25 Ağustos 2016'da Tuğrul Belli, Dünya Gazetesi'nde bir köşe yazısı yazmış ve de "Kalan tek çözüm maliye politikaları mı?" sorusunu sormuştu. Bu soru önemli çünkü ne gelişmiş ülkeler ne de gelişen ülkeler, daha önceki dönemlerdeki büyüme hızlarına, tüm yüksek doz para politikası uygulamalarına rağmen, 2007-2008 döneminden bu yana pek yaklaşamıyorlar.

Örneğin Harvard Üniversitesi'nden Larry Summers’a göre verimlik artışındaki yavaşlama ve demografik faktörler (yani çalışan nüfusun toplam nüfusa göre azalması gibi faktörler), gelir dağılımının bozulması, şirket kârlılıklarının azalması gibi faktörler büyümenin artışını frenliyor.

Tabii birçok başka görüşler de var ama birçok kimse de merkez bankalarının uyguladığı para politikalarının artık pek çözüm getirmediğini ve artık maliye politikasının devreye girmesinin de gerektiğini vurguluyor. Çünkü sıfıra yakın hatta negatif faizlere rağmen ne büyüme ne de enflasyon pek arttırılamıyor.

Bu kadar düşük enflasyon ve düşük büyüme var iken maliye politikalarının işe yaraması gerekir. Tuğrul Belli tahvil getirileri bu kadar düşükken devletin daha da borçlanıp kamu yatırımı yapması ve bu yatırımların altyapı yatırımlarına dönük olması ekonomilerin yeniden canlanmasına yol açabilir diye düşünmüş.

Tabii göz altına alınması gereken başka unsurlar ve sorunlar da var. Örneğin Larry Summers adlı iktisatçı FED Başkanı Janet Yellen’in bu yılki Jackson Hole toplantısı konuşmasından sonra bir ikaz yapmıştı. FED’in en büyük sorunu bir sonraki resesyonu göğüsleyebilmek için yapılabilecek para politikası yaklaşımları geliştirmektir, şu anda çok düşük reel ve nominal faiz hadleri nedeniyle FED’in elinde fazla silahı yok demişti.

San Fransisco FED'den John Williams da, bu dönemde bir resesyon gündeme gelirse ilk atılacak adım 'countercyclical' maliye politikası olmalıdır diyor. Tabi önümüzdeki çarşamba günü, yani 21 Eylül 2016 tarihinde FED’in faiz artırıp artırmayacağını göreceğiz, çünkü FED toplantısı var. Birçok iktisatçı daha büyük bütçe açığı yaratılarak elde edilecek fonların düşük faiz ortamında kamu yatırımına aktarılmasını tavsiye ediyor. Kamu yatırımı artışı özel yatırım artışını da teşvik eder! Ben çok uzun zamandır, FED faizi Aralık 2016 ayından önce artırmasın demekte idim. Hâlâ da aralıktan önce artırmayacağını düşünüyorum. Bakalım ne olacak, ABD ne yapacak!