Avrupa Birliği hâlâ 2008 yılındaki kriz öncesi ekonomik büyüklüğüne gelmek için çabalamakta. Geçtiğimiz cuma günü 19 ülkelik Euro Bölgesi’nin son ekonomik verileri yayınlandı. 2015 yılının son çeyreğinde Euro Bölgesi yıllıklandırılmış olarak yüzde 1.1 büyüdü. Ama toplam yıllık üretim miktarı 2008 yılının az biraz da olsa altında kaldı.

Krizi çıkartmış olan ABD ekonomisi dâhil dünyanın birçok ülkesi eski ekonomik düzeyini aşan şekilde toparlanmışken, Euro Bölgesi hâlâ problemlerle uğraşıyor. Bankaların sorunlu kredileri hala temizlenemedi, krediler büyümeye başlamadı ve ülke hükümetleri popüler olmayan ekonomik adımlar atamaya cesaret edemiyorlar. Tabii şimdi de bir de mülteci sorunu ortaya çıktı. Bu sorunlar Euro Bölgesi’nin daha yüksek dozda siyasi sorunlar ve gerilim yaşamasına neden oluyor. Tabii sorunların önemli bir kısmı da 19 ülkenin farklı vergi ve de harcama yaklaşımları olmasından kaynaklanıyor. Çünkü Federal Hükümet yok!

ABD 2007 zirvesini aştı

Krizi başlatan ülke ABD 2011 yılının üçüncü çeyreğinde 2007 yılındaki ekonomik zirveyi aşmıştı. Çünkü Federal Hükümet bankaların yarattığı sorunlara derhal müdahale etmişti. FED de faizleri düşük tutmuş ve ekonomiyi ayağa kaldırmak için güçlü bir “stimulus” yaklaşımına girişmişti. Halbuki birçok Avrupa ülkesi kriz başlayınca harcamaları kısmış, kemer sıkma politikaları uygulamıştı. Hatta bir önceki Avrupa Merkez Bankası Başkanı Claude Trichet faizleri artırmaya kalkışmıştı. 2011 sonunda işbaşına gelen Mario Draghi bile geçen yıla 2008 yılı ilk çeyreğini aşmasına yetecek kadar bir “stimulus” programı uygulayamamıştı. Çünkü çeşitli ülkelerden gelen Yönetim Kurulu üyeleri ne yapılması gerektiği konusunda anlaşamamışlardı.
Enflasyon konusunda bir düzeltme yaptıktan sonra, euro para birimini kullanan ülkelere bakılırsa 2015 yılının son üç ayındaki mal ve hizmet üretimi 2.470 trilyon euro olmuştu. Bu 2008 yılının ilke çeyreğindeki 2.471 trilyon euro değerindeki üretime nerede ise eşitti. Euro Bölgesinin ancak 2016 yılının ilk çeyreği sonunda 2008 yılının ilk çeyreğini aşması bekleniyor.
Ancak Euro Bölgesi’nin bazı sorunlar yaşaması ve hatta yeniden resesyona girmesini bekleyenler bile var. Büyük Avrupa bankalarının hisse senetlerin değer kaybı veya Portekiz gibi bazı ülkelerin büyümeyi arttıracak bazı önlemlere karşı çıkması ciddi sorunlar çıkartabilir. Ancak bir de ülkeler arası farklılık var. Eurostat araştırmaları, Euro Bölgesi’nin iki ayrı ülke gibi iki farklı yapıya bölünmüş olduğunu söylüyor. Almanya ve Danimarka gibi ülkeler kaybettikleri üretimi geri yakalar durumdalar. Ama örneğin İspanya, İtalya ve Yunanistan gibi ülkeler ise 2008 yılına göre oldukça fakirleşmiş durumdalar. Yunanistan bugün 2008 öncesindeki büyüklüğünün sadece üçte ikisi kadar. İspanya konut sektöründe çıkan bankacılık sorunlarını aşmış bulunuyor ve hızla büyüyor ama işsizlik oranı hala yüzde 21 civarında. Ekonominin büyüklüğü de 2008 yılının altında.

Ülkeler önlem talep ediyor

Çeşitli ülkeler de çeşitli ekonomik önlemler talep etmekteler. Örneğin İtalya yeni istihdam yaratabilmek için kamu harcamalarını arttırmak talebinde. Almanya ise borç stokunu azaltmak için çaba sarf ediyor. Almanya’da işsizlik yüzde 4.5 düzeyine indi. Euro kullanmayan Britanya da yüzde 5.1 düzeyinde işsizlik yaşamakta, yüzde 4.9’luk ABD düzeyine yakın gibi! Fransa ise 2008 yılında kaybettiği ekonomik üretim düzeyini çok az geçmiş bulunuyor. Sosyalist Hükümet sendikalara sert çıkamıyor. Gene de Avrupa Merkez Bankası’nın aldığı tedbirler nedeniyle Euro Bölgesi’nde kredi ucuz. Düşük enerji fiyatları da Avrupa’ya yarıyor, tüketim harcamalarını arttırıyor.