İhracatta geçen yıldan beri devam eden yatay ve aşağı yönlü trend temmuz ayında da devam etti. Temmuz ayında yüzde 11,5 oranında azalan aylık ihracat 10 milyar doların altına düştü. Geçen yılın temmuz ayında ihracat 11.1 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmişti. Yılın ilk yedi aylık bölümüne bakıldığında geçen yıla göre dolar bazında yüzde 3,6’lık bir düşüş söz konusu. Yani temmuz ayında ihracatta görülen düşüş yılın ilk yarısına göre daha keskin olmuş. Kuşkusuz bunda 15 Temmuz’un da payı vardır.

Buna karşılık geçen yılın temmuz ayında 18,2 milyar dolar olan ithalat yüzde 19,7 oranında azalarak 14,6 milyar dolara geriledi. İthalattaki azalma daha fazla olduğu için de geçen yıl 7,1 milyar dolar olan aylık dış ticaret açığı 4,8 milyar dolara geriledi. İthalatın, ve dolayısıyla dış ticaret açığının gerilemesinde, hem petrol fiyatlarındaki düşük seyrin devam etmesi hem de iç talepte hissedilen yavaşlık ve zayıflamanın etkisi var.

Mevsimsel etkiler ve tatil günlerine göre düzeltilmiş rakamlara bakacak olursak, temmuz ayında ihracatın bir önceki aya göre yüzde 9 oranında, ithalatın da yüzde 9,2 oranında gerilediğini görüyoruz. Mevsimsel düzeltilmiş verilerde aylık ihracat mayıs ve haziran aylarında artış gösteriyordu. Aşağıdaki grafikte de görüldüğü üzere hem ihracat hem de ithalat temmuz ayında, 15 Temmuz’un da etkisiyle, keskin bir düşüş yaşamış.

Buna karşılık İhracat Meclisi'nin açıkladığı gayrı resmi rakamlara göre ihracat ağustos ayında toparlanıyor. TİM’in verilerine göre ağustos ayında ihracat yeniden artışa geçerek ve yüzde 6,9’luk artışla 11.2 milyar dolara yükselmiş. Rusya ile ilişkilerin yeniden rayına oturmaya başladığı düşünülürse, ihracatın artmasını beklemek çok da yanlış bir tahmin olmaz. Ancak bunun etkisini hemen değil ama yıl sonuna doğru ve zamana yayılarak görmemiz daha doğru bir beklenti olur.

Bölgelere göre ihracatın detaylarına baktığımızda AB üyesi Avrupa ülkelerine ihracat temmuz ayında sadece yüzde 1,7 oranında azalmış Ancak buna karşılık Rusya’nın da içinde bulunduğu AB dışı Avrupa ülkelerine yapılan ihracat yüzde 17,3 oranında gerilemiş. İhracatımızın yarıdan fazlasını AB üyesi Avrupa ülkelerine yaptığımız düşünülürse tek başına Rusya faktörünün de ihracattaki düşüşü anlatmaya yeterli olmadığı görülecektir. Bu nedenle, Rusya ile toparlanacak olan ticari ilişkilerin ihracattaki olumsuz seyri bir anda etkilemesi ve çare olması beklenmemeli. Orta doğu ülkelerine yaptığımız ihracat da yüzde 17,3 oranında azalmış.