• $7,3735
  • €8,9795
  • 442.939
  • 1551.57
05 Ekim 2012 Cuma

Yılı %8-9 enflasyonla kapatırız beklenen düşüş 2013'e kaldı

Önümüzdeki üç ay içerisinde enflasyonun fazla düşmesini beklememek gerekiyor. Yıl sonunu büyük ihtimalle yüzde 8-9 arasında kapatırız. Geçen yıl bu rakam Aralık ayında yüzde 10.4 olmuştu. Bu nedenle yüzde  8-9 aralığı kısmi bir düşüş sayılabilir ancak enflasyonda beklenen asıl düşüş 2013'e sarkacak

Eylül ayında tüketici fiyatları yüzde 1 arttı. Bu oran geçen yılın aynı ayında yüzde 0.8 civarında olduğundan yıllık enflasyonu yaklaşık 0.3 puan artırdı. Sonuçta Ağustos sonunda yüzde 8.9 seviyesinde olan yıllık enflasyon Eylül ayında yüzde 9.2 seviyesine yükseldi. Ancak yapılan vergi ve fiyat artışlarının tüm etkisi eylül ayında görülemüyor, çünkü zamların bir kısmı ekim ve sonrası aylardaki verilerde gözükecek. Yıllık enflasyon oranı, Merkez Bankasının yıl sonu hedefinin 4 puan kadar üzerinde. Ülkemizde medyanın kötü alışkanlıkları vardır. Örneğin bu ay patlıcanın fiyatının yüzde 33 arttığı ve bunun bu ay için en yüksek fiyat artışı olduğu gündeme getirildi. Benzer şekilde de en düşük fiyatların balık sektöründe gerçekleştiği ve yüzde 35 fiyat düşüşü yaşandığı vurgulandı. Kimse sormuyor ki patlıcan insanların aile bütçelerinin yüzde kaçıdır? Bilimsel gözlükle fiyatın değişim oranı değil, aile bütçesine etkisi önemlidir. Veya mevsimlik gelişmeler de önemli. Balık fiyatındaki düşüş av kuralları nedeni ile mevsimlik ve geçici değil mi? Bilimsel bir yaklaşımda çeşitli mal ve hizmet gruplarının enflasyona katkısı hesaplanır. Tablo son eylül enflasyon verilerine dayanarak hazırlandı ve ana harcama gruplarının yıllık enflasyona yaptığı katkıyı özetliyor. Katkı, harcama grubunun tüketimdeki payı ile grubun ortalama fiyat değişimi çarpılarak  elde ediliyor.

ÇOK DEĞİŞİKLİK YOK
Tablo aylık değil yıllık enflasyonu gösteriyor ve görüldüğü üzere yıllık enflasyonun detayında görünüm şu anda henüz  hemen hemen hiç değişmemiş. Sadece gıda ve alkolsüz içecek grubunda görülen fiyat artışları sonucu bu grubun enflasyona katkısı 2.4 puandan 2.7 puana yükselmiş. Zaten bu artış da yıllık enflasyondaki eylül yükselişini açıklamaya yetiyor. Diğer harcama gruplarında pek bir göze çarpan değişiklik yok. Ama arkası gelecek ay! Normalde enflasyonun yılın son çeyreğinde hızlı bir şekilde düşmesi bekleniyordu. Ancak son dönemde bilinçli şekilde yavaşlatılan büyümenin bütçe açığına etkilerini azaltma  ve bütçe gelirlerini arttırma yönünde alınan tedbirler (yani zamlar ve fiyat ayarlamaları) enflasyondaki beklenen düşüşü erteleyecek.

Çekirdek enflasyonda görünüm gayet iyi
TABLODA görünmüyor ama enflasyon verilerinde bir kaç da olumlu haber var. Birincisi, çekirdek enflasyon göstergelerindeki düşüş eğilimi Eylül ayında da devam etmiş. Enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler, tütün ürünleri ve altın fiyatlarının hariç tutulduğu I endeksinde enflasyon tam bir yıl sonra yüzde 7'nin altına gerilemiş. Aynı zamanda, eylül ayında ortalama yüzde 1 artan üretici fiyatlarında da enflasyon yıllık bazda yüzde 4 seviyesine gerilemiş durumda.

Yeni vergiler gelir mi?
PEKİ çekirdek enflasyon göstergelerindeki düşüş asıl enflasyona ne zaman yansıyacak? Öncelikle, yukarıda değindiğimiz vergi ve fiyat ayarlamalarının önümüzdeki bir iki ayda enflasyonu bir-iki puan yukarı çekeceğini söylememiz gerek. Daha sonrasında ise yeni fiyat ayarlamalarının ve yeni vergi artışlarının söz konusu olup olmayacağı da önem kazanıyor. Bütçede açığın kontrolden çıkmaması için alınması  gereken tedbirlerin özellikle Ocak ayından itibaren  devreye girmesi beklendiğinden, enflasyondaki düşüş beklendiği kadar keskin ve hızlı olmayabilir.

2011'de %10'un üzerine çıkmıştı
BU sürede küresel fiyatların ne olacağı da önem kazanıyor. Önümüzdeki üç ay içerisinde enflasyonun fazla düşmesini beklememek gerekiyor. Yıl sonunu büyük ihtimalle yüzde 8-9 arasında kapatırız. Geçen yıl bu rakam aralık ayında yüzde 10.4 olmuştu. Bu nedenle yüzde  8-9 aralığı kısmi bir düşüş sayılabilir ancak enflasyonda beklenen asıl düşüş 2013'e sarkacak.

"yiliyuzde.jpg"

<p>Amerika Birleşik Devletlerinde 46. Başkan Demokrat Lider Joe Biden oldu. </p><p>ABD'de yeni

ABD'de yeni dönem başladı

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Josep Borell ile görüştü

Uludağ'a yerleşen çiftin kentten uzak sıra dışı hayatı