Cumhurbaşkanı Erdoğan, Obama'ya ulusal güvenliğe tehdit Paralel Yapı'yı anlattı, işbirliği teklif etti. İstihbarat örgütlerinin çalışmalarıyla süreci takip edeceklerini söyleyen Erdoğan, "Gerek Türkiye gerek ABD'deki gelişmeler çok farklı neticelerin doğmasını sağlayabilir" dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Barack Obama ile yaptığı ikili görüşmede, paralel yapılanmayı anlattığını ve bu yapılanmanın Türkiye'nin ulusal güvenliği açısından tehdit oluşturduğunun altını çizdiğini söyledi. Türkiye'nin Paralel Yapı ile mücadelesinde iki ülkenin istihbarat örgütlerinin birlikte çalışacağını da belirten Erdoğan, Obama'nın derin örgüte ilişkin bilgi, belge ne varsa bunların aktarılmasını istediğini de vurguladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, NATO Zirvesi için gittiği Galler'den Türkiye'ye dönüşünde gazetecilerin sorularını cevapladı.

Obama ile yaptığınız görüşmenin çerçevesini anlatır mısınız?
Türkiye-ABD ilişkilerinde, model ortaklık çerçevesini baz almak suretiyle neler yaptığımızı kısaca değerlendirdik. Ukrayna, Suriye, Irak, Libya, Mısır, Filistin gibi meseleleri ise derinliğine ele aldık. Biliyorsunuz Amerika şu anda, NATO'ya üye 11 ülkenin de iştirakiyle bir koalisyon oluşturmak gayreti içinde. Bu koalisyonla birlikte ortak bir çalışma içine girmeleri gibi bir hedefleri var. Amerika bu ülkelerle herhangi bir görüşme yaptı mı yapmadı mı orasını bilemiyorum. Ama biz orada görüşmemizi yaptık. İngiltere, Fransa zaten olumlu. Almanya da aynı şekilde.

SURİYE İÇİN TEŞEKKÜR ETTİLER

Bize de teklif edildi mi?
Zaten komşu ülkelerin böyle bir çalışma içinde olmasını teklif ediyorlar, arzu ediyorlar. Ayrıca, Irak'ta yeni kurulacak hükümetin süresi 11 Eylül'de doluyor. 11 Eylül'e kadar bu hükümetin kurulabilmesi için bir çabanın içinde olunması anlayışı da var. Bu konuda Türkiye olarak bizim de üzerimize düşen bazı görevler var. Kürtler, Sünniler, Türkmenler konusunda sıkıntılar aynı noktada. Bu sıkıntıların giderilmesi konusunda arkadaşlarımız çalışıyorlar. Irak'ta bir hükümetin kurulmasını sağlamak gerekiyor. Üzerinde durulması gereken diğer bir konu da Suriye. Türkiye bu süreçte üzerine büyük bir yük aldı. Hem bu konuda hem de Özgür Suriye Ordusu'na verilen insani yardımlar noktasındaki desteklerimizden dolayı bize şükranlarını ifade ettiler. Ama zirvedeki ortak kanaat, IŞİD'e yönelik ne yapılabilir konusu üzerinde yoğunlaştı.

IŞİD'in İslam devleti olarak anılması bizim için bir anlam ifade ediyor mu?
Zirveye katılan ülkelerin hiçbirinin bu adlandırmayı kabul ettiği yok. Belki IŞİD kendini öyle adlandırıyordur. BBC veya başkaları da o nedenle öyle söylüyordur.

Obama ile görüşmenizde Paralel Yapı konusunu konuştunuz mu?
Türkiye'deki paralel devlet yapılanmasıyla ilgili konuyu, ben gündeme getirdim. Ulusal güvenliğimizi tehdit eden bu yapının üzerinde durulması gerektiğini ve istihbarat örgütlerimizin birbiriyle daha sıkı bir irtibat haline girmesi gerektiğini kendisine hatırlattık. Ve bu konuda gerek şu anda istihbarat örgütlerimizin çalışmaları ve gerekse ayrıca dışişleri bakanlarımızın çalışmalarıyla süreci takip edeceğiz. Temenni ederim ki, süreç içerisinde gerek Türkiye'deki gelişmeler ve gerekse kendilerindeki gelişmeler farklı neticelerin doğmasını sağlayabilir.

