Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 28 Eylül 2025'te New York'ta Türkevi'nde yaptığı açıklamada, motor lisanslarının ABD Kongresi'nde bekletildiğini ve bu lisans onayı olmaz ise Türkiye'nin alternatif arayışlara gidebileceğini belirtti. Sayın Hakan Fidan'ın ABD'ye mesajı gayet açık. Motorları vermezseniz başka yerden alırız.

ÖNCEKİ ÖRNEKLER NE SÖYLÜYOR

Türk savunma sanayi mantığı stratejik öngörü ve akılla çalışıyor. 2014 yılında İHA üreteceğimiz zaman ilk başta Kanada dahil pek çok ülkeden çok miktarda İHA motoru alıp depoladık. Çünkü ambargo geleceğini biliyorduk. Bir süre sonra Kanada'dan İHA motorlarının Türkiye'ye ihracına ambargo geldi. Ama sorun olmadı çünkü elimizde yeterince stok olduğu için biz İHA/SİHA üretmeye devam ettik. Ama daha da önemlisi İHA motorları da üretmeyi başardık. İşte TF1700'den tutun da TF10000'e kadar üretilmiş olan pek çok İHA motoru 2013'te başlatılan çalışmaların sonucudur. İkinci örnek ise ALTAY Tankı motorudur. Tankın gövdesini üretirken hem Almanya'dan tank motoru almak için anlaşma yaptık hem de milli tank motoru yapmak için kolları sıvadık. Almanya tank motorlarını bize satmadı biz de kendi motorumuzu yaptık. Ancak bu arada proje ilk başladığında Almanya bize motor vermezse diye Güney Kore'den yaklaşık 100 adet tank motorunu alıp depoladık ve ambargo geldiğinde milli tank projemiz sorunsuz devam etti. Üçüncü örnek ise Patriot-S400-Siper füzesi sürecidir. ABD satın almak istediğimiz Patriot hava savunma füzelerini bize vermedi. Biz Rusya'dan S-400 füzeleri aldık. Ama aynı zamanda kendi yüksek irtifa hava savunma füzemiz olan SİPER füzesini ürettik. KAAN Uçağı Projesi'nde de durum aynı. Bir taraftan uçağın gövdesini yaparken, milli motor yapılana kadar ABD'den 48 adet 29 bin libre itki gücü üretebilen F110 GE 129 motoru almak istiyoruz. Bu arada prototip KAAN uçaklarının yapılması için elimizde 10 adet F110 motor var. Şayet ABD vermezse 48 adet motoru biz de başka ülkelerden temin edebiliriz. Lisans çıkmazsa, Avrupa, Rusya, Çin ya da diğer motor üreticileri alternatif olarak değerlendirilebilir. Motor teknolojisi artık sadece ABD'nin tekelinde değil. O günler geçti. Yine küçük bir bilgi paylaşayım. Aynı önceki örneklerinde olduğu gibi zaten ABD'nin olası çelme takma ihtimaline karşı çok önceden birtakım ülkelerle görüşmeler yapıldı, hatta daha fazlası yapıldı. NATO üyesi olmamız ve ağırlıklı olarak Batı ittifakı içinde yer almamız nedeniyle önceliğimiz ABD üretimi F-16 motorlarında ama olmazsa olmaz değil. Kimse merak etmesin. Bu uçak uçacak.

YERLİ MOTOR GELİŞTİRME SÜRECİ

Savunma Sanayi Başkanı Prof.Dr. Haluk GÖRGÜN'ün belirttiği şekliyle TEI/TR-Motor işbirliğiyle geliştirilen TF‑35000 motoru, KAAN'ın beşinci nesil gereksinimlerini karşılaması hedefiyle tasarlandı. KAAN seri üretimi yabancı değil yerli motor üzerinden planlandı. KAAN savaş uçağı ana motoru TF35000 ve yardımcı güç ünitesi APU60 için geliştirme faaliyetleri başarıyla devam etmektedir. Sayın Görgün ayrıca blok yaklaşımını vurguluyor. İlk versiyonlar mevcut (ithal) motorla başlarken, ilerleyen bloklarda yerli motor sistemine geçileceği belirtiliyor. Tıpkı önceki ana muharebe sistemleri olan tank, hava savunma füzesi, İHA/SİHA'larda olduğu gibi. 5 Ağustos 2016'da resmiyet kazanan MMU projesinde KAAN uçağının ilk prototip uçuşu 21 Şubat 2024'te 13 dakika olarak, ikinci uçuşu ise 6 Mayıs 2024 tarihinde 14 dakika olarak gerçekleştirildi. Uçağın 2028 itibarıyla ilk blokların ABD'den alınması beklenen motorlarla, ABD vermezse başka yerden alınacak motorlarla envantere girmesi ve yerli motorun entegrasyonunun da 2030'da yapılması hedefleniyor. Bunun için yaklaşık bir buçuk milyar dolarlık bütçe ile 30 test motorunun yapılması süreci başarıyla devam etmekte. Bu süreçte 35 bin libre güç üretecek motorun kritik parçaları olan ve yaklaşık 2000 derece sıcaklığa dayanabilen üçüncü nesil kristal kanatçıklar ile yanma odası Türk mühendisleri tarafından üretildi. Bundan sonrası sadece zaman meselesi.