Oldukça önemli ama tehlikeli değişmeler Batı’nın ağır topları arasında gerilim yaratacak duruma geldi. Aşağıda kısa bir özet var.
Asya’da kısa adı ADB olan bir Asya Kalkınma Bankası vardı,1966 yılında kurulmuştu, 48 adedi Asya’dan olan 67 üye ülkesi vardı, ama Asya Pasifik ülkeleri Bankanın Japonya ve ABD’nin kontrolunda olmasına bozuluyorlardı.
Çin ise önemli bir adım atıp, AIIB kısa adlı Asya Altyapı Yatırımı Bankasını kurmakla meşguldü ve bu yeni kuruma 50 milyar dolar sermaye koyarak batının kontroluna girmemesini sağlama yönünde ilerliyordu.
ABD ise TPP kısa adlı Trans Pasifik Ticaret Ortaklığı anlaşmasını gündeme getirerek bu bölgede gücünü gene de farklı şekilde olsa da devam ettirme çabası içinde idi.
Ancak 2013 yılından başlayarak ilginç gelişmeler oldu. David Cameron İngiltere’yi Batı Dünyası olaylarının dışına çekmişti. David Cameron yönetimindeki İngiltere Asya’ya dönerek Çin’in temel yatırım destinasyonu rolüne soyunmaya karar verdi. Fransa ve Almanya zaten Çin ile flört halinde idiler, ama İngiltere Dalai Lama’ya verdiği destek ile o güne kadar Çin’i küstürmüştü.
Fakat İngiltere pek yerinde duramadı, birden değişti ve son iki haftada Dalai Lama’yı “boşadı” ve Çin tarafından kurulan AIIB’ye kurucu üye olmaya karar verdi. Bu alenen ABD’ye karşı gelmek anlamına geliyordu. Geçmişte hemen hemen hiç olmamıştı.
İngiltere Nato’nun her yıl milli gelirinin yüzde 2 kadarı askeri harcama yapmak şartına da uymuyordu. Kalkınma projelerine GSYİH’nın yüzde 0.7 kadarını ayırıyor ve kaynağı askeri harcamaları kısarak yaratıyordu.
Kaldı ki Minsk’teki son Putin görüşmelerini de Fransa ve Almanya yapmıştı, İngiltere ise katılmamıştı. İngiltere Libya krizinde de ortalıkta gözükmemişti. İngiltere Libya’da askeri müdahale gerektiğini tezini önder olarak gündeme getirmiş, ama kendi askeri müdahaleye katılmamıştı .
Öyle gözüküyordu ki İngiltere nükleer silahlar ve uçak gemileri gibi askeri güç unsurlarına sahip olsa da, güç kullanmaktan uzak durmaya çalışıyordu. Bu durum ABD’nin Seattle’daki Gates Foundation kurumu tarafından alkışlansa da Washington’daki Pentagon’da şüphe ile karşılanıyordu.
İngiltere Afganistan ve Irak’taki askeri müdahalelerin sonuçlarına bakarak son dönemde askeri müdahalelerden kaçınmaya başlamış ve Suriye’de havadan bombardımanın da, Parlamentonun kararı sonucu, dışında kalmıştı.
ABD ile İngiltere de son dönemde yabancı firmalara bakış açısından da farklılaşmıştı. ABD Çin’in Huawei adlı Telekom firmasına birçok engel çıkarmış ve güvenlik bahanelerini engelleme yapmak için kullanmıştı. Halbuki İngiltere Huawei için yerlere “hoş geldiniz “ halıları sermişti . İngiliz George Osborne ise Huawei için “Fantastik bir şirket, İngiltere’de çok geleceği olacak!” diyordu.Bir İngiliz medyasına göre ise İngiltere Huawei ve Çin ile kesin “halvet “ olmuştu.
Bakalım ABD –İngiltere gerilimi önümüzdeki dönemde nereye varacak!