Geçen haftanın en önemli gelişmesi Brezilya Merkez Bankası'nın, piyasada üç aylık borçlanma faizi %12.42 iken ve enflasyon ülkenin hedefi olan yüzde 6.5'in üstüne zıplayarak yüzde 7.1'e ulaşmış iken, politika faizini yüzde 12 değerine düşürmesi oldu. Bu Brezilya'da uzun zamandır arttırılan faizlerin ilk defa ve düşürülmesi anlamına geliyor. Tabii enflasyon artarken faizin düşürülmesini piyasa tahmin edememişti. Medya bize şaşırdıkları gibi Brezilya'ya da şaşırdı, gene anlayamadılar.
Brezilya uzun zamandır parası realin değerlenme sürecini yaşamakla beraber faizi yükseltmişti. 2008 yılından bu yana da dolara karşı yüzde 40 değerinde değer kazanmıştı, bu da ihracatı ve sanayi üretimini durgunluğa itmekte idi.
Tabii Latin Amerika'da başkası suçlanacaktı ve derhal ABD'nin para politikasını çok gevşek tutması Brezilya parasının değerlenmesinin nedeni olarak gündeme getirilmişti. Maliye Bakanı Guido Mantiga 'ABD eğer Q3 adı ile anılan yeniden parasal genişleme yaratma yönüne giderse ve doların değeri de düşerse, bunun döviz kuru savaşlarına yol açacağını' belirtmekte gecikmedi.
Brezilya geçmişte faizi yüksek tutsa da, diğer taraftan Brezilya kamu kağıtlarını alanlara yüzde 6 Tobin vergisi uygulayarak yatırımcı dövizi girmesini engelleyen bir uygulaması içinde idi, ama bunu pek engelleyemiyordu.
Aslında paranın aşırı değerlenmesi için temel neden Brezilya'nın 'Dutch disease' adı verilen ekonomik hastalıktan mustarip olması idi. 'Dutch disease' denen 'hastalık', 1977 yılında petrol krizi ortasında Hollanda'da doğalgaz bulununca, Hollanda parasının hızla değerlenmesi ve bunun sonunda imalat sanayinin ihracatının büyük zarar görmesi ile gündeme gelen bir 'takma' addı. Büyük maden, tarım ürünü ve doğal kaynak sahibi Brezilya'nın tüm ürünlerinin piyasada artan Çin talebi nedeni ile çok fiyatlanması bulması ve ekonominin bu sayede hızla büyümesi, ülke parasının da artan döviz girdisi ile değerlenmesini getirmişti. İhracat ve sanayi üretimi bu gelişmelerden zarar etti, ithalat da artmaya başlamıştı. Ticaret ve Sanayi Bakanı Fernando Pimentel ise bu gelişmelere karşılık 'Paramızın değerlenmesi ile de olsa yaşamayı ve ayakta kalmayı öğrenmeliyiz!' diyerek Real'in değerini düşürmek yerine yüksek Real ile yaşama ve sanayiyi koruma önlemlerine girişti. Sanayi için vergi indirimleri, ucuz kredi ve ve devlet alımlarında yerel ürünleri almak gibi adımlar atılmaya başlandı.

IMF büyüme tahminini aşağı çekti
BREZİLYA bütçesi son dönemde artan vergi hasılatı ile 6.5 milyar dolara yakın bir fazla elde etmiş bulunuyor. Bu fazlalık borç servisi yükünü azaltmak için kullanılacak. Brezilya'nın kamu borcu alçak, ama yıllık borç servisi G-20 ülkeleri içinde en yüksek, GSYİH oranı olarak yüzde 6 civarında.
Faiz dışı fazla GSYİH oranı olarak yüzde 3.1'den yüzde 3.4 düzeyine çıkınca faizleri biraz düşürmek mümkün oldu, para politikası gevşetilirken, böylece maliye politikası sıkı kalabildi.
Bu arada IMF Brezilya'nın büyüme tahminini aşağı çekti, büyüme 2011 için yüzde 4.1 ve 2012 için yüzde 3.6 değerine indirildi. Enflasyon yükselecek gibi, çünkü faiz düşünce iç talep artıyor, ama global durgunluk riski de artıyor. Paraları da aşırı değerli. Bu arada sendikalara söz verilen ücret artışları da kapıda! Bakalım ne olacak!