Küresel ekonomi, 2016’ya son 20 yılın en kötü başlangıcını yaptı. Çin ekonomisi, rakamların işaret ettiğinden çok daha zayıf bir durumda. Baltık Endeksi ise 2016 yılının hüzün verecek bir yıl olacağını işaret ediyor.

Yılbaşından bu yana iki hafta geçti. Medyada “En kötü başlangıç yılı” tezi oraya atıldı bile. Karar verilemeyen şey kötü yılbaşının ABD ve Avrupa gibi Batı ülkelerinden mi kaynaklandığı, yoksa Doğu’dan, mesela Çin’den mi geldiği. Kimi ABD’nin yaptıklarını ve yapmadıklarını eleştiriyor, kimi ise Çin’in yaptıklarını ve yapmadıklarını. Ama gerçek olan tek şey ortada ciddi sorunlar olduğu…

ABD krizi yaşadı. İyileşti mi henüz bilinmiyor. Avrupa da krizi yaşadı. İyileşmeye çalışıyor, ama henüz durum karışık. Çin ise 2015 zor günler geçiriyor. Çin şimdi de ihracattan iç tüketime geçişin yani değişimin yarattığı sorunlarla boğuşuyor.

BU ISTIRAP KİMİN YÜZÜNDEN

Ve şimdi de kriz sırası özellikle emtia satıcısı olan gelişen ülkelere geldi. Emtia satıcısı gelişen ülkelerin ıstırap çekme döneminin geldiği kabul ediliyor da karar verilmiyor, kimin yüzünden ızdırap çekilecek veya çekiliyor?
Hisse senedi piyasaları küresel çapta, yıla son 20 yılın en kötü başlangıcını yaşayarak girdiler. Soros, “Çin’in bugünkü durumu bana ABD’de finansal krizin zirvede olduğu 2008 yılının sonunu hatırlatıyor” demiş. ABD Hazine eski Bakanı Larry Summers ise Financial Times’a verdiği beyanatta; “ABD, Avrupa ve gelişen ülkelerdeki domestik performans her zaman gördüğümüzden daha kötü. Risk de her zamankinden fazla” ifadesini kullanmış. Britanya Şansölyesi George Osborne’un mevcut durumla ilgili tespiti ise şu: Global çapta risk değil çok yönlü tehdit kokteyli mevcut!”

SANKİ HÜZÜN VERECEK BİR YIL

Çin ekonomisi GSYİH istatistiklerinin işaret ettiğinden çok daha zayıf bir durumda gibi sanki. Düşen emtia fiyatları, Baltik Dry Index denen ve deniz nakliyatını ölçen endeksin mesajları ve global ticaretteki bariz azalma 2016 yılının hüzün verecek bir yıl olacağını işaret etmekte.
Yarın global analize devam edeceğiz!

Neler yaşanabilir?

Büyüme yaygın bir şekilde zayıflarsa borç alanlar ödeyemez hale gelirler. Yerel paralar aşırı devalüasyon yaşarsa da, onlar borçlarını ödeyemezler. Çin, Yuan’ın değerini düşürürse de Asya ülkeleri kendi paralarını da devalüe etmeye mecbur kalırlar.

Hem işsizlik artıyor, hem borç artıyor

Çin'le ilgili iki veri yeterli. İmalat sanayinin istihdamı 26 aydır yüzde 50'nin altında. Aralıkta da 47.3'e düştü. Yani işsizlik artıyor. Sekiz yıl evvel de Çin’de özel ve kamu borcu bir arada GSYİH sayısının yüzde 160 kadarı idi. Bugün ise borç toplamı 25 trilyon dolar, veya GSYİH’nın yüzde 240'ı! Başka bir veriye gerek var mı?

ABD’de istihdam verileri kuvvetli ama ya geri kalan?

Önümüzü görebilmemiz için biraz da ABD ve FED’deki duruma bakmak gerekecek. ABD’de son gelen istihdam verileri kuvvetli. Fakat emek piyasası geriden gelen bir indikatördür. Atlanta FED’in son yaptığı 2015 yılı Dördüncü Çeyrek için ABD büyüme tahmini analizi, yıllık hale getirilmiş olarak, sadece yüzde 0.8 büyümeye işaret ediyor. En zayıf olan da imalat sanayisi sektörü. Sanayi üretimi eksi 0.4 ile daralmış durumda, 0.2 pozitif beklentinin çok altında . Bu resesyon geliyor demek değil ama gelecekte sorunlar büyüyecek demek de olabilir. ABD’de üretici fiyat endeksleri de yüzde 0.2 daraldı.
Yani enflasyon da kıpırdamıyor.