2023 hedefleri arasında yer alan ‘50 milyon turist ve 50 milyar dolar gelir’e 2020 yılında ulaşacaklarının altını çizen TÜRSAB Başkanı Başaran Ulusoy “Bundan 10 yıl sonra 15 milyon Türk tatil için yurtdışına gidecek. Ekonomiye 30 milyar dolar katkı sağlayacağız” diyor.

Kurban Bayramı’nda yine uzun tatili fırsat bilenler ya akraba, dost ziyareti için memleketine gitti, ya da ılık sonbaharı doyasıya yaşamak için tatile. Tatil artık lüks olarak algılanmıyor, bir ihtiyaç. Rakamlar da teyit ediyor. 2000’de 556 bin kişi yurtiçinde ve dışında gezmiş. 2012’de içeride ve dışarıda gezenlerin sayısı 13 milyon. 6 milyon 178 bin kişi yurtdışına çıkmış. Bu haftaki söyleşi konuğum seyahat acenteleri birliği-TÜRSAB’ın Başkanı Başaran Ulusoy. “Turizm ekmeğimiz” diyor, çarpık yapılaşmaya, sahil bandının betonlaştırılmasına, kıyıya yakın balık çiftliği kurulmasına isyan ediyor. Bir de “İtibar”  diyor ve  şu vurguyu getiriyor: 

TURİZM BU ÜLKENİN İTİBARI

“Biz bu ülkenin medeni yüzüyüz, aydınlık yüzüyüz. Dünya bize iyi bakıyor. 2000’li yıllarda Almanya’dan, Fransa’dan randevu almakta zorluk çeken bir birlik başkanıydım. Şimdi davet geliyor, gitmiyorum. Üç-dört sene sonra gidebiliyorum. Lüksemburg’dan bakan geliyor, benden randevu istiyor.” Turizmin daha da yeşermesi için tek koşul var: Barış ve huzur ortamı. Başaran Ulusoy da, “Şiddet ve terörden arındırılmış ortamın muhafazasında herkes gayret göstermeli” sözlerinin altının çizilmesini istiyor:

- Turizm ekmeğimiz, Türkiye’nin de itibarı sözlerinizi açalım mı? Bugünlere kolay gelinmedi değil mi?
Türkiye’nin dünyaya açılan penceresi turizm sektörüdür. Bunun başında da seyahat acenteleri geliyor. 1972’de kurulduk, bu yıl 41’inci yılımızı kutluyoruz. Bakanlığımızın da 60’ıncı yılı. Türkiye sadece yurtdışından turist bekleyen konumdan çıktı, yurtdışında aranılan, itibarlı bir ülke. İtibarı şu. Kapı çalıp da bana turist gönder diyen bir ülke değiliz artık 38’i ulusal, 12’si uluslararası 50 havalimanı olan 120-130 milyon yolcuya koşan bir Türkiye. 1980’de 20 uçağı vardı Türkiye’nin şimdi 410 uçağı var. 4 bin koltuk kapasitesi vardı, şu an 85 bin koltuk kapasitesi var. 100 bin yatağı olan Türkiye’nin bugün 1 milyon 300 bin yatağı var. İstanbul’da 130 bin yatağı aştık. İstanbul 56’de birinci otel, 65’de ikinci otel, 80’de üçüncü otel açıldı, şimdi yüzlerce otelimiz var. Yalnız Pendik-Kartal’da aynı sırada 5 bin yatağı olan bir Türkiye’den konuşuyoruz. Geçen yıl Antalya’da 30 bin yeni yatak devreye girdi.

2023 HEDEFİNİ REVİZE ETTİK

- 2023 vizyonunda 50 milyon turist 50 milyar dolar gelir hedefi nasıl gerçekleşecek?
Bu yıl 35 milyon turist ağırlayacağız. 2023 hedefi 50 milyon ziyaretçi, 50 milyar dolar da dövizdi. Biz 2023 hedefini revize ediyoruz: 
Hedefimiz 35 milyon insanımızı gezdirmek, 15 milyonu da yurtdışına gidecek ve hedef 30 milyar dolar ekonomiye katkı sağlamak. Müzelerde ise 50 milyon ziyaretçi, 400 milyon lira da katkı sağlamak. 50 milyon turist, 50 milyar dolar da gelir hedefini 2023’de değil, 2020 yılında gerçekleştireceğiz. Gidişat da bunu gösteriyor. 

