye yeni saldırı

Rıza Çalımbay ve İsmail Kartal tercihini yaptı! İşte dev derbinin 11'leri...

Dikkat: Bu otomobiller 350 bin TL ile 450 bin TL arası! Kaçıran adeta pişman oluyor