Daha önce, Maturidi derslerinde Eşarilerin ‘Tanrı Mutlak Özgürdür’ görüşüne/inancına karşılık Maturidi’nin ‘Tanrı Ahlakidir’ diye bir kavramsallaştırmaya gittiğinden bahsetmiştik.

Yeniden teorik tartışmalara dönmeyeceğim.

Ancak şu kadarını söylemek boynumun borcudur.

İslam tarihi boyunca özellikle sosyal bilimlerde düşünce adamlarının varlığı ve çalışma alanı bulmaları ancak Maturidi anlayış sayesinde olmuştur.

Mesela; (belki sorulduğunda Eşariyim diyecekti) İbni Haldun 600 yıl öncesinden bu güne ışık tutan bir şeyler söylemişse;

Bu durum, Haldun’un çağındaki sosyal olayları gözleyip onlar arasındaki illiyetleri anlayıp, benzer sebepler olduğunda, benzer sonuçlara varılacaktır… diyebilmesi, Yaratıcının kurallarında değişme olmayacağına inanmakla yani Yaratıcı’nın ‘ahlakiliğine’ inanmakla mümkündür.

Asıl söylemek istediğim başka.

Hele hele Ayasofya’nın açılışından sonra, defalarca tekrara düşme pahasına bir kez daha dillendirmek istediğim Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Huzur romanında erkek kahraman Mümtaz’a söylettiği bir sözdür.

Diyor ki Mümtaz (Tanpınar); “Milletlerin birikmiş kudreti nesillerin hatasının üzerinden atlar geçer…”

Evet, milletin kudreti, arzusu 85 yıllık bir hatanın üzerinden atladı geçti ve o parantezi kapattı.

Bu arada şunu söylemeliyim ki; başkaca bir çok şeyle beraber, eğer 15 Temmuz olmasaydı Ayasofya açılamazdı.

Tanpınar belki tek tek, nokta atışı olarak 15 Temmuz’u ve Ayasofya’nın açılışını görmemişti/kastetmemişti.

Ama geçmişten tanıdığı milletin özelliğini biliyordu ve o hasletin küllense bile kaybolmayacağını görmüş, anlamıştı.

Ruhaniyetine selam olsun!