Son haftalarda yaygın olarak, çocuklarda ishal ve kusma şikayetleri görülüyor. Bu belirtilere bazı vakalarda ateş de eşlik ediyor. Suçlu kim diye merak ediyorsanız; adları norovirüs ve rotavirüs... Prof. Dr. Deniz Ertem'den kış aylarında sıkça rastlanan 'midenin gribal enfeksiyonu'yla ilgili bilgi aldım.

- Son haftalarda, neden çocukların çoğu ishal ve kusma şikayetleri yaşıyor?
Mevsimsel olarak özellikle sonbahar ve kış aylarında bazı virüsler daha yaygın olarak sindirim sisteminde (mide, ince ve kalın bağırsakların) iltihaba neden oluyor buna 'gastroenterit' diyoruz. Bu tablo en sık ateşin eşlik ettiği veya etmediği kusma ve ishalle kendini belli eder. Gribe neden olan virüslerle alakalı olmadığı halde bu tabloya midenin gribal enfeksiyonu benzetmesi yapılabilir.
Viral gastroenteritlere neden olan birçok farklı virüs var; rotavirüs, noravirüs, adenovirüs, astrovirüs. En önemli belirtileri de kramp şeklinde karın ağrısı, bulantı, kusma, sulu ishal ve ateştir. Hastalar virüsü aldıktan 1-2 gün içinde bulgular başlar ve 10 günden uzun sürmez. Viral gastroenteritler bulaşıcı olup, yakın temas sonucu hasta kişilerden veya virüsün bulaştığı besin ve içeceklerle yayılır.

DİKKAT BULAŞICI...
- Bu salgının suçlusu norovirüs çocuklarımıza nasıl bulaşıyor?
Norovirüs sıklıkla, gıda hazırlayan, dağıtan mutfak ve yemekhanelerde çalışan enfekte kişiler vasıtasıyla virüsün geçtiği yiyecek ve içecekleri tüketen insanlara bulaşıyor. Ayrıca hasta olan insanlar ve onların kusmuk ya da dışkısıyla temas eden kişilerden de çevreye yayılması söz konusu olabilir. Bu nedenle el yıkamama, bu tür virüslerin yayılmasında önemli faktördür.
Rotavirüs, astrovirüs daha çok soğuk aylarda, adenovirüs ve norovirüs ise yılın her mevsiminde enfeksiyona neden olabilir. Norovirüs soğuk aylarda özellikle okul, kreş, anaokulu, yatakhane gibi kalabalık ortamlarda salgınlara neden olabilir. Bazı virüsler belli yaş gruplarında daha sık enfeksiyona neden olmakla birlikte, her yaş grubundan insan viral gastroenterit geçirebilir. Mesela, rotavirüs daha çok süt çocukları ve beş yaşın altındaki çocuklarda enfeksiyona neden olurken, adenovirüsler küçük çocuklarda, norovirüs ise hem çocuk hem de erişkinlerde gastroenterite neden olur.
- Çocuklar ciddi olarak sıvı kaybediyor bu mide gribi yüzünden... Tedavisi için ne öneriyorsunuz?
Tedavide en önemli nokta ciddi sıvı kaybının önlenmesidir. İshale kusmanın da eşlik ettiği hastaların özellikle küçük çocukların susuz (dehidrate) hale gelmesi daha kolay olduğundan risk altındadırlar. Viral gastroenteritlerde tedavi bir doktorun önerisi ile evde ORS (oral rehidrasyon solüsyonu) denilen ve eczanelerde toz şeklinde satılan şeker ve elektrolitin temiz, kaynamış suda eritilerek hastaya ağızdan içirilmesiyle sağlanabilir. Virüslerin tedavisinde antibiyotikler dahil ilaçların etkisi olmadığından doktor tarafından spesifik bir öneride bulunulmamış ise ateş düşürücü dışında bir ilaç kullanılması önerilmez.

ÇOCUKLARI SOĞUKTAN KORUMAK GEREK!
Kış tatili, yaz tatili gibi değil; soğuk ve karlı kış günleri çocukların hastalanma riskini arttırıyor. Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi, Acil Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gürkan Ersoy, ebeveynleri, kış tatiline giren çocukların soğuk havada fazla vakit geçirmemesi konusunda uyarıyor:
Yurt genelinde ağır kış koşullarının gözlendiği bugünlerde ebeveynlerin soğuğun etkilerine karşı dikkatli olması gerekiyor. Ebeveynler, tatilde çocukların soğuk havada fazla vakit geçirmemesine dikkat etmeli ve onları yalnız bırakmamalı. Çocuğa birkaç kat kıyafet giydirmek faydalı olacaktır. Özellikle karda oynamak isteyen çocuk sınırlarını bilemeyebilir. Uzun saatler karda oynadıktan sonra uykuya dalma eğilimi gösterebilir. Saatlerini dışarıda oynayarak geçiren çocukların, eve döndüğünde ellerini ısıtmak için kalorifer peteklerine dokunması engellenmeli. Ani ısı değişimi, sinir ucu hasarına neden olabilir. Ayrıca damarlar aniden genişlediği için ani tansiyon düşmeleri yaşanabilir. En akıllıca olan, soğuktan etkilenmiş kişinin vücut ısısını yavaş yavaş yükseltmek olacaktır.
Donma tehlikesi bulunan kişinin vücudunun karla ovulmasının, doğru bilinen yanlışlar arasında. Karla ovma, hassas hale gelmiş cilt üzerinde zararlara neden olabilir.