Siyasi partilerin listeler üzerinde çalıştığı şu günlerde karar vericilerin en önemli kriterlerinden birisi de listelerdeki kadın/erkek dengesi. Liyakatten sonra önemli kriterlerden birisi çünkü bu denge.

Türkiye’de ve dünyada kadın hakları savunuculuğu dar kalıplara sıkıştığı için şu ana ilkeyi sorgulamaktan çoğu zaman uzaklaşıyoruz.
Kadının varlığı ya da yokluğu ne kazandırır ya da ne kaybettirir? Siyasette kadının var olması, siyasete nasıl bir ufuk açar? Ya da salt erkek bakışına teslim olmuş bir siyasetin kaybı nedir? Bu soruların tatmin edici cevabını üretebiliyorsak, zaten edinilecek kazanım, karar vericileri doğal olarak cinsiyet adaleti sorumluluğuna götürür.
Virginia Woolf, kadınların dünyayı ‘farklı gözlerle’ gördüğünü söyler. Bu farklı gözün arkasında, göze fark atıracak oldukça sofistike bir zihin vardır çünkü. Kadınların doğal yetenekleri, ahlaki eğilimleri, savaşa karşı doğal nefretleri bu zihnin temel dinamiklerini oluşturur. Kadın sezgisi olaylar arasındaki görünmez ilişkileri derinden kavramaya müsaittir ve bu kadın zihnini daha bütüncül bir kavrayışa götürür. Bir su damlasının denize düşüşünün halka halka yayılacak etkileri kadın zihninde sezgisel yollarla edinilmiş bir risk tablosunu belirginleştirir. Kadınların değişim karşısındaki tavrı da, erkeklere göre çok daha olumludur. Kadın yeni durumlara, hayatın sürprizlerine çok daha kolay adapte olabilir. Kadın zihninin bu özgün yapısı, annelik içgüdüsünün hayatı besleyen doğal kaynağı ile birleştiğinde topluma, kamusal alana çok şey katar. Dünyanın da bu bakışın özenine ve bu içgüdüsel zenginliklerine ihtiyacı vardır.
Fakat yoğunluk kapasitesi yüksek bu çok katmanlı düşünüş biçimi, zaman zaman kadın zihnini içinden çıkılmaz, pratiklikten uzak bir karmaşaya da sürükleyebilir. Sofistike bir zihnin zenginlik olarak addedilebilecek bütün kazanımları bir anda büyük bir dezavantaja dönüşebilir. Pratiklik gerektiren işleyişlerin önünü tıkayabilir. İş dünyasında erkeklerin kadınlarla çalışma zorluklarını ifade ederken kullandıkları temel argüman genellikle budur.
Birbirini bütünleyen iki unsur, kadın ve erkek söz konusu olduğunda sihirli kelime yine dengedir. Kamusal alanda temayüz etmiş başarılı insanların ortak özelliğine baktığımızda temel cinsiyet özellikleri ile ilgili dikkat çekici husus burada yakaladıkları dengedir. Kadınlar komplike zihinsel işleyişlerini basitleştirebildikleri, sofistike kavrayışlarını formülize edebildikleri oranda, erkeklerse düz ve pratikliğe yatkın zihinsel işleyişlerini zenginleştirebildikleri, sezgisel potansiyellerini açığa çıkarıp kullanabildikleri oranda fark edilir, kamusal başarılar sağlayabilirler. Birisinde sadeleşme, diğerinde zenginleşme… Bu onları birbirine dönüştürmez ama ortak bir frekansın oluşmasını sağlar.
Siyasete atılan kadınların erkeksileştiği ve erkek egemen bir alanda ancak bu şekilde var olabildikleri gibi bir algı vardır ki, bu kısmen doğrudur. Yanlış olan bu doğrunun değişmesi, ancak fıtratları zorlanmamış insani tutumu yakalamakla mümkün olabilir.
Kadın ve erkekten oluşan insani bütünlüğün yansıdığı her alanda huzur ve akl-ı selim vardır. Yalnızca erkek aklına teslim edilmiş bir dünya eksik kalabileceği gibi sadece kadın aklına ram olmuş bir dünya da bir başka yönüyle eksik kalacaktır.
Amerikalı kadın hakları savunucusu Stanton’un anaerkillik ‘barışın ve bolluğun altın çağı’, ataerkillik ‘tiranlığın, savaşların ve toplumsal hastalıkların kaynağıdır’ şeklindeki keskin hükme mesafeli dursak da, Stanton’un ‘annelik ihtiyaçları, medeniyetteki tüm ilk girişimlerin gerçek kaynağıdır’ sözünü dikkate alarak, siyaset başta olmak üzere tüm alanlarda kadınlara alan açılması, erkek egemen dünyanın çıkmazlarını ortadan kaldıracaktır. Bu cinsiyet adaletinin hayata geçmesi ise, kadınların kendilerine alan açılmasını beklemesiyle değil, kadınların bizzat alana talip olmasıyla mümkün olabilir.