Dün IMF verilerini analiz ettik. Çeşitli ülkeleri karşılaştırdık. Şimdi sıra önce sanayi üretimini özetlemeye geldi. Sonra da yarın ORTA VADELİ PROGRAM sayılarını özetleyecek ve tartışmaya açacağız. Ama unutmayın 2011 ve sonrasında cari denge açığını küçültmek için fren çekmiştik.
Ağustos ayında sanayi üretimi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1.5 oranında azalarak yaklaşık üç yıl sonra eksiye döndü. Daha önceki en son negatif büyüme oranı 2009'un Kasım ayında yüzde 3 olarak gerçekleşmişti. Böylece 32 aylık kesintisiz büyüme döneminin sonuna gelindi.
Diğer yandan mevsimsel dalgalanmalara ve tatil günlerine göre düzeltilmiş endekse baktığımızda, sanayi üretimindeki düşüşün ciddi boyutlarda ulaştığını görüyoruz. Ağustos ayında sanayi üretimi bir önceki aya göre yüzde 2.3 oranında, üç ay öncesine göre de yüzde 2.6 oranında azalmış. Bu düşüş yıllıklandırıldığında, yüzde 10 gibi bir küçülme oranına işaret ediyor. Sanayi üretimindeki tempo kaybı oldukça yüksek ama bu sürpriz değil. Çünkü imalat sanayii kapasite kullanımı verileri bu yılın başından bu yana düşüyordu. Daha önceki yazılarımızda sık sık bu duruma vurgu yapıyor, sanayi üretiminin er ya da geç bu trende paralel bir seyir izleyeceğini söylüyorduk. Büyük oranda ihracat bazlı gerçekleşen ekstra üretim temposu sanayi üretim temposunu altı ay kadar korumaya yetti, ancak ağustos ayında ve Ramazan'la beraber bu etki de sona erdi. Aşağıdaki grafikte aylık sanayi üretim endeksinin izlediği seyir kapasite kullanım oranlarıyla birlikte veriliyor. Her iki veri de mevsimselliğe göre düzeltildiğinden izlenen trend oldukça sağlıklı bir analiz imkanı sunuyor.

 Grafikte de açıkça görüldüğü üzere, imalat sanayii kapasite kullanım oranı yılın başından bu yana düşüyor (son veri eylül 2012). Yaklaşık sekiz ay boyunca düşerek ortalama yüzde 77 seviyesinden yüzde 73'e gerileyen kapasite kullanım oranına karşılık sanayi üretiminde dalgalı bir seyir söz konusu. Mevsimsel düzeltilmiş ve 2005 ortalamasını 100 olarak sabitleyen endeks yaklaşık on iki aydır 130 seviyesinde bir aşağı bir yukarı dalgalanmaktaydı. Ağustos ayındaki yüzde 2.3'lük düşüşle birlikte sanayi üretim endeksi ocak ayındaki seviyesine geri döndü.

MB YUMUŞAYABİLİR
Önümüzdeki aylarda, düzeltilmiş sanayi üretim endeksindeki düşüşün bir kısmı geri alınacaktır. Dolayısıyla dalgalı seyir bir süre daha devam edebilir. Ancak iç talepte ciddi bir toparlanma olmazsa bu dalgalı seyir de uzun ömürlü olmayacaktır. Grafiğe dikkat edilirse, sanayi üretiminde 2008 küresel krizi sonrası başlayan toparlanma trendi 2011'e kadar güçlü bir şekilde devam ediyor ve kriz öncesi seviyeler geçiliyor. Ancak son bir yıldır bu güçlü trend yerini dalgalanmaya bırakmış durumda. Zaten cari açıktaki arzu ettiğimiz toparlanma da aynı dönemde gerçekleşti.
Ortalama verilere bakarsak 2012'nin ilk sekiz ayında yüzde 2.6 oranında bir sanayi büyüme oranı hesaplıyoruz. Yılın geri kalan dört ayında ciddi bir zıplama olmazsa, yıllık sanayi üretimi büyümesi yüzde 3'ün altında kalacaktır. Bu da GSYH büyüme oranını aşağıya doğru çeker.
Ancak ekonomideki durgunluğun nedenleri arasında dış alemdeki durgunluk kadar, kriz yaşamamak için cari açık problemini küçültmek  isteyen ekonomi yönetiminin tercihlerinin de etkili olduğunu hatırlamak gerekiyor. Bu nedenle önümüzdeki dönemde  Merkez Bankası politikalarını  yumuşatabilir.