Bu hafta sonu İspanya’da seçim vardı. Göründüğü kadarı ile seçim sonuçları oldukça karışık ve durum henüz pek belli değil.

İspanya 48 milyon kadar nüfusu olan bir ülke. Bu nüfusun yüzde 94 kadarı Roman Katolik ama çok farklı etnik kökenli İspanyol var. Örneğin yüzde 17 kadarı Katalan, yüzde 2 kadarı Bask ve yüzde 7 kadarı Gallik. Katalanların ve hatta Baskların bağımsızlık peşinde olduğu da artık her yerde biliniyor.
İspanya 17. yüzyıla kadar dünyanın en önemli ülkelerinden biri olarak yaşamış, ama sonra deniz hakimiyetini ve de sanayi üretimini İngiltere, Fransa ve Almanya’ya bırakmış bir Avrupa ülkesi. 1930’lu yıllardaki iç savaş sonrasında, 1936-1975 arasında da Diktatör Franco tarafından uzun süre yönetilmiş ama kişi başına 30 bin doların üstünde geliri olan bir ülke.
İspanya Diktatör Franco sonrası dönemin büyük kısmında, tam 33 yıl iki parti tarafından yönetilmiş. Hiç koalisyon da olmamış. Bugün Mariano Rajoy’un Başkanı olduğu, işbaşındaki PP adlı ve 2011 yılında kriz ortamında yeniden yönetimi almış olan konservatif parti ve halen muhalefetteki Pedro Sanchez tarafından yönetilen eski sosyalist parti, iki büyük parti idiler. Vatandaşlar bugün ekonomi yüzde 3 civarında büyüse de, krizde işbaşında olan Rajoy’dan, çok kemer sıktırdığı için pek memnun değil. Bugün işsizlik azaldı ama ancak yüzde 20 civarına indi. Bu arada bir de Ciudadanos adlı ve 36 yaşındaki genç hukukçu, Katalan kökenli ve çok akıllı konuşan Albert Rivera’nın yeni ve orta yolcu partisi ortaya çıktı. Tabii bir de yeni 'kemer sıkma karşıtı radikal sol' 37 yaşındaki siyaset Bilimi Profesörü Pablo İglasias’ın Podemos Partisi taraftar buldu ve büyüdü.
İspanya’dan sızan verilere göre seçimi kazanacak olan parti işbaşındaki muhafazakar Rajoy’un PP partisi oldu, ancak hükümeti kuracak çoğunluk da oluşmayacak ve koalisyon kurulması gerekecekti. Çünkü 350 milletvekilinin 176 tanesini alamadı.
Vatandaşlar eski partilerden, rüşvet ve kıyakçılık işlerine bulaştıkları için şikayetçiler. Ülkenin değişimini istiyorlar. Hatta bazıları Rivera’nın yeni partisinin veya Pablo İglasias’ın yeni sol partisi Podemos’un iyimser bir görüşle çok oy alabileceği kanısında idiler. Üçlü koalisyon gerekecek gibi duruyor. İspanya bugün çok bölünmüş bir ülke! En çok oy alan parti bile Hükümette olmayabilir.
Bu yazı yazılırken oy sayımı bitmemişti ama işbaşındaki Rajoy’un partisi PP ise taşrada aldığı oylarla 350 milletvekilinin ancak 124 kadarını çıkarttı, oyların yüzde 28 kadarını alabildi, 176 milletvekili limit sayısını geçemedi. Eski sosyalistler 94 kadar milletvekili ve yüzde 22 üstü oy aldılar gibi. Yeni sol parti Podemos yüzde 20 oy ve 68 milletvekili çıkartmış gibi gözüküyor ama sayılar değişebilir. Yeni, piyasaya dönük siyasetçi Rivera’nın partisi de dördüncü gelmesine ve sadece yüzde 15 oy almasına rağmen koalisyonda ortak olabilir. Ama Rivera, Katalan kökenine rağmen Katalanlardan bile pek oy da alamamış olabilir .
Çok önemli bir sonuç da, İspanya’da bir sosyalist partiler koalisyonu kurulması olur.
Ancak İspanya koalisyona da hiç alışık değil. Koalisyon gerçekleşirse çok değişim talebi olacak olması da, yeni hükümetin işini önümüzdeki dönemde iyice zorlaştıracak. Gene de öyle gözüküyor ki İspanya’da iki parti dönemi sona erecek ve küçük veya yeni partiler de hükümete koalisyonla girecekler. Eğer sosyalist koalisyonu kurulursa da İspanya’daki ekonomik yaklaşım tamamen, kökünden değişmek zorunda kalabilir.