Ross Wilson, ABD'nin Türkiye'deki eski büyükelçisi. Soru şu:
Doğu Akdeniz'deki gerilimi nasıl değerlendiriyorsunuz?
'ABD hükümetini temsil etmediğim için mutluyum. Kişisel olarak şuna inanıyorum. Doğu Akdeniz'i barış ve istikrarda tutabilecek sağduyu diliyorum. Çözüm, oturup karşılıklı konuşmayla sağlanabilir.'
Peki, Arap Baharı'nı?
'Sonuçlarını henüz kestiremiyorum. Ciddi kaygılarım var. Dileğim karanlık bir gelecek olmasın. Beni, Kafkaslar ve Orta Asya hem heyecanlandırıyor, hem endişelendiriyor. Kafkaslar kadar, dünyada daha problemli, daha vahşi bir yer görmüyorum.'
Arap Baharı adı altında yaşanılanlardan sonra karışacak yeni bölgenin mesajı mı, bu sözler?
'Ülkeleri ele alalım. Gürcistan, rüşveti, yolsuzlukları azaltmak için ekonomik reformlar yapıyor ama toprak bütünlüğüyle ilgili ciddi sorunlar yaşıyor. Azerbaycan, enerjide önemli adımlar atıyor ama onun da epey sorunları var. Ermenistan'ın geleceği parlak değil, Azerilerle arasındaki sürtüşme devam ediyor. Tacikistan'ın, Kırgızistan'ın demokratikleşememesi sıkıntı yaratıyor.
Bölgede siyaseti aşmak çok zor ama ilişkileriyle by-pass etmeye çalışıyoruz. Bölgedeki başarılar küçük adalar halinde, bütünlük arz etmiyor. Azerbaycan ve Kazakistan'da büyüme oranı yüksek ama geri kalan bölge, dünyanın gerisinde. Ben de bu yüzden Türkiye'deyim. Türkiye'nin başarısı bu ülkelerin ulaşabileceği yol için bir anahtar. Türkiye'nin de kendi sorunları var ama güçlü, refah düzeyi, yüksek demokratik toplum yapısıyla bir başarı hikayesi.'
Arap Baharı, Kafkaslar'da nasıl algılanıyor?
'Tarihi, siyasi ve ekonomik sebepler var ki, Kafkaslar'ı farklı kılıyor, Arap ülkelerinden. Hükümetler toplumları başarıya götürecek politikalar izlemeli. Ayaklanmalar, şiddet olmadan da sorunlar aslında çözülebilir.'
Ross Wilson, ABD merkezli Atlantic Council adına, Türkiye'de 17-18 Kasım'da '3. Karadeniz Enerji ve Ekonomik Forumu'nu düzenliyor.
Forum'da kürsüye çıkacaklar tüm bölge ülkelerin başbakanları, bakanları, üst düzey siyasetçileri.

ABD petrol istikrarı için bölgeye geri döner
CUMA günü bu köşede, TÜSİAD'ın 'Küresel enerji stratejileri simülasyonu'nun ilk bölümünü aktarmıştım. Hatırlatayım:
'Masada Türkiye, ABD, Irak, İran, Rusya, Almanya, Suudi Arabistan, Azerbaycan ve Gürcistan devleti. Durum olağanüstü, petrolün varil fiyatı 200 dolara çıkmış, masadakiler çözüm üretmeye çalışıyorlar. Toplantının sonucunu söyleyeyim önce:
Toplantı boyunca herkes eteğindeki taşları döküyor, orta yol bulunamıyor ve toplantı bitmeden petrolün fiyatı 250 dolara çıkıyor.'
İkinci bölümde de petrolün varil fiyatının 30 dolara düşmesi üzerine yine devletler masaya oturuyor ve çözüm bulmaya çalışıyorlar. Yine baştan söyleyeyim çözüm bulunamıyor. TÜSİAD enerji satrancı oyununa ev sahipliği yaparken, amaç şuydu: Olası bir sorunda 'hangi devlet nasıl bir tutum izler, hangi hamleleri yapar'ı ortaya koymak. İlgimi en çok, masadaki ABD temsilcisinin sözleri çekti. Petrolün varil fiyatı 200 dolara çıktığında ABD temsilcisi diyor ki: 'Bölgesel çalkantılar özellikle Kafkasya'daki ABD'yi etkiler çünkü petrol ve doğalgaz için ABD önemli yatırım yaptı. İstikrar için ABD, bölgeye geri dönebilir.'
Petrolün varil fiyatı 30 dolara düştüğünde de, üretici ülkeler büyük sıkıntı yaşıyor. Dolayısıyla bölge karışıyor. Ve ABD temsilcisinin sözü:
'İran'ı nükleer programda çok da rahat sustururuz. Bu arada bölgesel güvenlik gerekçesiyle bölgeye geri dönebiliriz.'