Dünyada kur savaşlarının belirtileri görünmeye başladı. Bizim MB'nin ne yapacağı ise tam bir merak konusu
Bir iktisatçı dostum, bankacı olan eşinin ısrarıyla birkaç yıl önce ev alırken İsviçre Frangı cinsinden kredi almış. Kredinin faizi çok düşükmüş, ama şimdi o krediyi aldığına oldukça pişman. Çünkü İsviçre Frangı 2011 yılının başından bu yana yüzde 30 değerlenmiş bulunuyor. Kredi geri ödemelerinde faizden kazancının fersah fersah üstünü kurdan kaybediyor.
Bugünün dünyasında ülke parası nasıl değerleniyor? Ya büyük bir cari denge fazlası verip, döviz kazanıyorsunuz, ülkenizin parası da giren dövizle değerleniyor. Ya da ülkenizin faizi diğer ülke faizlerinden daha fazla, çünkü kamu finansmanı için yabancı paraya ihtiyacınız var. Ve faiz artınca giren döviz ülke parasını aşırı değerlendiriyor.
Tabii bir alternatif daha var. Ya da ülkeniz ve ülkenizin parası dış alem tarafından sağlam bir liman olarak görülürse, faiz ne olursa olsun, ülkenize giren sermaye hareketi, yani ülkemizdeki adı ile sıcak para, girdikçe paranızı değerlendiriyor.
İsviçre tabii bugün sağlam liman olarak görüldüğünden ülkeye giren para sonucu değerleniyordu. 2006 yılında enflasyon farkları için bir düzeltme yapıldığında İsviçre Frangı, euro karşısında 1.43 gibi bir değerdeymiş.
Ancak son günlerde İsviçre Frangı euro karşısında 5 Eylül'de 1.1105 frank bir euro başına değerine çıkınca, İsviçreli Merkez Bankacılar ve tabii ihracatçı ve sanayiciler isyan etmiş. Bu durumda da İsviçre Merkez Bankası ülkenin parasını 1.20 frank euro başına değerde sabitleme kararı vermiş. Bunu nasıl yapacak?
İsviçre Merkez Bankası önce Avrupa Merkez Bankası ile bir görüşme yapmış. Sonra da kuru 1.20 olarak sabitleştirdiğini ve kurun bu düzeyini korumak için elinden gelen her şeyi sonunda kadar yapacağını ilan etmiş. Bu ilandan sonra da İsviçre Frangı dakikalar içinde euroya karşı yüzde 8.2 değer kaybederek hedeflenen değere çok yakın 1.205 değerine ulaşmış. Bu değeri korumak tabii bol miktarda Frank basıp, döviz alarak, piyasadaki İsviçre Frangı cinsi para arzını arttırmak ve elde bol miktarda döviz depolamakla gerçekleşiyor. Tabii bu arada da faizleri mümkün olduğu kadar düşürmek için de 'currency swap' denen işlemleri arttırmak gerek.
Bu işlemin bir de maliyeti var. İsviçre Merkez Bankası Financial Times'ın haberine göre geçen yıl döviz kurunun değerlenmesine karşı yaptığı işlemlerde inanılmayacak boyutta, yani 23 milyar dolar ziyan etmiş, ama etki de kalıcı olmamış. 2010 yılı Temmuz ayında kuru değiştirme işlemlerini bırakmış ama bu yılın ilk altı ayında da tekrar kuru kontrol girişimi yaparak bir 11 milyar dolar kadar ziyan daha etmiş. Ziyan frank satıp elde ettiği dövizlerin yeniden değer kaybetmesi sonucu gerçekleşiyor.
Zararlara rağmen Merkez Bankası dün de, sonuna kadar sınırsız miktarda döviz alacağını deklare etmiş.

BİZDE NE YAPILACAK!
Bir döviz piyasası şirketinin stratejistine göre 'Döviz kuru savaşları başlamış bulunuyor!'. Ancak ayni kişi 'Kur savaşlarının arkasından dış ticaret savaşları yani korumacılık da gelir!' diye eklemiş. 
Brezilya Maliye Bakanı Guido Mantiga bu hafta ABD para miktarını bir kere daha gevşetirse bunun 'currency war' yani kuru savaşlarını başlatacağını ilan etmişti. Brezilyanın da ilk adım olarak faizi yarım puan indirmişti.
Piyasada İsviçre'nin Japonya'nın parasının değerlenmesinden sonra yaptığı kur manipülasyonunun İsviçre Merkez bankasına ilham verdiği konuşuluyor. Japonya G-7 toplantısından sonra yedi ülkenin katılımı ile ülke parasının değerini düşürme operasyonu gerçekleştirmişti.
İsviçre parasının değer kaybetmesi hızlı gerçekleşti ama sürekli olacağı garanti değil tabii.
Erdem Başçı da Ankara'da bankacılarla yaptığı toplantıda Türk parasının yüzde 5-10 kadar aşırı değerli olduğunu söylemişti. Bu durumda faiz indirilmeli mi, yoksa yükseltilmeli mi? Diğer taraftan enflasyon da yükselirse, ne yapılması gerekecek acaba?