Başladı ve hazindir ki üç ay içinde bitti. 1912 Ekim’inde Rusların organize ettiği ve kışkırttığı Karadağ, Bulgaristan ve Yunanistan, peş peşe Osmanlı’ya savaş açtı. Yılın sonuna gelindiğinde Balkanlar elimizden gitti; Batı Trakya bile işgal edildi.
Üstelik, Osmanlı kurşun dahi atamadı. Balkan Savaşı tarihimiz için ibretlerle doludur. Mesela, Selanik Garnizon Komutanı Şükrü Paşa, şehri eliyle Yunan’a teslim etmeye mecbur kaldı. Çünkü halk “savaş istemiyoruz” diye üzerine yürüdü. Çok çarpıcıdır, o savaşa karşı olup rahat etmek isteyenlerin çoğu, yenilginin ardından kılıçtan geçirildi.
Balkan Savaşı’nda ders alınması gereken çok olaylar yaşandı!
1907 Yılı idi…
Karadağ’ın Tuzi Şehri’nde yaşayan Müslümanlar, eskiyen ve yıpranan Nizam Camii’nin onarılması için Osmanlı’ya mektup yazıp, talepte bulundular.
Araya Balkan Savaşı girdi.
Savaşı kaybeden Osmanlı, o topraklardan çekilince, Müslüman ahali gibi camiler ve medreseler de sahipsiz kaldı. Bakımsızlıktan yıkılıp virane haline gelenler, hayvan barınağına dönüştürülenler, çöplük olarak kullanılanlar oldu.
Nizam Camii de bunlardan biriydi. Çünkü Osmanlı o mektubun gereğini yerine getirememişti.
O mektuba cevap, aradan 100 yıl geçtikten sonra Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nden geldi. Tuzi’deki Nizam Camii, TİKA tarafından onarıldı ve ibadete açıldı. Başbakan Yardımcısı Emrullah İşler ile yaptığımız Karadağ Gezisi’nde bize de içine girmek nasip oldu.
Üstelik o bölgede başka bir gerçekle de karşı karşıya kaldık. Gördük ki, aradan 100 yıl geçse de insanların bakışında hiçbir değişiklik yok. Dün Osmanlı’ya gözlerini çevirenler, bugün de Türkiye’ye bakıyorlar. 100 yıl önce Osmanlı’dan talep ettiklerini, bugün Türkiye Cumhuriyeti’nden bekliyorlar.
***
Karadağ’da TİKA’nın gerçekleştirdiği büyük hizmetlerden biri de Bar Şehri’nde açılan Selimiye Camii.
Selimiye’deki cuma hutbesinde Karadağ İslam Birliği Başkanı Rıfat Feyziç, Başbakan Yardımcısı Emrullah İşler’in de aralarında bulunduğu cemaate Fatih’in rüyasını anlattı…
Fatih Sultan Mehmet, rüyasında üç halifeyi görür; aralarında Hz. Ömer yoktur. Ertesi sabah Hocası Ak Şemsettin’e bu rüyayı anlatır ve yorumlamasını ister.
Ak Şemsettin, “Bu rüya Karadağ’ı fethedeceğiniz anlamına gelir” der:
-Fethedeceksiniz, ama o topraklarda adalet olmayacak. Çünkü rüyada adaletin sembolü Hz. Ömer yok.
Rıfat Feyziç, ardından şu sözleri söyledi:
-Osmanlı dönemi hariç, gerçekten de bu topraklarda adalet olmadı. Biz Müslümanlar olarak büyük sıkıntı çektik.
Ardından ekledi:
-Yeni yeni rahatlıyoruz. Çünkü Osmanlı’nın ardından Türkiye bu topraklara yöneldi. Türkiye ne kadar güçlü olursa biz o kadar rahat ediyoruz. Türkiye’nin gücü, bu topraklarda bizim de itibarımızı yükseltiyor.
***
Karadağ’da sokaklarda gezerken, önümüze çıkanlar oldu. Bazılarının başlarında fesler vardı. Genellikle de benzer sözler söylediler:
-Bize çocukluğumuzda büyüklerimiz “Osmanlı bu topraklardan gitti ama Türkler yeniden gelecekler” diyorlardı. Biz hep bunu bekledik. Yanılmamışlar, işte geldiniz, işte burada bizlerle birliktesiniz.
Doğru, biz bir süredir TİKA gibi kuruluşlarımızla oradayız. Ama İtalyanlar hiç ayrılmadılar. Çünkü Karadağ, Berlin Kongresi’nde İtalyanların payına düşen bir topraktı. İtalyanlar, bu hisseyi korumak için hanedanlar arasında kız alıp-verdiler. Akrabalık ilişkileri geliştirdiler. İktisadi ve siyasi ilişkilerini hep sürdürdüler. Bugün de İtalyan etkisi devam ediyor.
Karadağ, Türkiye açısından öylesine müsait bir zemin ki… Bakir bir tabiat ve yatırıma son derece müsait alanlarla dolu. Boşnak, Arnavut ve az sayıdaki Türk nüfusun gözü bizim üzerimizde.
Halen “Osmanlı” diyorlar ve bizi Osmanlı’nın mirasçısı olarak görüyorlar. Balkanlar’dan istesek de kaçamayız, böyle bir lüksümüz yok. Mecburuz ve mahkûmuz, oralarda olmak zorundayız.