KARPUZ, DOMATES, PEYNİR YETMELİ

- Türkiye’ye nitelikli turist gelmeli diyorsunuz. Nitelikli turist tam olarak ne anlama geliyor?
Türkiye’yi bilen, anlayan ve kavrayan turist. Bilen harcıyor, anlayan geziyor, kavrayan satın alıyor. Artık Türkiye ucuz satılmıyor. Ürün çeşidimizi çoğaltmamız lazım. Türkiye’nin markası ne? Antalya, İstanbul. Şimdi Muğla’yı, Aydın’ı, İzmir’i marka yapmaya çalışıyoruz. Tarım ve hayvancılık politikasını da düzgün yürütmemizle 50 milyona yetecek karpuz, domates, peynirimiz olmalı. 

BAKAN ÖMER ÇELİK 'SİZ KENDİ İŞİNİZİ YAPIN' DİYOR

SON 10 yıldır her bakan ile çok iyi çalıştık. Kültür ve Turizm Bakanımız Ömer Çelik ile de öyle. Dinliyor, sektörü sıkmayan, önünü açan bir anlayışı var. Sivil toplum örgütleri kendi işini yapsın, siyasetçi de kendi işini yapsın diye bakıyor. Ömer Bey bize siz kendi işinizi yapın diyor. Siyasetçi ile işiniz oldu mu o zaman bana gelin diyor. Çok doğru yapıyor. 

HÜKÜMETİN ÖNÜMÜZÜ AÇAN ANLAYIŞI

Aslında devlet hiçbir zaman turizm sektörünün önünü kesmedi. 1980’lerde Turgut Özal ile hamle yaptı. 2000’lerde de Tayyip Bey ile birlikte hiçbir sıkıntı çekmedik. Hükümetin bizi sıkmayan, önümüzü açan bir anlayışı var. 52 müzenin pazarlamasını ve işletmesini biz yapıyoruz. Devlet bizden yılda 350 milyon lira para kazanıyor, daha önce kazancı 30-40 milyondu. Müze ihalesi cumhuriyet tarihinin en önemli ihalesi. 6 yılda ödeyeceğimiz para 1 milyar 157 milyon dolar. 

OTOYOL TEKLİFİNDEN DAHA YÜKSEK

25 yılda ödeyeceğimizi hesaplarsan 6 milyar dolara geliyor. İptal edilen otoyol ihalesindeki tekliften daha pahalı. Müzelerdeki ziyaretçi artış oranı yüzde 42. Bu yüzde 42’nin 18 puanı kaçaklardı ama 24 de artış oranı. Topkapı’ya, Ayasofya’ya girişte kusura bakmasınlar görmek istiyorlarsa bekleyecekler. 

SAHİL BANDINDAKİ YAPILAR KAMULAŞTIRILIP YIKILSIN

- Başbakan Erdoğan ‘sahil bandındaki yapılaşma’yı eleştirmişti. Siz ne düşünüyor sunuz?
Sayın Başbakan’a aynen katılıyorum. Senenin bir ayı sahil bandını gezsin. Gezsin ki verdiği talimat yerine getiriliyor mu görsün.

- Sahil bandı, çarpık yapılaşmadan nasıl kurtulacak?
Başbakan’ın sözlerinden sonra herkes haddini biliyor. En azından artık yeni müracaatlar yapılmıyor. Var olanları da, Türkiye zengin bir ülke kamulaştırsın, yıksın. Koylarımızı, ağaçlarımızı bıraksınlar. Otel yatırımı Güney’de dursun Anadolu’ya yapılsın. Hatta İstanbul’a yapılsın. İstanbul’da 130 bin yatak var. Yetmiyor. 200 bin yatak olmalı. Doğu’yu ayağa kaldırmaya çalışıyoruz. Erzincan’ı mesela. Dünyanın hiçbir yerinde havalimanından inip 8 dakikada kayak merkezine çıkamazsınız.

