• $8,1948
  • €9,7565
  • 457.84
  • 1393.24
19 Temmuz 2015 Pazar

Sürpriz : İran ile ABD 36 yıl sonra anlaşabildi!

İran ile ABD arasındaki ilişkiler 1979 yılından bu yana düzelmemişti, hatta iyice kötüye gitmiş ve yasaklar uygulanmakta idi. Sonunda İran ile ABD arasında nükleer program ve nükleer silahlar konusunda anlaşma hasıl oldu.

Obama ABD’deki yüzeysel eleştirileri ve İsrail’den gelen eleştirileri göz önüne almamıştı. Tahran’da ise araba kornaları çalınıp kutlama yapılıyordu. Başkan Hassan Ruhani de dış alemle ilişkilerde yeni bir dönem başladığını ilan ediyordu. Viyana’da 14 temmuz günü erken saatlerde varılan anlaşma santrfüj sayıları ve tipleri, uranyum stokları gibi teknik konuları, Arak reaktörünün daha az plutonium üretmesini ve daha gelişmiş santrfüjler konusunda araştırma yapılmaması gibi teknik sınırlamaları içeriyordu. Bunun karşısında da İran ekonomisini “ boğan” yasaklar kaldırılıyordu. İran bundan sonraki nükleer faaliyetlerinin tamamen sulh temelli olacağını söz veriyordu. İran’a silah satışı konusunda beş yıllık sınırlama devam edecekti, balistik füzeler konusunda ise sekiz yıllık teknolojik sınırlama devam edecekti. Bu arada Ruslar da S-300 hava korunma sistemi türü şeyleri İran’a satabileceklerdi.
Diğer taraftan İran’ın anlaşma kurallarına uymaması halinde ortak bir komisyon 30 günlük bir sürede sorunun çözümü için çalışacaktı. Komisyonda çözüm çıkmazsa da Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi devreye girecekti . Ve ekonomik yasaklar 65 günlük bir dönem sonrasında yeniden gündeme gelebilecekti. IAEA ise her an her istediği yerde kontrol yapamasa da “İran tarafından yönetilecek” izinli kontrol yapılabilecekti.
İran 10 yıl içinde düşük kapasiteli santrfüj kullanacak ve yapacak ve uranyum stoku 300 kilogram miktarını geçemeyecekti. Ama bu süreden sonra İran sanayi için gerekli sistemleri geliştirmeye başlayabilecekti. Ama teknolojik gelişmeler de transparan olacak ve kontrol edilebilecekti. İran nükleer bomba yapmayacak ve ABD de nükleer bomba imalatını önleme faaliyeti yapabilecekti.
Obama’ yı eleştirenlerin tezi ise İran’la görüşmelerin son demlerinde tarihsel açıdan önemli bir anlaşmayı gerçekleştirmiş olmak adına İran’a çok fazla “kıyak “ yapıldığı idi. Bu eleştiriler İran’ın ABD’den çok daha fazla uzlaşma gereksinmesi olduğunu unutuyor. Tabii bazıları, örneğin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu veya bazı ABD’deki Cumhuriyetçi Başkan adayları anlaşmanın tarihsel boyutta büyük bir hata olduğunu vurguluyorlardı.
Ancak konulara daha pragmatik bir gözle bakıldığı taktirde, anlaşma mükemmel olamasa da, Obama “ABD’nin ve ABD’ye yakın olan ülkelerin tüm çıkarlarının bu anlaşma çerçevesinde korunduğunu ve bu nedenle de ABD’de bu anlaşmayı engellemeye çalışacak her türlü kanuni çabayı veto edeceğini” kuvvetle belirtiyordu.
Obama’ ya göre anlaşma hasıl olmasa idi, çok büyük riskler ortaya çıkabilecekti ve bu nedenle de bugünün siyaset yapmak veya katı yaklaşmak zamanı olmadığını vurguluyordu. Obama’ ya göre Washington’da sert konuşma zamanı da hiç değildi. Obama anlaşmayı koruyacak ve kendi vetosunu destekleyecek yeter sayıda Demokrat Senatör olduğunu da sözlerine ekliyordu.
İran’dan gelen mesajlar da siyasi liderlerinin görüşmecilerin kabullendiği şeylere itiraz etmeyeceği yönünde !
İran –ABD anlaşması Türkiye için iyi sonuçlar verebilir ve petrol fiyatları da biraz düşebilir, bu da bizim için çok iyidir !

<p>Koronavirüs salgınının uzun süredir kontrolden çıkmış olduğu ABD'de son durum ne? Aşılama süreci

ABD'de koronavirüs salgınında son durum

Beşiktaş, Erzurum'a ayak bastı

Zonguldak'ta dereden akan çamurlu su denizin rengini değiştirdi

Nisan ayında yağan kar Domaniç Dağları'nı beyaza bürüdü