ABD’nin para politikası ve faizlerin olası gidişatı dün gene medyada uzun uzun tartışmalara yol açtı. Hatırlanırsa bundan bir iki hafta evvel The Economist dergisi FED iktisatçılarının farklı düşünen iki gruba bölündüğünü vurgulamıştı. Biz de bu durumu bu sütunda haber yapmıştık. Özetle deniyordu ki, “Genelde ABD Merkez Bankası “consensus driven “ yani anlaşma ve uzlaşmaya hoşgörü ile bakan, ekip çalışmasına inanan bir kurum olarak bilinir. Ancak son dönemde FED içinde görüş ayrılığı ve taraflara bölünme hissediliyor!”

FED Başkan Yardımcısı Stanley Fischer’in liderliğini yaptığı bir grup, klasik bir yorumdan hareket ediyor. Bu yoruma göre işsizliğin azalması, önce ücretlerin sonra da enflasyonun yükselmesine yol açar. 2015 yılının sonuna doğru işsizlik hızla azalmıştı ve yüzde 5 düzeyine inmişti. Bu durumda enflasyonun yukarıya doğru yükselmesi kaçınılamaz bir durumdu. Ama fiyat ve ücretleri kontrol altında tutabilmek için de Fischer tarafı önceden hareket edilerek, faizler, geç kalınmadan biraz yükseltilmeli diyordu. Aralık ayında Fischer grubu FED toplantısına hakim olmuş ve de FED faizleri yükseltmişti.
FED içindeki ikinci grup ise FED Yönetim Kurulu üyesi ve aslında bir akademisyen olan Bayan Lael Brainard tarafından yönlendirilmekte idi ve finansal piyasaların doğal yapısı ve de doların özel durumu da gözaltına alındığında FED’in yavaş hareket etmesi görüşünde idiler. Faiz artışı aralık sonrası kuvvetle ve sık sık yapılırsa da ABD ve de Dünyanın resesyona düşmesi olasılığı ortaya çıkabilirdi.
Stanley Fischer tarafı Aralık ayındaki faiz kararına hâkim olmuştu. Mart ayındaki FED toplantısında da Brainard tarafı FED’in pasif yaklaşımını belirlemişti. ABD ile dünyanın gidişatı arasında büyük farklılık olmasının tehlikeli olacağı fikri duruma hakim olmuştu.
Dün Janet Yellen New York’ta Ekonomi Kulübü’nde konuşmadan evvelde gene farklı görüşler vardı. St.Louis FED Başkanı James Bullard “Ekonomi beklenen davranışını sergileyecek gibi gözüküyor ve federal funds rate denen faizin nisan ayında tekrar artırılması mümkün ve de iyi olur!” demişti. Yellen konuşmadan saatler önce de Singapur’da konuşan San Francisco FED Başkanı John Williams ise ABD ve global ekonomi konusunda oldukça pozitif konuşarak “Para politikası yakında daha sıkılaşmalı!” demişti (bu faiz artsın demek ). Atlanta FED Başkanı Dennis Lockhard da son günlerde “Faiz artışı nisan ayında olabilir!” demişti.
Ancak Yellen New York’ta dün yaptığı konuşmada nisan ayında faiz artışı olması ihtimalini nerede ise sıfıra indirecek kadar tedbirli konuştu. Yellen bir kere daha global ekonomi zayıflığından bahsetti. Enflasyonun ne yönde ve hangi hızla gideceğinin de belirsizlik yarattığını vurguladı. Dallas FED Başkanı Robert Kaplan ise Yellen’in konuştuğu sırada Austin Texas’ta yaptığı konuşmada “FED politikası sabırlı ve temkinli olmalı! diyerek, Yellen’in yaklaşımını desteklemişti.
Yellen’in konuşmasından sonra daha evvel 2016’da iki defa faiz artışı yapılır diyenlerin bazıları, bu Yellen konuşmasından sonra bu yıl sadece bir adet faiz artışı yapılır bile dediler. “Citigroup faiz stratejisti Steven Englander ise nisan ayında faiz artışı spekülasyonu Yellen’in temkinli konuşmasından sonra artık ortadan tamamen kalkmıştır !” dedi. ABD’de borsalar derhal artış sergiledi, bono fiyatları düştü! Dolar da biraz değer kaybetti.
FED’in bir sonraki toplantısı nisan ayının 26-27’sinde!