Renault Mais Genel Müdürü İbrahim Aybar'ın ev sahipliğinde toplandık, yarışmaya katılan liselilerin projelerini değerlendiriyoruz. Okullar tek tek kürsüye çıkıyor ve 'yol güvenliği, ulaşım sorunlarını iyileştirmek' üzere saptadıkları sorunları ve çözüm eylemlerini anlatıyor.
10 yıldır, 'Sokakta İlk Adımlar' projesini yürüten Renault Mais'in bu yıl ilk kez düzenlediği yarışmanın adı,'Sizin Fikriniz Sizin Projeniz.'
İlk kez düzenlendiği için, pilot bölge olarak İstanbul'daki Anadolu liseleri seçilmiş.
Yarışmanın birincisi Fransa'da düzenlenecek uluslararası yarışmada Türkiye'yi temsil edecek. Jüri olarak birinciyi seçtik ancak Renault Mais salı günü açıklayacağı için önceden haber veremiyorum. Sonuçta kalabalık jüride herkesin bir oyu vardı ve benim en beğendiğim iki proje vardı.
İkisinin de ortak noktası: 'Teknolojiden faydalanarak, sürücülerin inisiyatifi dışında araçlarının kurallara uymasını sağlamak.' İstediğimiz kadar cezaları artıralım, yine de caydırıcı olmuyor. Gençler de sürücülerden umudu kesmiş, anlaşılan.

Canı isteyen kornaya basamayacak
Beğendiklerimden biri, Mehmet Niyazi Altuğ Anadolu Lisesi öğrencilerinin projesi ÇSS: Çilesiz Seyahat Sistemi.
Gençlerin projesinin üç temel ayağı var. Birincisinde amaç, emniyet şeridi ihlallerini engellemek.
Evet, artık emniyet şeritlerine kameralar yerleştiriliyor, ihlaller en azından kameraların olduğu bölgelerde en aza iniyor ama... Maalesef ki, sürücüler hala emniyet şeridini ihlal etmenin bir suç olduğunu önemsemiyor, daha da önemlisi ambulans, itfaiye gibi geçiş önceliği olan araçları engellediklerini idrak edemiyor.
Bu projede, uyarı sistemli kameralar emniyet şeridine giren sürücüleri 'sesli uyarıyla' bir bakıma TACİZ edecek.
Projenin ikinci ayağında 'hız sabitleme' sistemi var. Özellikle yaya ve öğrenci geçişinin bulunduğu yerlerdeki tabelalarda 'radyo vericisi' sistemi olacak. Araçlara takılacak 'radyo alıcısı' ile de aracın hızı, sürücünün isteği dışında düşürülecek. Aşırı hız nedeniyle meydana gelen kazaları önlemek için de tabelalar arasında 'sistemin göndereceği frekans sayesinde hız sabitlemek yine sürücüye rağmen' mümkün olacak.
Projenin üçüncü ayağını çok daha fazla beğendim. Hedef 'ses sınırlamak.'
Araç saatte 30 kilometre hızın altındayken, korna en alt seviyede çalacak. Hızı yükseldikçe, korna sesi de dereceli artacak. Dahası sürücüler kornaya en fazla 4 saniye basabilecek, korna şalteri olacak. Ve bu sistem, aracın hoparlör sistemine de bağlanacak.
Hayal edin, sarı ışıkta sürücüler istese de kornaya bas bas, basamayacak. Zaten her korna çaldıklarında, aracın içinde de o ses yankılanacak. Gençlerin hedefi belli. 'Siz büyüklerin doğru düzgün araba kullanacağı yok. Teknoloji sayesinde biz size engel koyalım.'

Yavaşlamıyorsanız, biz sizi yavaşlatırız
YeŞİlköy Anadolu Lisesi öğrencileri de diyor ki, 'Siz takip mesafesi kuralına uymuyorsanız, bizim proje sizi yavaşlatacak.' Şunu da ekliyorlar: 'Projemiz, araçların aralarındaki mesafeyi korumak için planlanmıştır. Çalışma prensibi, park sensörü ile aynıdır.'
Sözü gençlere bırakayım: 'Park sensöründe aracın arkasına ses dalgası yayan küçük vericiler takılır. Bu vericiler, ses dalgalarını çevreye yayarlar. Ses dalgası, bir engele çarparsa, vericiye döner. Vericiler, bu kez alıcı işlevi görür ve dönen ses dalgalarını algılar. Gönderilen sesin geri dönüş süresine göre mesafe, elektronik devrelerce belirlenir. Sensörün özelliği de ikaz etmesi gerektiği mesafeyi aracın hızına göre ayarlamasıdır.' Malum, kurallara uyan sürücü istediği kadar takip mesafesini korumaya çalışsın, ya arkadaki sürücü selektör yapar ya da gelip araya girer. Gençlerin projesiyle, bir kez daha teknoloji sayesinde kurallara uyulmuş olunacak.