TÜSİAD Başkanı Ümit Boyner, TÜSİAD Yönetim Kurulu üyesi Ali Kibar ve Enerji Çalışma Grubu üyeleri Selahattin Hakman, Fahrettin Arman, Nusret Cömert, Zeki Eriş ve Batu Aksoy ile birlikte TÜSİAD'ın 'enerji politikasını' konuşuyoruz.
Ümit Boyner ile Ali Kibar'ın konuşma metinleri önlü arkalı kağıda basılmış, çevreci duyarlılığıyla oturuyoruz masaya.
Masadakiler tek tek söz alıyor ve TÜSİAD'ın duruşunu biz küçük bir grup gazeteciye anlatıyor. Masada TÜSİAD cephesi, biz davetli gazetecilerden fazla.
TÜSİAD'ın yaptığı vurgulardan aktarayım:

l Uluslararası Enerji Ajansı projeksiyonlarına göre gelecek 25 yılda dünya enerji tüketimi yüzde 60 artacak. Türkiye'nin enerji tüketimi ise, dünya ortalamasının üstünde olacak.'
l Ortaçağ karanlığına dönmeyeceğimize göre yeni yatırım şart. Türkiye'nin 2023'te ilave 50 bin megavatlık kurulu güce sahip olması gerekiyor.
l Enerji politikası için üç ana başlık birlikte ele alınmalı:

1- Enerjide arz güvenliği- arz güvenliği için dışa bağımlılığın azaltılması yerli yatırımların artması.
2- Uygun fiyat- rekabetçi ortamın sağlanması.
3- Çevreye duyarlı yatırımlar.

Söz çevreye geldiğinde tartışma ortamı da doğuyor. Malum HES karşıtı 'Büyük Anadolu Yürüyüşü' devam ediyor.

Önce şöyle diyor TÜSİAD üyeleri:
'HES'lere hayır diyerek, toptan karşı çıkmak doğru değil. Enerji yatırımına ihtiyaç olduğuna göre o zaman dışa bağımlı petrol ve doğalgaza ağırlık vermemiz gerekir.'
Doğru ama hükümetin de enerji politikasını doğru yürüttüğü söylenemez. Başbakan Erdoğan'ın nükleer santral yatırımını, evdeki tüp ile özdeşleştirmesinden en çok çevreciler memnun. 'Bundan daha güzel nükleer karşıtlığı yaratılamazdı' diye.
Ali Kibar, 'Çevrecileri de hiçbir şey yaptırmayız noktasına getirtmemek lazım' diyor. Ümit Boyner ekliyor: 'Enerji, çevre duyarlılığıyla iç içe geçmiş bir konu. Aceleye getirilmeden çok yönlü, şeffaf olarak tartışılması gerekir.'

Enerji borsası kurulmalı
TÜSİAD Enerji Çalışma Grubu üyeleriyle yaptığımız toplantıda önemli başlıklardan biri, 'Enerji borsası' kurulması talebiydi. Batu Aksoy şunları anlattı:
l Enerji borsası, liberalleşen elektrik ve doğalgaz pazarında çok önemli bir reform olacak.
l Türkiye enerji piyasasını özelleştiriyor. Dağıtımı özelleştirdi şimdi üretimi özelleştiriyor. Sıra iyi işleyen ve serbest bir piyasanın oluşturulmasına geldi. Bu da ancak kurulacak enerji borsası ile mümkün olacaktır.
l Almanya, kıta Avrupa'da lider, Türkiye de Güneydoğu Avrupa'da lider olabilir.
l Enerji borsasını, İMKB ve VOB gibi bir platform olarak düşünebiliriz.
l Türkiye'de enerjide bir birim üretiliyorsa, bir birim tüketiliyor. Dolayısıyla elektrik ve doğalgaz bir emtia değil ve pazarda derinlik yok.
l Pazarın derinleşmesi vadeli ve spot alımlarla mümkün olacaktır ve yatırımcıların risklerini minimize etmelerine imkan sağlayacaktır.
l Enerji borsası için teknik yetkinlik ve finansal yetkinlik gerekmektedir. Teknik tarafta TEİAŞ liderliğinde, özel sektörün katılımıyla platform oluşturulmalı, Avrupa Enerji Borsası'na (EEX) ortaklık veya danışmanlık bazında pay verilebilir. Finans ayağında da Türkiye'deki finans kurumlarının da içinde olduğu finansal platform oluşturulmalı.
l Bugün start verilse, bir-iki yıl içinde reform hayata geçirilir.
l Enerji Borsası, yatırımcının en büyük endişesi olan 'ürettiğimi nereye satacağım' endişesini ortadan kalkıyor. Likiditenin yaratılmasıyla yatırımcılar kendilerini daha güvenilir bir pazarda hissedecek.