GEREKİRSE TEKRAR GÖRÜŞÜRÜZ

Obama'nın yaklaşımı nasıldı?
Şu anda tabii onların yaklaşımı, bu noktadaki bize yönelik belge, bilgi neler varsa bunların aktarılması istikametinde.

Başbakan'ın bakanların dinlenilmesini kanıt olarak kabul etmedi mi?
Bunu duymak başka bir şey, bunu belgeleriyle birlikte onlara aktarmak başka bir şey. Tabii bunların hepsini duyuyorlar. Bu noktada arkadaşlarımız gerekli çalışmaları yapıp ondan sonra kendilerine bunları aktaracağız.

Obama ile planlanandan uzun görüştünüz. Görüşme sizi tatmin etti mi?
Bir saat 25 dakika süren görüşmemizde, önümüzdeki süreçte yakın temasta olma konusunda mutabık kaldık. Zaman elverirse BM Genel Kurulu'nda da görüşebiliriz dedik. Bu arada bazı gelişmeler olur da, onlardan veya bizden bir şey gelirse tekrar görüşürüz. Bakanlarımızın da birbirleriyle yaptıkları ve yapacakları görüşmeler var. Süreci böylece devam ettiririz. Önemli olan ülkelerin, devletin bütün mekanizmalarını çalıştırarak iletişimi sağlamasıdır.

Türkiye-İsrail, Türkiye-Mısır ilişkilerinin normalleşmesinde devreye girecek mi?
Bunları konuştum kendisiyle. Özür ve tazminat konularında mesafe aldık. Gel gör ki, iş ablukanın kaldırılmasına geldiği sırada maalesef İsrail, Gazze'ye bombaları yağdırmaya başladı. Yani biz normalleşmenin hazırlığı içerisindeyken bu olay oldu. Temenni ederiz ki şu anda sağlanan ateşkes kalıcı olur ve ablukalar kalkar. Artık Gazze bir açık hava hapishanesi olmaktan kurtarılır. Biz de bu normalleşme sürecini hızlandırırız dedik. Bu konuda kendisi de bize süreçle ilgili takındığımız tavır sebebiyle teşekkür etti.

Obama ile bundan önceki görüşme sonrası bir soğukluk olmuştu. Bunu da konuştunuz mu?
Siyasette geçmiş geçmişte kalır. Mevlana'nın dediği gibi "Dünle beraber gitti cancağızım şimdi yeni şeyler söylemek lazım." Biz ona bakacağız.

CAMERON DESTEK İSTEDİ

Ukrayna ile nasıl bir noktadayız?
Biliyorsunuz bir ateşkes ilan edildi. Tabii orada da temennimiz ateşkesin kalıcı olması. NATO, Ukrayna konusunda çok hassas. Dolayısıyla bu ateşkes eğer kalıcı hale gelebilirse, Ukrayna kendini çok çabuk toparlayabilir. Poroşenko'yu ben başarılı bir iş adamı olmasının yanında, başarılı bir siyasetçi olarak da görüyorum. Türkiye-Ukrayna ilişkilerine de çok önem veriyor. Temenni ederim ki süratle bu süreci başarırız. Putin de barışa hasret. Bu bölgede üzerine düşeni yerine getirir. Burada bizim Kırım Tatarları noktasında ciddi sıkıntımız var. Özellikle gerek Cemiloğlu gerekse Rıfat Çuvarov'un Kırım'a girme yasağının kaldırılmasını Putin'e de söyledik. Poroşenko bu arkadaşlarımızı partisinden seçimde aday gösterecek. Kendi partisinden Ukrayna Parlamentosu'nda yer almaları Kırım için bir kazanımdır.

