Flaş, flaş, flaş: '16 yıllık hayal gerçekleşti. Tarihi Yarımada 16 yıl sonra koruma altına alındı' diyordu, haber kanalları.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi'nde 1/5 (1 bölü 5) bin'lik koruma amaçlı imar planı kabul edilmiş.
Şaşırdım. Tıpkı 'mele' tartışmasında olduğu gibi. 'Medreseler'de yetişen mollalar' deniliyor. Medrese mi? Bizim Tekke ve Zaviye Kanunu'muz yok muydu?
'16 yıllın ardından tarihi gün' tanımı da bir tuhaf.
16 yıldır ilk defa geçmiyor ki bu plan. Daha önce de birkaç kez geçmişti. Sonra birileri itiraz ettiği için, yaz-boz oldu. Hatırlatayım, bir önceki imar planına Mimarlar Odası itiraz etmişti: Planı yapanlar arasında Anıtlar Kurulu üyeleri olduğu için.' Usul yönünden karşı çıkıldı, kabul de gördü.
Dahası da var. Tarihi Yarımada'nın neredeyse tamamının başkanı, Fatih Belediyesi Başkanı Mustafa Demir'e televizyonda, durumdan heyecanlanmış anchor-woman soruyor:
'İstanbul silüetini bozan yapılar yıkılacak mı?'
Başkan Demir yanıtlıyor:
'Silüeti bozan yapılar bizim belediyenin sınırları içerisinde değil. Biz konutları yıkacağız.'
Tanıdığım yüksek mimar, şehir planlamacısı ve hatta İstanbul'un planlamasında sorumlu olan tüm arkadaşlarımı arayıp, soruyorum. Diyorlar ki, 'Marmara Denizi'ne biraz açıl, İstanbul'un silüetinin kalmadığını göreceksin.'
Güya İstanbul silüetiyle dünyanın tüm şehirlerine göre farklılığı olandı.
Şunu da söylüyor işin ehli mimarlar: 'İstanbul'un silüetini oluşturan sadece Tarihi Yarımada değildir. Zeytinburnu'ndan Galata'ya, Haliç'e, Eyüp'e, Karaköy'e Beşiktaş'a kadar tüm alan, Tarihi Yarımada'yı destekleyen tampon bölgelerdir. Oradaki yüksek binalar asıl Tarihi Yarımada'nın silüetini bozuyor.'
Bu tampon bölgelere yönelik 'tarihi bir adım' var mı?
Yok.
Yıllarca Gökkafes'i tartıştık, durduğu gibi duruyor.
Zeytinburnu'ndaki 16-9'u tartışıyoruz. O da duracak.
Beşiktaş Plaza, Tatlıcı Kuleleri, Zorlu 'taş yığını' da duracak.
Tarihi Yarımada'dan da örnek vereyim: Mimarların deyimiyle silüete yaptığı 'bir baskı' yok ama tarihe baskısı olan bir yapı:
Yine o kadar tartıştık, Four Seasons Oteli, Sultanahmet'te Bizans yapısının üstüne oturmuş binada açıldı.
Otelin göstermelik bir yerinde camdan tabanda 'tarihi eser' seyredilecekmiş. Kim seyredecek, otelde kalan müşteriler. Halka açık mı? Değil. Otelin oturduğu alanın tamamı, Bizans Sarayı'nın bir parçası. Şu da söylenebilir: Bizans Sarayı'nın üstüne oturan yapı da tarihi eser, 20'nci yüzyıl eseri. Geçmişten gelen hata devam ettirildi, artık arkeolojik alanı inceleme şansı da kalmadı.
Kadir Has Üniversitesi'nin bulunduğu binanın altında Bizans eserleri duruyor. Üniversite öğrencileri tarihin üstünde yürüyor. Halk gidip görebiliyor mu? Hayır.

Belediye kendi kendine dava açsın
Sonuçta İstanbul'un silüeti bozulalı çok oldu. Geri dönüş var mı? Niye olmasın?
Belediyeler kendi kendilerine dava açar. İmar hakkını düşürür. Yüksek katlı binaların kat sayısı düşürülür, törpülenir. Mal sahibine de 'silüeti' bozmayacak yerlerde yeni imar hakkı tanınır.
Geri dönüş elbette bir bütçe meselesi. Bütçeden de çok tarihe saygı ve görgü meselesi.