DÜNYADA KORUNABİLEN ALAN YÜZDE 12.7, TÜRKİYE'DE 3.9

Tabii ki her şeye karşı olan bir anlayışımız yok ama balık çiftliklerine karşıyım. Betona karşıyım. Ürünümüz doğa, geleceğimiz doğa. Dünyada korunabilen alan yüzde 12.7, Türkiye’de korunabilen alan yüzde 3.9. Günahtır. Tabiat intikamını alır. Seller, orman yangınları hep tabiatla oynamaktan olmuştur. Karadeniz çöp denizi. Karadeniz’e kurtarmak için 50 tane çöp fabrikası lazım. Biz aşağıdan atıyoruz, Romanya, Bulgaristan da yukarıdan. Çevreyi korumazsak, İstanbul’da eski şehri korumazsak, gökdelenleri eski şehre yaparsak yazık ederiz. Gökdelenleri gidin dışarıda yapın, Çorlu tarafında yapın. Ben 1970’de Portofino’ya gittim, 80’de gittim, 90’da, 2000’de gittim, 6 ay önce gittim, aynı lokantayı buluyorum. 

İSTANBUL'UN BELLEĞİ BOZULMAMALI

İstanbul’un belleği Ayasofya’dır, Topkapı’dır, Yerebatan Sarnıcı’dır, Tarihi Yarımada’dır, Haliç’tir. Dokunamazsın. O bellekleri bozarsan geleceğini bozarsın. Kullanalım tabii ki ama koruyarak kullanalım. Beyoğlu’nu koruyacaksın, çivi çaktırmayacaksın. 

YUNANİSTAN SAYEMİZDE BAYRAM YAPTI

- Dışarı giden 6 milyon 178 bin kişi ne kadar harcamış? 
Kişi başı paket turlar haftalık 500 euro. Paket turları kıyasladığımızda Türkiye ucuz değil, hatta Avrupa’dan pahalı. Bizim fiyatlarımız 750-800 euro. Biz bu yıl en fazla müşteriyi Yunanistan’a gönderdik. Yunanlıların gemilerini bizim firmalarımız kiralıyor. Kurban Bayramı’nda Türkiye’de yer bulamayan nereye gitti biliyor musunuz? Selanik’e gitti. Bu bayramda Selanik, bayram yaptı, Kavala, Atina bayram yaptı.

- Paket turlarda Türkiye pahalı olabilir ama sonuçta turist başı gelir 860 dolar. Bu rakam düşük değil mi?
Türkiye’ye artık gezen turist, nitelikli turist geliyor. Kaldı ki 10 yılda 550 dolardan, 850 dolara çıktık. Resmi rakamda 1000 doları da aşacağız. Tabii bir de görünmeyen kalemler de var. Turist alışveriş yapıyor. Bunları kattığınızda biz 1000 doları geçiyoruz. Kurvaziyer turizmde 100 gemi geliyordu, şimdi 2 bin gemi geliyor. 

UÇAK DOLU GİDİP DOLU DÖNECEK

3 yılda 60 ülke ziyaret ettik. Her gittiğimiz ülkede çok iyi karşılandık çünkü Türkiye çok iyi bir müşteri. Türkiye artık karar verenler listesinde, bekleyenler değil, gönderenler listesinde. Kapı çalıp da bana turist gönder diyen bir ülke değiliz artık. 78 ülkeye de biz turist gönderiyoruz. 2000’de 556 bin kişi içeride ve dışarıda gezmiş. 2012’de içeride ve dışarıda gezenlerin sayısı 13 milyon. 6 milyon 178 bini yurtdışına gitmiş. Turizmde 35 milyar dolara koşuyoruz. Biz Türkler de harcayacağız. Uçak dolu gidecek, dolu gelecek. 
 
GELEN TURİSTLER TÜRKİYE'Yİ TANITSIN

- Türkiye iyi tanıtılıyor mu? En iyi kim tanıtır?
Tanıtım gerçekten çok iyi. Bakanlık çok da iyi bütçe veriyor. Türkiye’yi en iyi Türkiye’ye gelenler yapar. Tanıtım filmlerinde Türkiye’nin güzellikleri gösterilmeli, mutfağı tanıtılmalı. Bir de Türkiye’ye gelen turistler Türkiye’yi anlatmalı.

ANADOLU'YA YAYILMALI

Biz artık turizmin Anadolu’ya yayılmasını istiyoruz. Anadolu’nun çamurundan öyle bir hamur yaparsınız ki. Mükemmel bir hamurdur bu. Anadolu esnafının yüzünün gülmesini istiyoruz. Mardin’deydik, Diyarbakır’daydık. Diyarbakır teşkilatımızı, Hatay, Van teşkilatımızı açtık. Bizim için Trabzon neyse, Hatay aynı, Hatay neyse Van aynı. Biz insanları birleştiriyoruz. Ülkeyi sosyoekonomik bakımdan birbirine bağlıyoruz.