YAZIYI SPİKERDEN DİNLEMEK İÇİN TIKLAYIN

Washington

Bu yazı cumartesi yazıldı, o nedenle bu hafta Washington’ın seçim sonuçlarına tepkisini değil, seçimlerle neden ilgilendiğini yazıyorum.
İki haftadır Washington’da yerel seçimler üzerine yapılan toplantı notlarını, düşünce kuruluşlarının analizlerini, Kongre üyelerinin söylediklerini derliyorum. Sadece son birkaç günde Washington’ın önde gelen 10 düşünce kuruluşunca seçimler üzerine analizler çıkmış. Kongre de dahil 12 kurumda toplantılar düzenlenmiş, Kongre üyeleri 20’den fazla platformda seçimler üzerine beyanatta bulunmuş.
Türkiye kuşkusuz Washington için önemli bir ülke fakat dünyada onca şey olurken Washington neden yerel seçimlerle bu kadar ilgileniyor? 2009 yerel seçimleriyle ilgilenmemişti. Seçimler birkaç düşünce kuruluşu dışında çok az kurumun ve Kongre üyesinin gündemine girmişti.
Peki 2014 yerel seçimlerini farklı kılan ne? Bu sorunun cevabı için öncelikle Washington’ın seçimlerle hangi bağlamda ilgilendiğine bakalım. Washington’da Türkiye ile ilgilenen aktörlerin çoğu Gülen-AK Parti çatışmasını, ardından gelen yargıya müdahaleleri ve sosyal medyaya uygulanan yasakları Türkiye’nin son 12 yıldır demokratikleşme konusunda kat ettiği yolu geriye çevireceğini düşünüyor. En çok vurgulanan konu ülkedeki kaosun Kürt meselesinin çözümü yönündeki iradeyi zayıflatacağı. Washington seçimlerin sadece yerel yönetimlerin değil Başbakan Erdoğan’ın ve dolayısıyla Türkiye’nin siyasi geleceğini belirleyeceğini düşünüyor. Ve bu sadece Türkiye için değil dinamiklerin yeniden şekillenmekte olduğu Ortadoğu için de önem arz ediyor.
Şimdi gelelim Washington’ın gözünden bu seçimlerin neden 2009’dan farklı olduğuna. Farklı olan Washington’daki, Türkiye’deki ve bölgedeki dinamikler. Washington’daki dinamiklerden başlayalım. 2009’da Obama yeni seçilmişti. Washington’da ‘demokrasi inşası’ adı altında iki ülkeyi işgal etmiş, dünyadaki Amerikan karşıtlığını tavan yaptırmış Bush’lu yılların yarattığı bir içe dönüş vardı. ‘Demokrasi inşası’ kuşkuyla bakılan bir kavram olmuştu. Bu konjonktürde Türkiye’deki yerel seçimler Washington’ın radarına girmedi.
2009’da Türkiye Washington için ekonomik ve siyasi olarak istikrarlı, bölge ülkelerine model teşkil eden, Ortadoğu’daki çatışmalarda arabuluculuk eden bir ülkeydi. Henüz Ortadoğu’da tüm dengeleri altüst eden ayaklanmalar başlamamıştı. Amerika bölgeden sessiz sedasız çekilmeye hazırlanıyordu.
Fakat bu dinamikler değişti. Bugün Washington’da, Obama’nın başka ülkelerin iç işlerine karışmamak adına Amerika’nın çıkarlarına zarar verdiği, dünyadaki ‘demokrasi savunucusu’ imajını kaybettiği algısı var. Bu algı Obama’yı Türkiye gibi önemli müttefiklerin iç işlerine müdahil olması, demokrasi ihlallerine karşı açık tavır alması için zorluyor. Ayaklanmalarla istikrarsızlaşmış Ortadoğu’da Türkiye’nin ekonomik ve siyasi istikrarının çok daha önemli olduğu inancı var. 2009’a kıyasla bugün Kürtlerin statüsü meselesi Suriye iç savaşı nedeniyle çok daha fazla dünya gündeminde. Türkiye’nin ‘Barış süreci’ bu nedenle Washington’da yakından takip ediliyor. Ülkenin içine girdiği kaosun hem bu süreci hem de demokratikleşmeyi sekteye uğratacağı endişesi var.
İşte tüm bu nedenlerle Washington Türkiye’nin siyasi geleceğini belirleyeceğine inandığı yerel seçimleri dikkatle takip ediyor.