İtiraf etmem gerekiyor ki bu yazıyı yazmadan evvel “Djibouti tam nerededir?” diye haritaya bakmam gerekti. Djibouti, Suudi Arabistan ile Eritrea ve Etiyopya arasından geçip Kızıl Deniz’den açık denize çıkıldığında, doğusunda Yemen ve güneyinde Somalya olan, küçücük, fakir ve de çok sorunlu bir ülke. Ülkenin büyük şehri, başşehri ve limanının adı da Djibouti. Ülke küçücük ne demek ? Nüfusu 2015 yılında 828 bin kişi olarak konuşuluyor. Bu nüfusun da yüzde 60 kadarı işsiz, yani boş oturuyor (evet, yanlış yok, yüzde 60 kadarı ) ! Çünkü bu ülkede ne tarım var, ne de sanayi. Ne çimen, ne orman, ne de su. Sadece biraz inşaat var denebilir. Bu ülkenin GSYİH denen toplam üretimi nominal kur ile 1.6 milyar dolar civarında.

Peki Djibouti neden önemli de, onu haritada aramaktaydım? Bu ülkenin milli geliri yani üretimi nüfusa bölündüğü zaman, satın alma gücü paritesiyle bile baksanız kişi başına gelir yılda sadece 3100 dolar civarında. Ülke ihracatı 130 milyon dolar, ithalatı 970 milyon dolar kadar. Yani cari açık çok büyük, her şey, yiyecek içecek dâhil, ithal ediliyor. Ülke bir Fransız sömürgesi olarak durumu idare etmiş, ülkede hâlâ Fransız askerleri de mevcut. Ama 1977 yılında Djibouti bir devlet olmuş.

Fakat diğer taraftan ABD’nin Djibuti’de askerleri ve bir de kira ödeyen askeri üssü var: Afrika’daki tek ABD üssü. Obama bu yıl kira anlaşmasını 20 yıl daha uzatmış.

Ama Djibouti’ye bu yıl uzaklardan bir de “piyango” vurdu! Djibouti geçen perşembe günü Çin tarafından açıklandığı gibi Çin ile, Çin’in kendi ülke toprakları dışında ilk sürekli askeri üssünü kurması için anlaştı. Çin gemileri, ithalat ve ihracatları taşıyan gemilerin Aden Körfezi’nde korsanlar tarafından talan edilmesine karşı 2008 yılında Birleşmiş Milletler tarafından organize edilen güvenlik sistemine dâhildi. Şimdi ise yerleşik bir askeri üssü olacak. Çin ordusunun başı General Fang Fenghui geçen ay Djibouti’yi ziyaret ederek anlaşmayı tamamlamıştı.

Çin Djibuti’deki altyapıya geçmişte çok katkı yapmış. Yüz milyonlarca dolar harcayarak ülkenin küçük limanını, büyük ve modern bir liman yapmaya çalışmış. Çin ayrıca milyarlarca dolar da harcayarak Etiyopya’nın başkenti Adis Ababa’dan Djibouti’ye tren yolunu da gerçekleştirmiş. Çin şimdi Djibouti’de bir üs sahibi olarak, hem Ortadoğu’dan gelecek petrolü, hem de taşımayı yapacak gemilerini koruyabilecek. Ama diğer taraftan da hem Ortadoğu’da, hem de Afrika’da ve hem de Hint Okyanusu’nda, hazır ve nazır olacak. Arabistan’a da oldukça hâkim olabileceği de söylenebilir. Çin ilk başta 10 yıllık bir anlaşma ile başlamayı tercih etmiş.

ABD’nin Djibouti’deki üssünün adı “Camp Lemonnier”. Bu kampta 4000 kişilik bir askeri güç bulunuyor. ABD 2003 yılından beri üste F-15 savaş uçakları ve de “drone” tipi silahlar bulunduruyor. ABD Yemen ve Somaliya’da drone silahlarını kullanabilmek için de 2013 yılından bu yana 1. 8 milyar dolar harcamış.

Tabii Fransa’nın da küçük bir üssü mevcut. Japonya da bölgede deniz taşımacılığını korumak için Birleşmiş Milletler tarafından organize edilen güce dâhil olmuş, orada mevcut.

Ama Çin bu ülkelerin hepsinden daha fazla kaynak ayırıyor. Çünkü Djibouti Çin’in kendi ülkesi dışındaki ilk askeri üssü olacak. Afrika ve Ortadoğu’da bulunmanın kestirme yolu bu üs! Yakında Rusya da gelebilir!