Bugün Şeb-i Arus, Mevlana'nın ölüm, Mevlevi tarikatının vurgulayışıyla vuslat yıldönümü. Konya, bir haftadır doldu, taştı, bugün daha da dolup taşacak. Siyasetçilerin olduğu yerde yaşanacak 'doğal karmaşa' nedeniyle muhtemelen sema ayinine katılanlar 'içsel yolcuklarını' kolay yapamayacak.
Geçen hafta bize rehberlik eden Mansur Karakoç, 'Büyük şansımızdı' demiştim. Tören öncesi, geçti duvardaki ekranın başına semazenlerin tüm hareketlerinin anlamını, sema esnasındaki bölümleri öğretti bize.
'Dervişlerin, başları dönmüyor mu?'nun ötesine geçtik sayesinde.
Dilim döndüğünce aktarmaya çalışayım:
Sema ayini başlarken tüm dervişler cüppeleriyle gelip, semahaneye girişin tam karşısında yere konulan kırmızı postu selamlıyor. Kırmızı post, şeyh postu. Şeyh, Mevlana'yı temsil ediyor, post en büyük manevi makam.
Naat-ı şerif okunuyor. Mevlana'nın sözlerini yazdığı, Itri'nin bestelediği peygamberimize methiye bu.
Naat'tan sonra Yüce Allah'ın 'OL' emrini temsil eden 'tam tam' diye kudüm sesi duyuluyor.
Ardından ney taksimi. İsrafil'in borusu ve kainata ruh verilmesini temsil ediyor.
Semazenler kalkıyor, şeyhin elini öper, birbirlerine selam vererek üç tur atıyorlar. Her bir devir sırasıyla Allah'ın güneşi, ayı, yıldızları ve diğer cansız varlıkları yaratışını, nebatatın yaratılışını ve hayvanatın yaratılışını anlatıyor.
Semazenler hırkalarını çıkarıp dört bölümde sema yapıyor.
Kollarını kavuşturur, bir ayağını diğerinin üstüne koyar. Bu 'bir', 'elif' işaretidir. Böylece Allah'ın birliğine şehadet ediyor.
Başındaki sikke mezar taşını, hırka vücudu örten toprağı ve tennure denilen elbise de beyaz kefeni simgeliyor.
Dört seviyeli olgunlaşmayı rehberimiz bize şöyle özetledi:
'Seninki senin, benimki benim.'
'Seninki senin, benimki de senin.'
'Ne benimki var, ne seninki.'
'Ne sen varsın, ne ben.'
Dördüncü turda artık varlık içinde yok oluşun vuslatına erişilmiştir.
Dört bölümü bir de Konya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün kitapçığından aktarayım:
'Birinci selam yüce Yaradan'ını ve kendi kulluğunu idraktir. İkinci selam, Allah'ın kudreti karşısında insanın hayranlık duymasıdır. Üçüncü selam, Allah'a vuslattır, Budizm'de en yüksek mertebe olan Nirvana'dır, dördüncü selam ise insanın manevi yolculuğunu tamamlayıp, kulluğa dönüşüdür.'
Bu arada şeyh, sağ eliyle hırkasının yakasını açar, sol eliyle hırkasının ucunu tutar. Bu, gönlünü herkese açtığını ifade ediyor.
Ardından dua okunur ve dervişler kimseyle konuşmadan tefekkür (meditasyon) için sessizce hücrelerine çekilir.
Sözün özü ayinin sonunda alkışlanmaz çünkü dua okundu.
Birinci, ikinci semadan sonra salon terk edilmez çünkü dervişler vuslatı yaşıyor o sıra.