• $8,4883
  • €10,2844
  • 500.554
  • 1441.33
18 Nisan 2021 Pazar

Darbe geleneği nerden başlar…

1

Türkiye'de, başarılı-başarısız tüm darbelerin/darbe teşebbüslerinin öncülü, idolü, örnek şahsiyeti, meşruiyeti Mustafa Kemal Atatürk'tür.

2

Kurtuluş Savaşı'nı yapan Türkiye Devleti Birinci Meclisi sadece Türkiye içinde değil dünya demokrasi tarihinde demokrasinin derinliği ve temsil kabiliyetinin yüksekliği açısından örnek vaka olarak incelenmeyi ve tesmiye edilmeyi hak eden bir irtifaya sahipti.

İster Osmanlı Meclisi Mebusanı'ndan gelsin, ister yeni seçilmiş olsun Birinci Meclis'i oluşturan mebuslar, bir parti mensubiyetinden/aidiyetinden çok kişisel vasıfları ve tanınırlıkları icabı seçim kazanmışlardır, bu bir...

İkinci olarak ta; ülke kurtuluş mücadelesi verdiği için her bir vatandaş eş-dost, bizden-sizden, köyden kasabadan ayrımı yapmadan söz konusu kurtuluşa en çok katkı sağlayacağına inandığı insanları seçmiştir.

Bu nedenledir ki; Birinci Meclis müstesna ve mükemmel bir faaliyet göstermiştir.

Birinci Meclis'i asıl renklendiren, onun kalitesini yükselten, meşruiyetini tartışmasız kılan ise, daha çok, liderliğini Erzurum Mebusu Hüseyin Avni Ulaş ile Trabzon Mebusu Ali Şükrü Bey'in yaptığı İkinci Grup'tur.

Sayıları daha az olmasına rağmen Meclis'te nice kanunlar ve kararlar İkinci Grub'un teklifi/desteği ile geçerlilik kazanmış,

Niceleri de onların isteği doğrultusunda reddedilmiştir.

3

Her ne kadar askerden askere uygulamaları bulunsa da;

Darbeler genellikle askerlerin sivil siyasete müdahaleleri şeklinde gerçekleşir.

Bu zaviyeden bakıldığında; Mustafa Kemal'in Birinci Meclis'e seçim kararı aldırması, ardından yapılan 1923 seçimleri katışıksız ve tartışmasız bir darbe niteliğindedir.

Söz konusu seçimlere sadece bir parti (Cumhuriyet Halk Fırkası) katılmıştır. Seçime giren bu tek partinin mebus adayları parti merkezince, yani Mustafa Kemal tarafından belirlenmiştir. Ayrıca, diyelim ki Adana 6 mebus seçecek, 6 aday gösterilerek seçmene hiçbir şekilde alternatifli seçme imkanı bırakılmamıştır.

Yine, seçim iki dereceli olduğu için ve ikinci seçmenler (delegeler) partinin tam kontrolünde bulunması nedeniyle bağımsız mebus seçimine de imkan bırakılmamıştır.

İşte; sözünü ettiğim darbe tam bu noktada ortaya çıkar.

Yeni mebus aday listelerinde Birinci Meclis-İkinci Grup'tan bir tek kişi bile yer almamıştır/alamamıştır.

Mustafa Kemal tasavvurlarında ve hayalinde yer alan devleti kurmak için onlardan kurtulma gereği hissetmiş, bunu da başarmıştır.

Kuşkusuz bütün bunları yapma cesaretini, ordunun başkomutanı olma vasfından almıştır.

Yani asker, sivil siyaseti dizayn etme rolünü üstlenmiştir.

Mustafa Kemal Atatürk, Birinci Meclis-İkinci Grup üyelerini tasfiye ederken en çok onları gericilikle suçlamıştır.

Belki bu nedenledir daha sonra yapılan/yapılmak istenen bütün darbeler, Atatürk'ün izinden gittiklerini iddia etmişler ve sivil siyaseti gericilikle itham ederken kendilerine meşruiyet devşirmek istemişlerdir.

4

Başarılı olsun-olmasın tüm darbelerin öncülü, idolü, örnek karakteri, meşruiyet kaynağı Mustafa Kemal Atatürk'tür... Nokta.

(Not: Birinci Meclis ve İkinci Grup hakkında detaylı bilgi sahibi olmak isteyenler Ahmet Demirel'in 'Birinci Meclis'te Muhalefet-İkinci Grup' isimli kitabına bakabilir.)

<p>Tarihçi-Yazar Koray Şerbetçi bu hafta Kestirmeden Tarih  programında Kudüs özel bölümüyle karşını

Medeniyetlerin aynası Kudüs… Kadim şehre kim ne getirdi?

Tüm bildiklerinizi unutun! Seyahat ve deniz yolculuklarını kökten değiştirecek

Filistinli aileler, işgalci İsrail saldırılarından korunmak için okullara sığındı

NASA Mars'ın 3 boyutlu görüntülerini yayınladı