Geçtiğimiz yıl 24 Şubat'ta başlayan Ukrayna savaşı, başlangıçtaki konvansiyonel seyrinin aksine sonradan çok farklı özellikler göstermeye başladı. 24 Şubat 2022 tarihinde bütün Ukrayna'yı işgale yönelmiş olan Rus taarruzları, ABD ve Batının önceden yaptıkları hazırlıklar ve Ukrayna'ya sağladıkları başta askeri uzmanlık ve yönetim desteği olmak üzere anlık istihbarat, stinger hava savunma ve Javelin tanksavar silah sistemleri sayesinde önce yavaşladı, sonra yer yer durmaya başladı ve en son Rus kuvvetleri Kırım-Donbass hattında savunmaya çekilmek zorunda kaldılar.

Bu gelişmeler ışığında bundan sonraki savaşların klasik anlamda konvansiyonel savaş konseptine göre düşünülemeyeceğini söylemek mümkündür. Harbin karakteri ve doğası tamamen değişmiştir. Artık savaşların siyasal hedeflerine göre daha savaş başlamadan zaferi garanti edecek yeni savaş yöntemleri oluşturulması adeta zorunluluk haline gelmiştir. Bu bakımdan Ruslar eski soğuk savaş doktrinine göre savaşı yönetirken Ukraynalılar, ABD ve Batı desteğiyle hibrit ve asimetrik savaş yöntemlerini düzenli çatışma dinamikleriyle birleştirerek yeni bir savaş tarzı ortaya koyabildiler.

BATI'NIN AMACI UKRAYNA'NIN SAVAŞI KAZANMASI DEĞİL RUSLARIN YIPRATILMASI

Ancak bu yeni savaş tarzı içinde bazı eksiklikler kasten oluşturularak Ukrayna'nın zafere ulaşması yerine Rusların yıpratılmasının amaçlandığını görüyoruz. Yani baştan savaşın amacı zaten zafer kazanmak değil Rusları yıpratmak olarak belirlenmiş. Bu kapsamda Ukrayna'ya uzun menzilli ateş destek sistemlerinin verilmemesi, stinger alçak irtifa hava savunma sistemleri verilmiş olmasına rağmen gelişmiş orta ve yüksek irtifa hava savunma sistemleri ile tankların tedarikinde yaşanan gecikmeler, Ukrayna'nın Rusya'nın askeri başarısızlıklarından kaynaklanan fırsatları tam olarak ve etkili şekilde kullanabilmesini önlediği gibi, sınırlı ve dar cepheli bölük-tabur seviyesindeki küçük birliklerle yapılan karşı taarruzların dışında daha büyük ve hatta genel karşı taarruz yapılabilmesine de engel oldu. Burada asıl mesele savaşı Ukrayna'nın kazanması değil Rusların kazanmamasının sağlanmasıdır. Bunun için gerektiği durumlarda Ukrayna çeşitli eksiklikler yaratılarak yavaşlatılıyor veya durdurulabiliyor. Dolayısıyla Ukrayna savaşının karakteristiğini stratejik yenişmezlik üzerinden yıpratma şekilde ifade etmek mümkündür. Normal şartlarda konvansiyonel savaş mantığında stratejik yenişmezlik başarısızlık olarak görülse de savaşın amacı yıpratmak olunca stratejik yenişmezlik, amacı elde etmede en uygun araç olabiliyor.

Muhtemelen Nisan ayının ortalarından itibaren Ukrayna'ya sağlanacak tank ve hava savunma sistemleriyle Ruslara karşı Dombass ve Herson istikametlerinden belki bugüne kadarki yapılmış olanlardan daha büyük ama genel bir karşı taarruz seviyesinin altında karşı taarruzlar başlayabilir. Sonuçta henüz savaş uçağı verilmediği için ve muhtemelen yeterli tank verilmemiş olacağından Ukrayna ordusu kesin sonuçlu bir muharebeye giremeyecektir. Ancak özellikle Herson'dan Kırım'a doğru baskının arttırılması Rusların sinir uçlarına dokunacağından etkileri Moskova'dan da hissedilecek şekilde Rus ordusunun dengesi bozulabilir. Ancak bu durumda Rusların dengeyi sağlayabilmek ve hatta üstün duruma geçebilmek için başta Belarus ve Sırbistan olmak üzere savaşı genişletme, Ukrayna'ya aleni şekilde tank veren ülkelerin yakın sınır bölgelerindeki bazı tesisleri vurma gibi inisiyatif alıcı taarruzi eylemleri olabilir. Bu durum Rusya'nın NATO ile mücadeleye girişmesinin de ilk adımları olacaktır. Sonuçta NATO maskesi altında Avrupa savaşa girmek zorunda kalırken, ABD arkadan olan biteni keyifle izleyecektir. Bizi de ilgilendirdiği için böyle bir senaryoya karşı hazırlıklı olmamız gerekmekte.

Aslında böyle bir senaryoda bizi ilgilendiren çok önemli iki husus var. Birincisi Avrupa'nın Ukrayna savaşına daha fazla angaje olması onu başta İsveç gibi aparat ülkelere olan ilgisinden taviz vermek zorunda bırakabilir. İkincisi Avrupa'nın başta PKK/PYD ve FETÖ olmak üzere terör örgütlerine olan desteğini sınırlandırabilir. Türkiye o güne de hazır olmalıdır. O yüzden İsveç üzerinden Türkiye'ye karşı yapılmaya çalışılan provokatif eylemlerin hesabının görüleceği bir gün vardır. Aynı şekilde Suriye ve Irak'ta PKK/PYD'nin Türk Silahlı Kuvvetleriyle baş başa kalacağı günler de çok uzak değil. O gün teröristlerin ne kaçabilecekleri delikleri ne de kendilerini besleyecek destekçileri olacak. Benden söylemesi, gerisini İsveç ve terör örgütleri düşünsün.

Dr.Eray GÜÇLÜER

Altınbaş Üniversitesi Öğretim Üyesi