TÜSİAD üyelerinin ilgisi hiç azalmadan dört saat kadar süren toplantıda 'yeni anayasa' konuşuldu dün. Bir ara aklımdan da geçti 'Acaba yeni ticaret kanunu söz konusu olsaydı yine bu kadar ilgi toplar mıydı?'
İlginin derecesini söylemedi ama TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi Başkanı Erkut Yücaoğlu 'Biz yeni ticaret kanunu için yıllarca çalıştık, zorunlu eğitimin beş yıldan sekiz yıla çıkarılması için de sekiz yıl. Bir o kadar da yeni anayasa için çalışırız.'
TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi toplantısında dün istisna bir gündü. 40 yıldır, hep toplantının başındaki yüksek istişare konseyi başkanı ile yönetim kurulu başkanının konuşmaları basına, dolayısıyla kamuoyuna açık olur. Daha sonra TÜSİAD üyeleri kapalı kapılar ardından istişare eder. Dün ise günün istişare kısmı da anayasa konusuna ayrıldı, gelen soru yağmurundan dolayı.
Kürsüde TÜSİAD için yeni anayasanın ruhunu hazırlayan ekipten Prof. Dr. Ergun Özbudun ve Prof. Dr. Turgut Tarhanlı.
TÜSİAD'dan ilk soru: Son dönemde tutuklanan gazetecilerden yola çıkarak soruyor, TÜSİAD üyesi: 'Yeni anayasada tutukluluk zamanları konusunda bölüm olmalı mı? Tutuklu sayısı, hükümlü sayısının üstüne çıkmış durumda. Basın özgürlüğü kapsamında da soruyorum.'
Hocaların yanıtı: Maalesef ki yargı, tutukluluğu esas, tutuksuz yargılanmayı istisna alır bir tutum içinde. Sadece basın mensupları için değil, tutukluluk süresinde bir sınır koymakta yarar var. Anayasada özel hükümler olmaz. Ancak, yakalanma nedenlerinin kişiye en kısa zamanda anladığı dilde bildirilmesi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde yer alıyor.
Bir başka soru seçim barajıyla ilgili ve ardından gelen soruyorum gülümsetiyor herkesi: Meclis'te üçte iki çoğunluk aranırken, referandumda yüzde 51 oranı mantıklı mı?
Başka bir TÜSİAD üyesi, TÜSİAD'ın Görüş dergisinin kapağını hatırlatıyor. Kapakta, Meclis sıralarına oturmuş onlarca Recep Tayyip Erdoğan'lar, Deniz Baykal'lar (CHP'nin eski lideri zamanında yayınlanmıştı) Devlet Bahçeli'ler fotomontajı ile partiler yasası hicvediliyor, her şeyin liderlerin iki dudağının arasında olduğu anlatılıyordu.
TÜSİAD üyesi şunu sordu: Yeni anayasa milletin mi anayasası olacak, yoksa Meclis'te çoğunluğu elde eden liderin mi?
Bendenizin başlığa lider yerine Başbakan Erdoğan demesinin nedeni de, malum genel seçimlerde AKP'nin yine birinci parti çıkacağına dair tahmin.
Hocalar da dedi ki, 'Önseçimi anayasal zorunluluk haline getiren Finlandiya dışında ülke yok. Takdir partilerde ve partiler de merkez yoklamasını tercih ediyor. Seçimlerden sonra AK Parti, anayasayı tek başına değiştirebilecek sayıya sahip olsa bile umut ediyoruz ki uzlaşmayı, müzakere yöntemlerini sonuna kadar sürdürsün, sivil toplumun katkısına açık olsun.

Cumhuriyet maddesi değişir mi?
TÜSİAD üyelerinden gelen bir soru daha: 'Değiştirilmesi teklif dahi edilemez olan maddeler nasıl değişecek? İleride Meclis'te çoğunluğu elde eden, sizin söylediğiniz değiştirilemez tek madde 'Devletin şekli Cumhuriyettir'i değiştirebilir mi?
Hocaların yanıtı: Avrupa anayasalarında çoğunlukla değiştirilemez maddeler yok. Var olanlarda da değiştirilemez denilen tek madde, Cumhuriyet. Teklif dahi edilemez cümlesi bize has bir özellik.
'Endişeli' bir TÜSİAD üyesi, değiştirilemez maddeler arasında 'laiklik' ve 'demokrasi'nin de yer almasının daha doğru olup olmayacağını soruyor:

Hocalar ise şöyle yanıtlıyor:
'Değiştirilemez maddeleri ne kadar arttırırsanız, sistemi o kadar içinden çıkılmaz hale getirirsiniz.