28 Şubat'ta başlayan İran savaşı, tarafların birbirlerine yönelik yoğun saldırılarıyla devam ediyor. İsrail ve ABD'nin başlangıçta kurguladığı lider odaklı saldırılarla İran'ın dini lideri Hamaney ve ekibinin hedef alınması, İsrail ve ABD'nin siyasal amaçlarını gerçekleştirmeye yetmedi. Bunun üzerine ABD ve İsrail savaşın dördüncü gününden itibaren yüksek yoğunluklu konvansiyonel saldırılara başladılar. Bu stratejinin temel amacı, İran Devrim Muhafızları başta olmak üzere İran'ın silahlı güçlerini ciddi biçimde zayıflatmak, füze atma kapasitesini ortadan kaldırmak ve rejimi çökertecek bir ortam oluşturmaktı. Ancak sahadaki gelişmeler bu planın da beklenen sonucu vermediğini gösteriyor. İran, yoğun saldırılara rağmen askeri kapasitesini koruyarak direnmeye devam ediyor.

İran'ın füze kapasitesi ve dikkat çeken teknik unsurlar

Son günlerde savaşın tansiyonu başlangıca göre biraz düşmüş görünse de karşılıklı saldırılar hâlâ oldukça şiddetli. Burada dikkat çeken nokta İran'ın hipersonik olmayan taktik balistik füzelerinin bin kilometrenin üzerindeki hedeflere ulaşabilmesi ve bölgedeki hava savunma sistemlerini büyük ölçüde aşabilmesi. Bu durum önemli bir teknik soru işaretini de beraberinde getiriyor. Çünkü bu tür uzun menzilli balistik füzelerin hedeflerini yüksek doğrulukla vurabilmesi için GNSS (Global Navigation Satelite System) Küresel Konumlama Uydu Sistemleri'ne ihtiyaç duyulur. Dünyada bu sisteme sadece dört ülke sahiptir: ABD, Rusya, Çin ve Avrupa Birliği. İran'ın bu kapasiteye sahip olmadığı biliniyor. Buna rağmen füzelerin uzun menzildeki İsrail'e, Ürdün'e ve Suudi Arabistan'daki ABD hedeflerine ulaşabilmesi, İran'ın dışarıdan teknolojik destek almış olabileceğini düşündürüyor.

Elektronik harp boyutu

Bir diğer dikkat çekici unsur ise hava savunma radar ve füze sistemlerinin aşılmasıdır. Normal şartlarda bir füzenin doğru rotada ilerlemesi onun mutlaka hedefe ulaşacağı anlamına gelmez. ABD ve İsrail'in bölgedeki radar sistemleri, hava savunma bataryaları, hava savunma muhripleri ve önleme uçakları bu füzeleri havada imha edebilir. Ancak İran füzelerinin önemli bir kısmının bu savunma sistemlerini aşabilmesi, elektronik harp kabiliyetinin devreye girmiş olabileceğini düşündürüyor. Eğer ABD ve İsrail'in radar sistemleri elektronik harp yoluyla baskılanırsa kara, deniz ve havadaki hava savunma sistemlerinin etkinliği ciddi biçimde azalır. Bu tablo, İran'ın önemli ölçüde elektronik harp yeteneği elde ettiğini de ortaya koyuyor. Küresel konumlama desteği ve elektronik harp kapasitesi birlikte değerlendirildiğinde doğal olarak iki ülke akla geliyor: Rusya ve Çin. Dolayısıyla sahada fiziksel olarak bulunmasalar bile İran'a teknolojik destek açısından bu iki ülkenin savaşın içinde olduğunu söylemek mümkündür.

Yıpratma savaşına doğru

ABD'nin bölgeye yeni bir uçak gemisi göndermeye hazırlandığı yönündeki bilgiler, savaşın başlangıç planlamasında ciddi eksiklikler olduğunu da düşündürüyor. Stratejik yığınaklanmanın baştan doğru bir şekilde yapılması gerekirken sonradan ABD tarafından körfeze stratejik takviye gönderilmesi, ABD Genelkurmayı Pentagon ve ABD İstihbarat servislerinin İran'daki durumu doğru tahlil edemediklerini ve planlamalarda stratejik hatalar yaptıklarını gösterir. Daha da önemlisi muharebede stratejik hatalar taktik başarılarla örtülemez. Bütün bunlar bu savaşın giderek bir yıpratma savaşına dönüşmesi ihtimalini ortaya çıkarmaktadır. Böyle bir senaryo ise en çok Rusya ve Çin'in işine gelir. Çünkü ABD ve İsrail'in yıpranması küresel güç dengelerinin Rusya ve Çin lehine değişmesini sağlar. İran'da yıpranmış bir ABD, Rusya ve Çin karşısında zayıf bir ABD demektir.

Bölge ülkeleri için kritik uyarı

Bu süreçte göz ardı edilmemesi gereken bir risk daha var: Provokasyonlar. Sahada istediği sonucu alamayan ABD ve İsrail, bölge ülkelerini savaşın içine çekmeye yönelik hamleler yapabilir. İran'ı çok cepheli bir savaşa sürükleme girişimleri bölgesel dengeleri daha da karmaşık hale getirebilir. Bu nedenle bölge ülkelerinin özellikle provokasyonlara karşı son derece dikkatli ve temkinli davranması gerekiyor. Çünkü savaşın gerçek kazananı çoğu zaman cephedekiler değil, stratejik sabır gösterenlerdir.