Dün gece ABD Başkanı Donald Trump'ın sosyal medya hesabından yaptığı açıklama, Ankara–Washington hattında yeni bir sayfa açılacağının işaretini verdi. Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile 25 Eylül'de görüşeceğini duyurdu ve özellikle Boeing ile F-16 uçakları konusunda anlaşma yapılacağını vurguladı. Bu mesaj, sadece iki liderin buluşma takvimi değil, aynı zamanda stratejik bir isteğin yansıması niteliği taşıyor.

TRUMP'IN TÜRKİYE'YE VERDİĞİ MESAJ

Öncelikle ABD'nin Türkiye'ye bakışında uzun zamandır var olan "denge politikası"nı görmek gerek. Bir yanda NATO müttefikliği, diğer yanda Ankara'nın Rusya ve Çin ile kurduğu yakın ilişkiler Washington'da soru işaretleri yaratıyor. Trump'ın F-16 ve Boeing vurgusu, ABD'nin Türkiye'nin Batı ittifakından kopmasını istemediğine dair güçlü bir sembol üretme çabasıdır. Bu mesajın ikinci katmanı ise ekonomiye dayanıyor. Boeing, ABD'nin en büyük ihracat markalarından biri. Trump, Türkiye ile yapılacak olası uçak anlaşmalarını sadece savunma eksenli bir iş birliği değil, aynı zamanda iki ülke arasındaki ekonomik köprü olarak sunmak istiyor. Yani Washington, Ankara'yı yeniden pazarında güçlü bir partner olarak konumlandırma arayışında. Üçüncü ve en kritik mesaj ise "güvenlik ortaklığı"dır. F-16 uçak alımı, Türkiye'nin hava kuvvetleri kapasitesini güncellemesi açısından önem taşıyor. Trump, Erdoğan'a şu satır arası mesajı gönderiyor: "Türkiye'nin güvenliğine katkı sağlamaya hazırız, yeter ki stratejik yönünüzü Batı'dan ayırmayın."

ZAMANLAMA MANİDAR

ABD Başkanı Trump'ın bürokratik teamüllerin dışında kendi sosyal medya hesabından Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı davet etmesi zamanlama bakımından da oldukça dikkat çekicidir. Türkiye ile İsrail arasındaki gerilimin arttığı, Sayın Cumhurbaşkanının Şangay İşbirliği Örgütü zirvesine katıldığı bir dönemde olması önemli. ABD'nin silah satışına onay verilmesi kongre sürecine tabi olduğu ve bu kongre sürecinde de ABD'deki Yahudi lobisinin etkin olduğu düşünülürse, ani sayılabilecek bu davetin daha stratejik derinliğe sahip olduğu düşünülebilir. O zaman neden Yahudi lobisi Türkiye'ye silah satışına engel olmuyor diye sormak gerekir. Cevap basit aslında hiç kimse kaybedeceği bir savaşa girmek istemez. Bugüne kadar İsrail'in Türkiye'ye yönelik agresif ve tehditkâr açıklamalarından bir sonuç alınamayacağını birileri anlamış vaziyette. Bu işin daha da travmatize olması ABD ve İsrail'in daha fazla çıkar kaybına uğramasına neden olabilir. Ayrıca Türkiye zaten kendi uçağını kendisi üretme yolunda ilerliyor. Dolayısıyla Türkiye'ye düşman olmak yerine Türkiye ile birlikte hareket etmek daha rasyonel.

BÜTÜN SORUNLAR ÇÖZÜLMEZ

ABD'nin F-16 savaş uçağı ve 200 adet Boeing 737-10 yolcu uçağı satış anlaşması yapmak istemesi mevcut pozisyonu koruma çabası olarak düşünülebilir. Yoksa ABD PKK/PYD'den vazgeçmiş, FETÖ'cüleri teslim edecek değil. Hatta Türkiye'nin daha da zayıflaması için CAATSA yaptırımlarını kaldıracak gibi de görünmüyor. Ayrıca Türkiye'nin parasını ödediği F-35'leri vermeyecekleri de aşikâr. Yani ABD'de değişen bir şey yok. Sadece zamanı ötelemeye çalışıyorlar. Nedir bu zaman diye bakacak olursak bölgedeki kuvvet dengesinin Türkiye aleyhine dönme zamanıdır. Sanırım 2030'da Yunanistan'a F-35 teslimatına güveniyorlar. Tabii bu arada Türkiye'de siyasal istikrarsızlık üretmek için ellerinden geleni de yapmaktan geri durmayacaklardır. Önceki ABD başkanı J.Biden'ın "Türkiye'deki dostlarımızla birlikte Erdoğan'ı devireceğiz" sözü unutulmamalıdır. O yüzden 2030'a kadar milli savaş uçağının üretimine başlanmalıdır. Ama daha da önemlisi Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan liderliğindeki milli ve muktedir siyasi iradenin devamı sağlanmalı, Türkiye'nin siyasi istikrar içinde kalması mutlaka temin edilmelidir.