İkili görüşmeleriniz arasında öne çıkan bir temas var mı?
Fransa Cumhurbaşkanı Hollande ile çok heyecanlı bir görüşmemiz oldu. Fransa-Türkiye ilişkilerini bayağı iyileştirdik ve Hollande döneminde iki ülke ilişkileri hiçbir dönemde olmadığı kadar ileri bir seviyeye gelmiş durumda. Bir de İngiltere Başbakanı Cameron ile eğlenceli bir anekdot oldu. Cameron, bizim Başakşehir Fatih Terim Stadı'ndaki maçta attığımız golleri izlemiş. İkinci gole hayran kalmış. "Bizim takıma da biraz destek olsanız" diye takıldı.

Yurtiçinde yapacağınız teşekkür ziyaretlerine ne zaman başlayacaksınız? İlk ziyaret Rize'ye mi, Bayburt'a mı olacak.
BM Toplantısı'na (21 Eylül) gitmeden önce başlayacağım, herhalde bir günde üçünü çıkartırız.

"IŞİD'in önünü nasıl alırız"a cevap arıyorlar

IŞİD'e Batı ülkelerinden katılımlar konusu gündeme geldi mi?
Hepsini rahatsız ediyor. "Bunun nasıl önünü alacağız" sorusuna cevap arıyorlar. Bizde de değişik ülkelerden gelip bizim üzerimizden geçmek isteyenler var. Ki bunlar da hatırı sayılır miktarda. Bunların bir kısmını biz zaten sınırdışı ettik. Bu konudaki hassasiyet hepsinde var; Almanya, İngiltere, Fransa...

Batı medyasında bu konuda Türkiye'yi suçlayıcı ifadeler yer aldı. Liderlerden bir serzeniş geldi mi?
Benim katıldığım hiçbir oturumda böyle bir şey gündeme gelmedi. Türkiye'yi suçlayıcı bir şey gündeme gelmedi. Akşam gerçekleşen çalışma yemeği de liderler zirvesi şeklinde geçti. Orada da hiç kimseden böyle bir söz sadır olmadı.

Şansölye Merkel 'gerekli talimatı vereceğim' dedi

Merkel'le görüşmenizde dinlemeler konusunu gündeme getirdiniz mi?
Bu konu gündeme geldi ve aynı şekilde orada da istihbarat örgütlerimizi görevlendirme kararını aramızda aldık. Kendileri de gerekli talimatı vereceğini ve süreci yakından takip edeceğini söyledi. İstihbarat örgütlerimiz birbirleriyle daha hassas görüşme halinde olacaklar. Ama dost ülkeler birbirleriyle bu konulardaki hassasiyetlerini,korumalıdır.

Merkel dinleme konusunda ayrıntılı izahat verdi mi?
Onlar bu işi görüşmek suretiyle, nedir ne değildir bütün detaylarını, onlar birbirlerine aktarsınlar, alsınlar dediler. Zaten bu arada bizim MİT müsteşarımızla, onların istihbarat güçleri bir araya gelecekler.

Filistin'i gündeme ben taşıdım

Filistin meselesi gündeme geldi mi?
Bunu, özellikle ben konu ettim. Filistin'deki ateşkesin kalıcı olması noktasında NATO'nun yapabileceği birçok işin olduğunu söyledim. Filistin'de 2 bin 300 kişinin yaşamını yitirdiğini, 50 civarında yaralının ülkemizdeki hastanalerde tedavisinin yapıldığını bizzat ben dile getirdim. Artık ablukanın kaldırılması ve Filistin halkının dünyaya açılması gerektiğini, BM Güvenlik Konseyi ve NATO'nun Filistin'de inisiyatif alması gerektiğini gündeme getirdim. Ve Libya'da şu anda hâlâ bir hükümet kurulamıyor. Aslında parlamento bir seçim yaptı. Bir başkan seçildi. Ancak seçilen başkan görev devir teslimi yapmadan Tobruk'a geçti. Trablus'ta toplantısını yapmayan ama Tobruk'ta toplanan bir Libya meclisi söz konusu. Seçimle gelenin seçimle gitmesi gereği üzerinden hareket edilmesi ve Libya'da bunun artık oturtulması gerekmektedir. Tabii Libya'ya birilerinin dışarıdan müdahale etmemesi gerekir.