Dr. Pınar Keskin-Çocuk Sağlığı ve       Hastalıkları Uzmanı
'Çocuklar hayatlarının ilk yılında çok hızlı büyüyor. Bu nedenle, ilk bir yıl, yapılan takipler önem taşıyor. Bebekler doğduktan sonra yapılan beşinci-yedinci gün ve 15. gün takipleri boy uzaması, kilo alımı ve baş çevresi gibi veriler açısından çok önemli. Yaşıtlarına göre; boy, kilo ve baş çevresinin ne durumda olduğunu gösteren persentil eğrilerine göre gelişmesi takip ediliyor. Yenidoğan çok hızlı büyüdüğü için haftalık kilo alım hızı çok önemli. Bu dönemin en önemli test ve tetkiklerini zeka geriliğine yol açabilen fenilketonüri ve hipotiroidi taramaları, işitme testi, doğumsal kalça çıkığı, inmemiş testis, yarık damak-dudak, doğumsal kalp hastalığı, doğuştan gözyaşı kanalı darlığı, gözde enfeksiyon ve göbekte granulom kontrolü oluşturuyor. Elle yapılan kalça muayenesinin ardından, birinci ayda kalça ultrasonu da yapılıyor. İlk muayenede aileye aşılar, bebeğin beslenmesi ve bakımına ilişkin bilgiler veriliyor. Çünkü ilk bir yılda, özellikle de ilk altı aylık dönemde çok yoğun bir aşı takvimi var. Doğumda ve birinci ayda hepatit B aşısı; iki, dört ve altıncı aylarda karma ve pnömokok aşıları, yine altıncı ayda hepatit B aşısı yapılıyor. İkinci ayda verem aşısı uygulanıyor. Bir yaşında kızamık, kızamıkçık ve kabakulak aşısı yapılıyor. Bir yaşından sonra ise aşılara pnömokok, suçiçeği, karma ve hepatit A aşılarıyla devam ediliyor. İlk yılda aylık kontrollerde aşı uygulamasının yanı sıra, çocuğun büyüme ve gelişmesi nörolojik, psikolojik ve fiziksel olarak değerlendiriliyor. Yaşına uygun tepkiler verip vermediği ölçülüyor. Buna göre, bir bebeğin ikinci ayda agu'layarak annesine tepki vermesi, en geç üç aylıkken başını dik tutabilmesi, dört ya da beş aylıkken de destekle oturabilmesi gerekiyor. Kontrollerde özellikle üzerinde durulan nokta ise bebeğin kilo artışı oluyor. Çünkü başka hiçbir belirti vermeyen üriner sistem sorunları, kilo alımında yaşanan gerilemeyle kendini gösterebiliyor. Bebekler altı aylıkken, idrar tahlili yapılıyor. Bir yaşında bebeklerin kan sayımı ve demir depolarına bakılıyor. Ayrıca idrar tahlili ve göz muayenesi de yapılıyor. Bir ve iki yaş arasındaysa kontrol periyodu üç aya çıkıyor. Aşı takvimine göre de aşıları uygulanıyor. İki-altı yaş arasında ise kontrol periyodunun altı ayda bir olması öneriliyor. En geç üç yaşına kadar her çocuğun tansiyonuna bakılması önem taşıyor. Anaokuluna başlayan çocukların dışkılarınınsa parazit açısından kontrol edilmesi gerekiyor. Obeziteye meyilli ve ailesinde kolesterol yüksekliği öyküsü olan çocuklarda, iki yaşında yapılan kontrollere total kolesterol ve trigliserid seviyesini gösteren tahliller de ekleniyor. Okul döneminde ise altı ayda bir göz ve diş muayenesi yapılması önem taşıyor. Boy ve kilo alımının, omurga sağlığının, tansiyon ölçümünün de yapılan kontrollerde dikkatle izlenmesi gerekiyor. Sağlık kontrollerinin düzenli yapılmasıyla, çocukların hem ruhsal hem de fiziksel açıdan sağlıklı      gelişmeleri sağlanıyor; bu da okul başarılarını olumlu yönde etkiliyor.'

Muayeneye hazırlıklı gidin
Prof. Gülbin Gökçay-Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
'Bebeğinizin sağlığı ve gelişiminin, özellikle ilk yıl düzenli aralıklarla izlenmesi gerekir. Bu dönemde ortaya çıkabilecek sorunlar ve hastalıklar bebeğinizin tüm yaşantısına damgasını vurup kalıcı izler bırakabilir.
Günümüzde bebek izlemi, sağlam çocuk kontrolleri ya da çocuk sağlığı izlemi adı altında yapılmaktadır. Bu izlemler, muayenelerin yanı sıra ülkemizde Sağlık Bakanlığı ana-çocuk sağlığı merkezleri, sağlık ocakları, tıp fakültelerinin sağlam çocuk klinikleri ya da çocuk sağlığı izlem polikliniklerinde yapılmaktadır. Bebeğinizin çocuk sağlığı izlem programı çerçevesindeki ilk muayenesinde amaç büyümesini değerlendirmektir. Kilosu, boyu ve baş çevresi ölçülür, psikomotor ve duyusal gelişiminin ne durumda olduğu belirlenir. Ayrıca ailenizde var olan kalıtımsal hastalıklar, hamileliğiniz ve doğumunuz hakkındaki bilgiler, eğitim durumunuz gibi bazı sosyal veriler de kayda geçirilir. Gerekirse gelişimine destek olacak vitaminler önerilir ve aşı takvimine uygun olarak gereken aşıları yapılır. Aşılama sayesinde geçmişte ölümcül olabilen pek çok hastalığın önlenmesi mümkündür. Çocuk doktorunuzla ayrıca, bebeğinizin bakımı ve beslenmesi hakkında da konuşabilir, onun görüşlerini ve önerilerini öğrenebilirsiniz. Doktorunuzla ilk randevunuz normalden daha uzun sürecektir; bu ve bundan sonraki her muayeneye olabildiğince hazırlıklı gitmeniz, aklınıza takılan tüm soruları önceden not etmeniz yerinde olacaktır.'